غار – بلاگ راهدون

رودافشان غاری رمزآلود در نزدیکی تهران

آیناز برنجکار — Thu, 09 Jul 2020 08:52:25 +0000

اگر اهل کوه رفتن هستید باید غار‌ها(cave) برایتان جالب و جذاب باشند. در نزدیکی تهران، در مسیر جاده فیروزکوه و در دل کوهستان البرز مرکزی؛ یکی از مرموزترین غارهای ایران خود را در پناه کوه از دید مخفی کرده است. با ما همراه باشید تا راز غار رودافشان را برایتان برملا کنیم.

ویژگی‌ها و جذابیت‌های سفر به غار رودافشان

غار رودافشان به فاصله ۱۲۰ کیلومتری شرق تهران در نزدیکی روستایی به همین نام از توابع شهرستان دماوند واقع شده است. رودافشان روستایی‌ست سرسبز، با باغ‌های وسیع، چشمه‌سار‌های فراوان و رودی پر آب به نام دَلی‌چای. سرچشمه دلی‌چای از آب دریاچه‌های تار و هویر است که از ذوب یخچال‌های قره داغ ایجاد شده‌اند. این غار در جنوب روستا و در دامنه جنوبی دره‌ای که رودخانه دلی‌چای در آن جاری‌ست قرار دارد.

یکی از شاخصه‌های اصلی غار رودافشان دهانه ورودی آن است که در میان غارهای ایران جزو بزرگترین دهانه‌هاست. از دیگر ویژگی‌های غار، تالار‌های وسیع آن را می‌توان نام برد.

دهانه غار رودافشان

برای رسیدن به دهانه غار که در ارتفاع ۱۹۱۵ متری از سطح دریا قرار دارد باید مسیری حدود یک کیلومتر را در یک سراشیبی تند، پیاده طی کنید. اختلاف ارتفاع رود و دهانه غار حدود ۱۳۰ متر است.

دهانه درون گودی بزرگی به قطر حدود ۱۰۰ متر قرار دارد و تا قبل از رسیدن به نزدیکی آن به علت قرار داشتن در گود اصلا قابل مشاهده نیست. تنها وقتی به لبه گود برسید می توانید دهانه عظیم غار را ببینید.

این دهانه بسیار وسیع و قوسی شکل است. دهانه غار رودافشان عرضی ۴۰ متری و ارتفاعی ۱۲ متری دارد.

تالار اول غار رودافشان

بعد از عبور از دهانه؛ سراشیبی تند پیش رو را ادامه دهید تا به کف تالار اول برسید. با عبور از دهانه افت دما کاملا محسوس است. این تالار ابعاد ۸۰ در ۱۰۰ متری دارد و ارتفاع آن ۲۵ متر است که عظمت خود را به رختان می‌کشد. در سقف این تاقدیس عظیم به علت استحکام لایه‌ها اثری از شکستگی یا افتادن سنگ‌ها دیده نمی‌شود. در انتهای تالار اول به تعدادی ایوان ساخته شده با سنگ‌چین و مقادیری خرده سفال برمی‌خورید که نشان از مسکونی بودن غار در گذشته دارد.

این تالار آخرین جایی است که با نور خورشید روشن است و با عبور از آن و ورود به دالان غار به فاصله اندکی در تاریکی مطلق فرو خواهید رفت.

تالار دوم غار رودافشان

با گذر از دیواره سنگ‌چین به تالار دوم می‌رسید. طول این دیواره ۸ و پهنای آن ۱.۵ متر است. در حال حاضر قسمتی از این دیواره تخریب شده و درگاهی به عرض ۲ متر به وجود آمده که مدخل تالار دوم را تشکیل داده است.

در ابتدای این تالار تاقدیس کوچکی با ارتفاع ۸ متر قرار دارد سپس به تاقدیس بزرگتر می‌رسیم. ابعاد این تالار درحدود ۵۰ در ۶۰ متر و ارتفاع آن ۲۰ متر است. این تالار فاقد هرگونه غارسنگ است. غارسنگ‌ به ساختارهایی می‌گویند كه در اثر انحلال و رسوب‌گذاری كانی‌ها در خلال جریان آب درون غار‌ها ایجاد می‌شود؛ مانند چكنده‌سنگ (استالاکتیت) و چكیده‌سنگ (استالاگمیت).

تالار سوم غار رودافشان

تالارسوم غاررودافشان

تالار سوم ابعادی در حدود ۴۰ در ۵۰ متر و ارتفاع ۱۵ متر دارد. سرتاسر این تالار از چکیده‌‌سنگ‌ها و چکنده‌سنگ‌های زیبا و ستون‌ها و آبشارسنگ‌های خارق‌العاده پوشیده شده است. چکنده‌های نیزه‌ای، گل کلمی و نخودی در سقف و دیواره، چکیده‌های مخروطی و خوشه انگوری در کف غار و همچنین سنگ‌های بلورین در این تالار وجود دارند که هر کدام زیبایی خاصی به غار بخشیده‌اند. این اتاق دارای دهانه دیگری است که از آن به انتهای تالار سوم می‌رسید.

انتهای تالار سوم راهرویی به عرض ۲ و ارتفاع ۶ متر است. پس از طی ۵۰ متر، چکیده‌سنگ بزرگی می‌بینید. پس از حدود ۲۰ متر بلندترین چکیده غار به بلندی ۱۲ متر ظاهر می‌شود. در اینجا چکنده‌های نیزه‌ای نیز دیده می‌شوند.

معبد آناهیتا

در ادامه مسیر اصلی دهلیزی قرار دارد. یک پلکان آهنی راه این دهلیز را باز کرده است. انتهای دهلیز دخمه‌ای بزرگ به ابعاد ۴ در ۶ متر و ارتفاع ۳ متر واقع شده. یک حوض آب و ستونی در وسط دخمه دیده می‌شود. این دخمه را آناهیتا (الهه آبیاری و باروری) نام داده‌اند و پس از آن تاقدیسی به پهنای ۱۵ تا ۲۰ متر وجود دارد.

دالان انتهایی

با ادامه دادن مسیر اصلی پس از پیمودن حدود ۱۶۰ متر به دالان انتهایی می‌رسید. این دالان که طولش ۱۰ متر است، در واقع ۵۰ متر پایین‌تر از سطح دهانه غار قرار گرفته.

طول مسیر اصلی غار ۸۰۰ متر و مجموع مسیرهای اندازه‌گیری شده در نقشه مسیر غار رودافشان برابر ۱۶۳۷ متر است. بدون تجربه و تجهیزات ۳۰۰ تا ۴۰۰ متر از غار را بیشتر طی نکنید. راه‌های فرعی مسیر همه بن‌بست اند؛ اما دیدن آنها نیز خالی از لطف نیست.

در تالار اصلی و مسیر غار همواره قطرات آب از سقف به زمین می‌ریزد. تنها صدای قطرات آبی که از سقف غار به درون چاله‌های پر آب می‌چکد سکوت را می‌شکند. این قطرات منشا ایجاد چکیده‌ها، چکنده‌ها و ستون‌های عظیم غار هستند. همچنین در داخل غار چاله‌هایی وجود دارد که آبی زلال از دل صخره‌های سنگی آن بیرون می‌آید.

درون غار تاریک است. هیچ نور و موجود زنده‌ای در غار نیست جز خفاش‌هایی که روی سقف غار نشسته‌اند. قبلا با برق‌کشی و نورپردازی در گوشه و کنار غار؛ مسیر اصلی روشن و مشخص بود. اما حالا به دلیل عدم رسیدگی نورافکن‌ها خاموش‌اند و با توجه با کابل‌کشی‌ها می‌توان مسیر اصلی را یافت.

در برخی قسمت‌های مسیر برای سهولت رفت‌وآمد نردبان‌های فلزی قرار داده‌اند. در برخی از مسیرها، سنگ‌ها به واسطه رطوبت موجود، لیز و صاف‌اند. کف برخی جاهای غار چنان سخت است که جای مناسبی برای ایستادن یا نشستن روی سنگ‌ها و دیدن سقف سنگی و دهلیزهای متعدد آن فراهم می‌کند.

غار رودافشان حدود ۵۰ سال پیش توسط مردم محلی با همکاری غارنوردان کشف شد. بعد از آن، از آنجا که گردشگران زیادی به این مکان می‌آمدند، مردم روستا با همراهی برگزارکننده‌های تور تعدادی پله سنگی برای رفت‌وآمد بهتر مردم ساختند که به مرور فرسوده شده‌اند، اما همچنان نردبان‌های فلزی وجود دارند. این اثر طبیعی در سال ۱۳۸۴ به فهرست آثار ملی ایران اضافه شد.

علت کمیاب بودن غار در این نقطه از کشور این است که رشته کوه البرز از سنگ‌های گرانیتی تشکیل شده است. در این نوع کوه‌ها تونل‌های طبیعی ایجاد نمی‌شود مگر این که رگه‌های آهک در دل کوه وجود داشته باشد. به نظر می‌رسد هزاران سال قبل رودخانه دلی‌چای هم سطح دهانه غار بوده و نفوذ آب به داخل دالان‌های غار به مرور موجب خوردگی رگه‌های آهکی و گسترش غار شده است.

غار رودافشان از نوع غارهای مرطوب با پوشش گیاهی خزه است که پیشروی تا عمق ۳۰۰ یا ۴۰۰ متری آن با تجهیزات کم غار‌نوردی امکان‌پذیر است.

غارنوردی در رودافشان جذاب است. دلایل این جذابیت مواردی‌ست از این قبیل:

عظمت دهانه ورودی و تالارها
چکیده‌ها و چکنده‌ها و ستون‌های آهکی متنوع
هوای مطبوع
سادگی پیمایش

چگونه مراقب فضای طبیعی غار رودافشان باشیم

غارنوردان و طبیعت‌دوستان حرفه‌ای بر این باور هستند که سفر به غار آداب دارد. مهم‌تر از آن باید با افراد آشنا به این رشته ورزشی و گردشگری پرداخت و سفر به تاریکی غار را تجربه کرد. از سوی دیگر باید هر گردشگر طوری غار را ترک کند و محیط زیستش را دست نخورده باقی بگذارد که انگار هیچ بشری تا کنون پا به آنجا نگذاشته است.

متاسفانه در نزدیکی این غار تابلوهایی برای آگاهی دادن به گردشگران و جلوگیری از آسیب وجود ندارد. ممکن است برای افراد غیرمتخصص در حوزه غارنوردی آسیب‌هایی به وجود بیاید یا گردشگران ممکن است به غار آسیب‌هایی بزنند؛ مانند دیوارنویسی که موجب آلودگی تصویری غار می‌شود یا تخریب سازه‌های سنگی داخل آن.

برخی از گردشگران به دلیل ناآگاهی و بی‌توجهی سازه‌های سنگی را تخریب می‌کنند؛ غافل از این که تشکیل هر دو سانت از سنگ صد هزار سال طول می‌کشد. آنها حتی آلودگی‌هایی را به دلیل حضورشان در غار ایجاد می‌کنند که موجودات زنده مانند خفاش‌های درون غار را فراری می‌دهد. باید گردشگران روی این مسائل حساس شوند. مثلا در زمستان‌ که فصل خواب خفاش‌هاست کمتر به غار بروند و آنها را بیدار کنند. چون آنها اگر در زمستان به خواب نروند تا بهار زنده نمی‌مانند.

چگونه به غار رودافشان برویم

فاصله تهران تا روستای رودافشان ۱۲۰ کیلومتر است که طی کردن آن حدود ۲ ساعت طول می‌کشد. تمام این مسیر آسفالته است.

غار رودافشان کجاست؟

استان تهران، شهرستان دماوند، روستای رودافشان

مسیر دسترسی به غار رودافشان دماوند

از تهران به سمت جاده فیروزکوه حرکت کنید. ۳۰ کیلومتر پس از دماوند به روستای سید آباد می‌رسید. در سید آباد از مسیر فیروزکوه خارج شده و به فرعی سمت راست به طرف روستای کَلاک برانید. پس از کلاک به دو راهی روستای مشهد–رودافشان می‌رسید. مسیر سمت راست به سمت روستای مشهد و مسیر سمت چپ به طرف رودافشان می‌رود. ۱۰ کیلومتر دیگر بپیمایید تا به روستای رودافشان برسید. پارکینگ غار رودافشان بعد از روستا و مقابل غار قرار دارد.

پس از عبور از رود پر آب دلی‌چای و پشت سر گذاشتن شیب نسبتا تندی در مدت ۲۰ الی ۳۰ دقیقه به دهانه عظیم غار رودافشان می‌رسید. کل مسیر پاکوب است و به راحتی می‌توان دهانه غار را پیدا کرد؛ ولی تا لحظه آخر دهانه غار قابل مشاهده نیست.

توصیه‌های سفر به غار رودافشان

اگر برای اولین بار است که به این مکان سفر می‌کنید توصیه‌های زیر را به خاطر داشته باشید.

در صورتی که تجربه غارنوردی ندارید با کمک راهنما به غار وارد شوید.
این غارنوردی به هیچ وجه مناسب کودکان و افراد مسن نیست.
قبل از ورود به غار مسئولان محلى و نزديكان خود را از برنامه سفر و ساعات رفت و برگشت خود مطلع کنید.
حتما لوازم كمك‌هاى اوليه همراه خود داشته باشيد.
کفش مناسب کوهنوردی بپوشید.
لباس ضدرطوبت و نسبتا گرم بپوشید.
هد لامپ یا چراغ‌قوه، باتری اضافه و شمع همراه داشته باشید.
قمقمه آب برای رفع تشنگی همراهتان باشد.
بهتر است کلاه ایمنی و دستکش با خود بیاورید.
هنگام غارنوردی مراقب چاله‌های آب باشید؛ برخی از آنها ممکن است عمیق باشند.
هیچ‌گونه زباله‌ای از خود در غار به جا نگذارید.
در صورت امکان موقع برگشت زباله‌های محیط را جمع آوری کنید.

بهترین فصل سفر به غار رودافشان

این غار در تمام فصول برای سفر وضعیت مناسبی دارد. تنها برای حفاظت از خفاش‌ها سعی کنید مزاحم خواب زمستانی‌شان نشوید.

نزدیکترین اقامتگاه بوم گردی به این جاذبه طبیعی و مهیج اقامتگاه “کوچه غار” است که می توانید از طریق سایت راهدون اقدام به رزرو کنید.

_برگرفته از نوشته آقای ابراهیم دبیری

دربندرشی،غاری از تبار پارینه سنگی

آیناز برنجکار — Sun, 12 Apr 2020 19:41:08 +0000

توتکابن شهری در شهرستان رودبار واقع در استان گیلان است که از زیبایی های سرشار بهره مند می باشد همچنین روستای رشی در نزدیکی این شهر یکی از زیباترین روستاهای استان گیلان است که غاری تاریخی به نام دربندرشی در دل خود جای داده است. شاید اگر به سال های گذشته برگردیم تعداد افرادی که این غارها را می شناختند انگشت شمار بودند درحالی که امروزه گردشگران زیادی در غالب تور به این روستای دوست داشتنی سفر می کنند و تاریخ دیرینه این غارها آن ها را شگفت زده می کند.

غاردربندرشی

غارهای دربند رشی، در جنوب روستای رشی در بخش رحمت آباد بلوکات شهرستان رودبار و در ارتفاع حدود ۷۵۰ متری از سطح دریا و در ییلاقات بخش خورگام واقع شده‌است. این مکان‌های باستانی شامل غار بزرگ کویل گر با طول تقریبی ۶۰ متر و غار جوکویله با طول تقریبی ۳۰ متر است که دهانه هر دو در جهت جنوب قرار دارد.

غار دربند ب (جوکویله) نخستین بار به وسیلهٔ دکتر ولی جهانی (باستان‌شناس) در سال ۱۳۸۴ شناسایی و بررسی شد که طی آن شماری بقایای استخوان جانوران و انسان و همچنین تعدادی قطعات سفال (هزاره اول ق م) گردآوری شد. در بررسی غار مجاور (کویل گر) شماری قطعات سفال گردآوری کرد که همانند سفالهای غار دربند ب مربوط به هزاره اول ق م هستند. پس از بررسی اولیه پرونده ثبت این غار آماده و در مرداد ۸۴ با شماره ۱۳۲۱۹ به ثبت آثار ملی رسید. در بررسی‌های مجددی توسط بیگلری، جهانی و شیدرنگ در این غار علاوه بر بقایای سنگواره‌ای جانوران (از جمله خرس غار)، تعدادی ابزار سنگی شامل یک ساطور، تراشه روتوش شده، سنگ مادر و ضایعات تراش سنگ از سطح رسوبات گردآوری شد که مربوط به دوره پارینه سنگی قدیم است.

در اردیبهشت ماه ۱۳۹۱ نخستین فصل گمانه زنی در غار دربند به سرپرستی دکتر فریدون بیگلری از موزه ملی ایران و با معاونت دکتر ولی جهانی، مسئول مرکز باستان‌شناسی گیلان و مشارکت متخصصین میان رشته‌ای انجام شد. در نتیجه این گمانه زنی مجموعه غنی از بقایای باستان شناختی شامل سنگواره جانوران و دست ساخته‌های سنگی بجای مانده از ساکنان غار کشف شد که باستان شناسان را در شناخت یکی از ناشناخته‌ترین و کهنترین ادوار پیش از تاریخ ایران یاری می‌کند. طبق مطالعات جدید این غار پیش از ۲۰۰ هزار سال پیش مسکن شکارچیان عصر سنگ بوده‌ است. غار دربند قدیمیترین سکونتگاه تاریخگذاری شده انسان در ایران است.

دیگرجاذبه های توتکابن

قدم زدن در جنگل های سرسبز، شنیدن صدای حیوانات، غرق شدن در مه غلیظ، هوای خنک و دل انگیز همه و همه را در روستاهای این شهر تجربه خواهید کرد؛ از دیگر جاذبه های نزدیک به شهر توتکابن می توان به جنگل نقله بر، ییلاق سلانسر، استخرگاه، کوه درفک، سی دشت، دریاچه بره سر، دریاچه عروس نیز اشاره کرد که در مقاله های بعدی مفصل توضیح داده می شوند.

شما گردشگران گرامی برای آگاهی از اقامتگاه های بوم گردی نزدیک به این جاذبه ها می توانید به سایت راهدون مراجعه فرمایید.

سفربه بهشت ایران،لرستان

آیناز برنجکار — Wed, 25 Mar 2020 15:36:16 +0000

استان‌ لرستان از مناطق‌ باستانی‌ ایران‌ است‌ و آثار دیرینه‌ای‌ را در خود جای‌ داده‌ است‌. اقوام‌مهاجر در هزاره‌ سوم‌ و چهارم‌ پیش‌ از میلاد در كوهساران‌ زاگرس‌ اسكان‌ یافته‌ و سرزمین‌ بین‌النهرین‌ (درودنواحی‌ امروزی‌) را تصرف‌ كردند. به‌ استناد نوشته‌های‌ كتیبه‌های‌ بابلی‌، آشوری‌ و ایلامی‌، ساكنان‌ كوهساران‌ زاگرس‌ طایفه‌هایی‌ مانند: لولوبی‌، مانایی‌، كاسی‌، گوتی‌، آمادا و پارسوا بوده‌اند.لرستان سرزمینی زیبا با آب و هوای معتدل و کوهستانی است که درسلسله کوههای زاگرس میانی واقع شده‌است. استان لرستان دارای آب وهوای متنوعی است، این تنوع از شمال به جنوب و از شرق به غرب کاملا محسوس است.زمستان هنگامی که در شمال لرستان برف و کولاک ادامه دارد قسمتهای جنوبی آن دارای هوایی مطبوع و بارانی است.

بخشهای غربی مانند سفیدکوه نسبت به قسمتهای شرقی، یعنی دورود و الیگودرز، بارش بیشتری دارد.تنوع آب وهوایی در شهرهای استان مشاهده می‌شود به طوری که خرم آباد از آب و هوایی معتدل در زمستان و تابستان برخوردار است و بروجرد در زمستان سرد و در فصل تابستان آب و هوایی معتدل. الیگودرز از آب وهوای بسیار سرد در زمستان و معتدل در تابستان برخوردار است؛ در ادامه به معرفی برخی از جاذبه های استان لرستان می پردازیم:

قلعه فلک الافلاک

دژ شاپورخواست در دوران ساسانیان ساخته شد اما در دوران قاجار نام آن به قلعه فلک الافلاک تغییر یافت. قلعه بر فراز تپه ای نزدیک به شهر خرم آباد ساخته شده است. در گذشته دوازده برج درون قلعه خرم آباد قرار داشت که تنها هشت مورد از آن ها توانستند از گذر زمان جان سالم به در ببرند. امروزه قلعه تبدیل به نمادی از شهر خرم آباد و استان لرستان شده است.

چشمه گلستان از دامنه شمالی تپه ای که قلعه فلک الافلاک بر روی آن ساخته شده است جاری می شود، اما آب آشامیدنی از چاهی به عمق ۴۰ متر که دورن قلعه حفر شده است تامین می شود. قلعه وسعتی به اندازه ۵۳۰۰ متر مربع دارد و ۲۲۸ از محیط های اطرافش متعلق به محوطه آن هستند. بلندترین دیوار آن ۲۲٫۵ متر بالاتر از سطح زمین قرار گرفته است. داخل قلعه از چهار سالن بزرگ، دو حیاط خلوت، چندین تالار کوچک، اتاق ها و دروازه هایی به سمت شمال ساخته شده است.

قلعه در زمان قاجار و دوران سلطنت فتحعلی شاه بازسازی شد. در دوران باستان و زمان فرمان روایی سلسله ساسانیان قلعه فلک الافلاک یا دژ شاپورخواست از اهمیت زیادی برخوردار بود و اسرای رومی را در آن زندانی می کردند. در قرن چهارم هجری قمری به عنوان مقر حکومت آل حسنویه (حاکم لرستان) و گنجور در زمان آل بویه در آمد. پس از آن برای مدتی تبدیل به خزانه داری خاندان بدر و مقر حکومت حاکمان لرستان شد. در دوران پهلوی از آن به عنوان پادگان نظامی و زندان سیاسی استفاده شد.

سر انجام در سال ۱۳۴۹ قلعه خرم آباد در آثار ملی ایران به ثبت رسید و چند سال بعد تبدیل به موزه ای شد که امروزه در آن آثار بسیار ارزشمندی نگهداری می شود. در سال های اخیر با مرمت نمای بیرونی و داخل قلعه موزه ‌های باستان ‌شناسی، مردم شناسی، آزمایشگاه مرمت اشیاء، مرکز فروش تولیدات فرهنگی و چایخانه سنتی در این مجموعه فرهنگی تاریخی راه‌ اندازی شده ‌است.

هنگامی که اسکندر مقدونی به ایران حمله کرد، حاکمان زمانه تصمیم گرفتند تا اشیا با ارزشی از جنس طلا و نقره را در آن پنهان کنند و این گونه آن ها را از دست اسکندر محفوظ بدارند. بعد از گذشت دوهزار سال اشیا عتیقه به صورت تصادفی توسط دزدان! پیدا شدند، تعدادی از این اشیا مرمت شدند و امروزه در موزه قلعه از آن ها نگهداری می شود.

درون قلعه خرم آباد آزمایشگاهی مجهز برای مرمت اشیا باستانی احداث شده است و در کنار آن کتابخانه ای با کتب نفیس قرار دارد.

قلعه خرم آباد ۵۳۰۰ متر مربع وسعت دارد و ارتفاع بلندترین برج آن ۲۲٫۵ متر بالاتر از تپه است. مصالحی که در ساخت قلعه از آن استفاده شده است سنگ، آجر (قرمز و بزرگ)، خشت و ملات گچ و آهک می باشد. ورودی قلعه نیز در برج جنوب غربی به عرض ۱۰ متر و ارتفاع ۳ متر ساخته شده است.

در طی سال های گذشته بارها قلعه را تعمیر و مرمت کرده اند که عمده تغییرات در دوران صفویه و قاجار انجام شد. مردم بومی و برخی اسناد تاریخی می گویند تا ‌صد سال پیش بارویی دولایه، خشتی و دوازده برجی پیرامون بنای فعلی وجود داشته که اکنون تنها دو برج از آن در شمال غربی و جنوب شرقی باقی مانده است.

در قلعه دو حیاط قرار دارد که اولین آن ها توسط چهار برج احاطه شده است. دو مورد از این برج ها در شمال و شمال غربی و دو مورد دیگر در جنوب غربی و جنوب قرار گرفته اند. حیاط دوم نیز ساختاری شبیه به حیاط اول دارد. در چهار سوی آن تالارهایی بزرگ ساخته شده که به یکدیگر راه دارند. این جا همان نقطه ای است که امروزه تبدیل به موزه شده است.

حمام در شمال اولین حیاط قرار دارد و چاه نیز در نزدیکی آن حفر شده است تا بتوانند آب مورد نیاز برای مصرف در حمام را به راحتی تامین کنند. تا اواخر حکومت قاجاریان از حمام استفاده می شد و آثار به جا مانده از این دوران هنوز قابل مشاهده است. چاه نیز در کنار حمام بود و در پشت یک طاق بلند حفر شده بود. چاه با استفاده از برش های صخره به سرچشمه آب گلستان راه یافته است و تا ۴۰ متری عمق زمین پیش رفته است. در زمان های قدیم آب مورد نیاز ساکنان قلعه فلک الافلاک از این چاه تامین می شد و امروز نیز قابلیت بهره برداری از آن وجود دارد.

دریاچه گهر

درشرق استان لرستان ودر دامنه ارتفاعات اشترانكوه ، درياچه هاي دائمي و شيرين ((گهر بالا)) و((گهر پايين )) قرار دارند.درياچه گهر يكي از زيباترين درياچه هاي كوهستاني كشور مي باشد اين درياچه از ذوب برف هاي اشترانكوه و انباشت آب آن در پشت سد يا آب بندي كه از ريزش كوه پديد آمده است . فراواني نسبي آب هاي ورودي به اين درياچه باعث مي شود ، سر ريز آب آن به درياچه پاييني (بزرگ ) بريزد .

طول درياچه اصلي گهر را ۵/۱ كيلومتر و عرض متوسط آن را ۶۰۰ متر برآورد كرده اند . حداكثر عمق درياچه ۲۸ متر و مساحت آن در حدود ۱۰۰ هكتار و در ارتفاع 2400 متري ازسطح دريا وتنها داراي يك راه مالرو وصعب العبور به دامنه است . درياچه گهر مانند آبگيري است كه از چشمه ها ، آبشارها و سراب هاي اشترانكوه پر شده و آب آن در تابستان و زمستان ثابت است . بيش تر سطح درياچه گهر در زمستان يخ مي بندد.

انواع بوته ها ، درختان تنومند بيد ، گياهان و گلهاي زيباي پيراموني ، اطراف درياچه را به صورت يك پارك طبيعي شگفت انگيز در آورده است . زيبايي خيره كننده و چشم اندازهاي بديع درياچه سبب شده است هر ساله ، با وجود سختي راه ، انبوهي از مردم لرستان ، استانهاي اطراف و ديگر نقاط كشور ، با پاي پياده يا سواره به ديدن درياچه و زيبايي هاي آن بروند و چند روزي از اوقات فراغت خود را در آنجا سپري كنند .

دریاچه کیو

در مركز شهر خرم اباد در كنار پارك كيو درياچه بسيار زيباي كيو قرار دارد اين درياچه به شهر جلوه خاصي داده ودر كنار جاذبه هاي تاريخي فراوان در دره خرم آباد وچشمه هاي پر آب دره خرم آباد شهر را در رديف يكي از شهر هاي زيبا ي توريستي قرار داده است . آب آن از چشمه تامين مي شود .. مساحت آن هفت هكتار و عمق آن بين سه تا هفت متر است . اين درياچه از ارزش هاي توريستي درون شهري بر خوردار است وبه لحاظ ويژگيهاي خاص خود مي تواندبه عنوان يكي از مراكز جذب توريست تبديل شود .ودر كنار اين درياچه امكانات تفريحي ،شهربازي و چشم انداز زيبايي وجود دارد.

آبشار بیشه

آبشار بیشه یکی از آبشارهای استان لرستان است. این آبشار در دل کوههای زاگرس در شهرستان دورود قرار گرفته‌است و فاصله آن تا شهر خرم‌آباد ۶۵ کیلومتر است. این آبشار در کنار راه آهن تهران – خوزستان و در نزدیکی ایستگاه بیشه قرار گرفته‌است و از این رو پذیرای مسافران نیز می‌باشد.

این آبشار با چشم اندازی زیبا یکی از آبشارهای زیبای ایران است. ارتفاع آبشار ۴۸ متر تا نقطه برخورد با زمین است و ۱۰متر نیز از آنجا تا وصل شدن به رودخانه سزار می‌باشد و عرض تاج آبشار ۲۰ متر می‌باشد. در بالای آبشار، روبروی ایستگاه چشمه‌های پر آب متعددی دیده می‌شود که از دل کوه می‌جوشند و زمزمه کنان از وسط ایستگاه قطار گذشته و آبشار بیشه را تشکیل می‌دهند. به علت هم جواری این آبشار با چندین مجموعه زیبا همچون جنگل‌های پهناور بلوط، روستای زیبای بیشه و چشم‌انداز ایستگاه راه آهن بیشه از این آبشار و از طرفی هوای خنک و با طراوت، سرسبزی و شادابی کوه‌های بلند و دلنشین بیشه را به یک منطقه دیدنی و جذاب برای گردشگران تبدیل کرده‌است. در پائین ایستگاه و در دل درختان بلند جویبارهای صاف و زلال، اقامتگاه‌های چوبی و زیبائی در اختیار بازدید کنندگان قرار می‌گیرد و مسافران و علاقمندان در آنجا به استراحت می‌پردازند. علاوه بر این اقامتگاه‌ها مسافران می‌توانند در پائین آبشار و روبروی ایستگاه چادر برپا نمایند و به استراحت بپردازند.

آبشار شوی

آبشار شوي يا تله زنگ درجنوب شهرستان دورود ودر بين كوه هاي سر تنگ شوي در حوالي روستاي شوي و در 10 كيلومتري ايستگاه راه آهن آبشار شوي واقع شده است . اين آبشار كه به قولي زيباترين آبشار ايران است. آبشار شوي آبشاري زيبا ودلنشين است كه از غاري بيرون مي جهد و از گردنه اي بلند به پايين سرازير ميشود .

ارتفاع آبشار 100متر وعرض آن 40 متر است كه زيبايي وچشم انداز ي كم نظير را به طبيعت ميدهد اطراف آبشار مملو از درختان بلوط ،بادام وپوشش گياهي بسيار مناسب است در فصل بهار از سراسر كشور مردم علاقمند براي تفريح به سوي اين آبشار روي مي آورند و بخشي از اوقات خود را در پيرامون زيباي آن سپري مي كنند . اين آبشار در گويش محلي به (طاف شوي ) معروف است . راه دسترسي به آن از طريق ايستگاه راه آهن تله زنگ است.

آبشار نوژیان

آبشار نوژيان در 38 كيلو متري جنوب شرقي خرم آباد (بخش پاپي ) به ارتفاع 95 متر وعرض تاج 5 متر واقع شده است .اين آبشار يكي از زيبايي هاي طبيعت لرستان است كه هر ساله ،بسياري از مردم را به سوي خود جلب مي كند .گردشگاه جنگلي نوژيان بالاي كوه تاف قرار دارد .در كوه (تاف )انواع گياهان دارويي مي رويند و طبيعت و آبشار زيباي آن شگفت انگيز و ديدني است .همواره بسياري از مردم براي تماشاي اين آبشار زيبا و هم چنين براي جمع آوري گياهان دارويي به اين ناحيه مي آيند و اوقات فراغت خود را در آنجا مي گذرانند . . راه ارتباطي آن از طريق خرم آباد به گردنه نوژيان جاده آسفالته ويا از راه آهن به ايستگاه كشور و از آنطرف هم با ياي پياده حدود 2ساعت پياده روي به سمت آبشار است.

این قلعه زیبا و دیدنی با 5300 متر مربع مساحت بر فراز تپه ای در مرکز شهر خرم آباد، با چشم اندازی فوق العاده زیبا قرار گرفته است. حریم این تپه باستانی، از شرق و جنوب غربی به رودخانه خرم آباد و از غرب به خیابان و محله دوازده برجی و از سمت شمال به خیابان فلک الافلاک محدود می شود. نام قدیم آن که به دوران ساسانیان بر می گردد، دژ شاپور خواست بوده و دارای 8 برج مدور و دیوارهای بلند و مستحکم است.

وسعت محوطه باستانی که محل واقعی تحولات تاریخی بناست، حدود 400×300 متر مربع و ارتفاع تپه با احتساب دیوارهای بنا از سطح خیابانهای مجاور حدود 40 متر است. فضای داخلی بنای فعلی به چهار تالار نسبتاً بزرگ حول دو حیاط و تعدادی تالار و اتاق تقسیم شده است. ابعاد حیاط اول 5/22×31 متر و ابعاد حیاط دوم 21×29 متر است. در ورودی بنا در سمت شمال و در بدنه برج شمال غربی تعبیه شده است. آب قلعه به وسیله یک حلقه چاه با عمق 40 متر تامین می شده که در حال حاضر نیز قابل بهره برداری است.

غار کلماکره (پل دختر)

«كلماكره» به زبان محلي به معني جايگاه بز (كل كوهي) و انجير است. اين غار در ۲۰ كيلومتري شمال باختري شهرستان «پل دختر» واقع شده و از جنبه هاي طبيعي و فرهنگي، در زمره غارهاي با ارزش كشور است. «كلماكره» در يك منطقه باستاني، در ارتفاعات معروف به كوه مهله و در يكي از دره باغ ها واقع شده است.

اين غار از نظر ساختار، در سازندهاي آهكي دوره كرتاسه به وجود آمده و با توجه به ته نشست هاي رسوبي و آهكي فراوان، حاوي استالاگتيت (چكنده ها) و استالاگميت (چكيده هاي) بسيار زيباست. وجود همين ساختارهاي طبيعي، عظمت و زيبايي خاصي به آن داده است. تالارها، حفره ها و شكاف هاي متعدد ايجاد شده در غار، فضايي اسرارآميز به آن داده و بيننده را به تحسين و اعجاب وادار مي كند.

غار کنجی (اولین سکونتگاه انسان)

غار کنجی در جنوب شرقی دره و شهر فعلی خرم آباد در کمرکش کوه و در ارتفاع 1300 متری از سطح دریا قرار دارد، مساحت آن بیش از 200 متر مربع و ورودی کف خاکی آن حدود 2 متر قطر دارد. در دامنه و چشم انداز این غار دشتی وسیع با تپه های مصنوعی است. این غار فضای گنبدی شکل دارد و پناهگاه سنگی ارجنه در 1.5کیلومتری آن واقع است.

غار کنجی در سال 1951 توسط هنری فیلد شناسایی شد و بازدید و حفاری آن توسط فرانک هول و کنت فلانری صورت گرفت؛ لایه نگاری در این غار به صورت لایه طبیعی صورت گرفت که در نتیجه آن 12 لایه شناسایی شد. قدمت آثار از جدید به قدیم شامل دوره های اوروک (هزاره چهارم ق.م.)، موسترین (پارینه سنگی میانی) و رسوبات اواخر دوره پلئیستوسن بود.

دره خزینه

دره خزینه در جایی بین اندیمشک و پل‌دختر قرار گرفته. بین تهران و دره خزینه حدود ۷ ساعت با ماشین فاصله ا‌ست. از اتوبان تهران – قم یا تهران به ساوه راهی اراک می‌شویم. بروجرد و خرم‌آباد را پشت سر می‌گذاریم و در جاده‌ پل‌دختر روستای خزینه را پیدا می‌کنیم. حدود ۲ کیلومتر جلوتر و بعد از گذشتن از کارگاه سدسازی کرخه ۲، به مقصد رسیده‌ایم. دره خزینه، دره‌ای عمیق است که پیچ نعل اسبی‌اش از بالا خیلی دیدنی‌ست. در این پیچ، صخره‌‌ای پرهیبت، مثل جزیره قرار گرفته و دورتادورش رودخانه جریان دارد. دور رودخانه هم دیواره‌های دره‌ به‌سمت آسمان بالا رفته‌اند. رودخانه‌ای که در این دره جریان دارد، سیمره است که از سرشاخه‌های کرخه به‌حساب می‌آید. سیمره، کمی جلوتر اسمش کرخه می‌شود و خروشان به راهش ادامه می‌دهد. کوهنوردان و صخره‌نوردان زیادی به این دره می‌آیند. البته بدون راهنما ممکن است به‌مشکل بخوریم.

منطقه لرستان کوهستانی‌ست و ما توقع نداریم در فصل سرما هوای معتدلی داشته باشد. سفر به لرستان در ۶ ماه اول سال منطقی‌ست. برای دیدن دره خزینه باید چند ساعت در فضای باز پیاده‌رویم کنیم،‌ پس وجود آفتاب را نباید فراموش کرد. پیشنهاد ما نیمه‌ اول بهار و ابتدای پاییز است.

سوغات لرستان

ورشو

گستردگی این هنر به حدی بوده است که نام شهر بروجرد و ورشو با هم آمیخته شده اند . این فلز به صورت ورق از کشور آلمان و لهستان به ایران وارد می شده است و با داشتن جلا و مقاومت طولانی در مقابل پوسیدگی ، آنرا « ژرمن سیلور » نیز اطلاق می کردند . هنرمندان دیار بروجرد ، با استفاده از فن چکش کاری و خم کاری و استفاده از دستگاههای ساده و همچنین نیروی بازوی خود ، به خلق آثار فلزی بسیار زییایی از ورقهای ورشوئی می پرداختند .

گیوه دوزی

گیوه از دوقسمت اصلی « زیره » و« رویه» تهیه می شود . ساخت زیره به وسیله دو لایه چرم که یکی از آنها توسط اشخاصی به نام (آجیه کو ) با نخهای نسبتاً ضخیمی آج انجام می شود . پس از آج با استفاده از لایه های مقوا و چرم زیر آجیه شده دوره دوزی و آماده اجرا و مراحل بعدی کار که شامل بافت دور گیوه و نیز رویه آن می باشد با استفاده از نخ های نازکتر و ظریفتری با سوزنهای کوچک و ریز بافته می شود .

هوراسبان

هوراسبان وسیله خورجین مانندی است که به وسیله زنان بافته می شود کلیه مراحل و مکانیزم بافت آن مانند گلیم است ، با این تفاوت که ابعاد آن با گلیم فرق می کند . هور اسبان برای نگهداری و حمل اشیاء قیمتی نظیر پول و … و اشیای قیمتی زنانه بکار می رود . هور اسبان را هنگام کوچ بر روی اسب قرار می دهند و آنرا با نخ های رنگی و تقریباً به شکل قالی می بافند . این وسیله قبلاً به عنوان جهیزیه به دختران عشایر داده می شود .

جل

از دیگر دست بافت های زنان عشایر لر که در میان همه کوچ نشینان دیده می شود جل است . جل برای پوشش چهار پایان ( اسب – قاطر – الاغ ) و به منظور جلوگیری از خراش پوست حیوان به هنگام حمل بار و حفظ آن در مقابل سرما مورد قرار می گیرد . جل نیز به وسیله دار افقی (تمدار) بافته می شود . مدت زمان لازم برای بافت آن در صورتی که توسط دو زن بافنده انجام می شود دو روز کافی است .

“راهدون سفر خوشی را برایتان آرزومنداست”

گذری به جاذبه های دیدنی ماسال

آیناز برنجکار — Wed, 26 Feb 2020 19:58:56 +0000

ماسال یکی از شهرهای زیبای استان گیلان است که در هر فصلی چشم انداز های فوق العاده ای دارد و فاصله اش تا مرکزاستان(رشت) حدود یک ساعت می باشد؛ این شهر کنار کوه های تالش واقع شده‌است. مردم این شهر به زبان تالشی سخن می‌گویند. معنی کلمه ماسال کوه وار یا کنار کوه یا دارای کوه است، که از کلماتی مانند مسال، مازال و… گرفته شده‌است.

شهر ماسال در کنار رودخانه خالکایی واقع است، که این رودخانه از قله مرتفع شاه‌معلم ماسال سرچشمه می‌گیرد پس از طی ۴۰ کیلومتر از درون شهر ماسال گذر می‌نماید.

بهترین فصل برای سفر به ماسال

شهرستان ماسال در واقع از دو بخش ماسال و شاندرمن تشکیل شده است. ماسال دارای محدوده‌های کوهپایه‌ای، مرتفع و جنگلی است. مناطق پست و جلگه‌ای از آب و هوای مرطوب و نواحی کوهستانی از آب و هوای نیمه مرطوب کوهستانی برخوردارند. این منطقه به دلیل کوهستانی بودن و همچنین رطوبت بالا زمستان‌های گرمی دارد.
بیشترین رطوبت این منطقه در تابستان و ماه شهریور است و بنابراین توصیه می‌شود که حتی‌الامکان در این ماه به این منطقه سفر نکنید و اگر هم گذارتان به این منطقه افتاد، ترجیحاً از مناطق کوهستانی و ارتفاعات آن دیدن کنید. فصل بهار و همچنین اوایل تابستان بهترین زمان برای بازدید از جاهای دیدنی منطقه زیبای ماسال است.

مناطق دیدینی ماسال

ییلاق اولسبلنگاه

ییلاق «اولسبلنگاه»؛ نمی‌توانید به آسانی این جاذبه‌ی ماسال را ترک کنید. شاخصه این روستای ییلاقی که در ارتفاع 1800 متری از سطح دریا قرار دارد، آب و هوای خاص آن است. این دهکده‌ با خانه‌های چوبی فراوانش، جمعیت زیادی را در خود جای داده. اولسبلنگاه در مسیر ییلاق به خلخال قرار گرفته و در این مسیر 2 رستوران میهمان‌پذیر نیز قرار دارد. این منطقه در 25 کیلومتری جنوب ماسال و در ارتفاع 1800 متری از سطح دریا قرار گرفته و تنها ساختمان سنگی این منطقه در واقع یک هتل تازه‌ساز است. از جمله اقدامات بسیار خوبی که برای حفظ زیبایی این منطقه صورت گرفته این است که اجازه ساخت خانه با مصالح سنگی و سیمانی داده نمی‌شود.
شبکه برق یا در این روستا وجود ندارد، یا بسیار ضعیف است. نور و شنایی و سایر نیازهای مردم با استفاده از موتور برق تأمین می‌شود. عصر هنگام زیبایی این منطقه دو چندان می‌شود و قدم زدن در ییلاق این منطقه بسیار دلنشین خواهد بود، اگر خوش‌شانس باشید می‌توانید از مناظره پوشیده با مه و ابری این روستا لذت ببرید. ‏ییلاق اولسبلنگاه برخلاف بسیاری از ییلاق‌ها و با توجه به آب و هوای خاصی که دارد تقریباً در تمام طول سال پذیرای گردشگران است.
مسیر رسیدن به این منطقه ییلاقی بسیار مناسب است. برای بازدید از روستای اولسبلنگاه باید وارد جاده جنوبی خروجی از ماسال شوید و بعد از طی مسافتی تقریباً 25 کیلومتری به روستای اولسبلنگاه خواهید رسید. این مسیر کاملاً آسفالت شده است و به راحتی می‌توانید که از خودروی شخصی خود استفاده کنید.

شاندرمن

شاندرمن نیز به مانند ماسال از یک آب و هوای بسیار دلنشین و کوهستانی بهره می‌برد و به همین سبب هم هر سال تعداد زیادی از گردشگران به این منطقه روی می‌آورند. در گویش تالشی، شاندرمن در واقع به معنای «با من رفتن» است.
منطقه شاندرمن هم جمعیت زیادی را در خود جای داده و در واقع بزرگ‌ترین روستای استان گیلان یعنی «شاهمرد» نیز در این منطقه قرار گرفته. رودخانه «مرغک»، «خشکه دریا»، آبشار پلکانی «شته میل»، جنگل اَلاشستان «وزمه مندن» و آبشار «جیره وزن» مهم‌ترین و زیباترین جاهای دیدنی شاندرمن به شمار می‌رود. از دیگر جاهای دیدنی ماسال در این منطقه، می‌توان به روستای تاریخی «بی تم»، ییلاق تاریخی «سیفی» و دیگر ییلاق‌هایی همچون «النزه»، «شاله را»، «دشته دمن» و «هفته خونی» اشاره کرد.
خرید صنایع دستی این منطقه و بازدید از بازارهای سنتی منطقه ماسال و شاندرمن حال و هوای خاص خود را دارد. پنجشنبه‌بازار شاندرمن نمونه‌ای از قدیمی‌ترین بازارهای سنتی استان گیلان است. گردشگران و مسافران می‌توانند در این بازار سنتی انواع صنایع دستی مخصوص این منطقه را تهیه کنند.
همانطور که رد بالا اشاره کردیم شاندرمن، از بخش‌های ماسال، در فاصله تقریبی 60 کیلومتری شمال غربی شهرستان رشت قرار گرفته است. برای رفتن به منطقه شاندرمن می‌توانید که از مسیر رشت بروید و از شهرهای تولم شهر، صومعه سرا، طاهرگوراب و ماسال عبور کنید، یا اینکه می‌توانید از مسیر پیربازار به سمت ضیابر حرکت کنید تا پس از طی چند کیلومتر به شهر زیبای شاندرمن برسید. این مسیر چشم‌اندازهای به‌مراتب زیباتری را در مقابل چشمان گردشگران قرار می‌دهد و در این مسیر می‌توانید از روستاها، شالیزار‌ها و رودخانه‌های تماشایی این منطقه نیز دیدن کنید.

غارآویشو

طبق آمار بیش از 17 عدد غار در منطقه ماسال قرار دارد که بزرگ‌ترین و زیباترین آن‌ها غار «آویشو» است. این غار در ارتفاع 1300 متری از سطح دریا قرار دارد. تاکنون بیش از 2 کیلومتر از طول این غار توسط غارنوردان بررسی شده، اما خب تنها حدود 800 متر آن برای بازدید عموم در دسترس قرار دارد. از پدیده‌های گردشگری و زیبای این غار می‌توان به قندیل‌ها و هفت آبشار بسیار چشم‌نواز آن اشاره کرد.
برای بازدید از این غار می‌توانید از مسیر ماسال به شاندرمن استفاده کنید و پس از گذشتن از روستاهای سیاهمرد، چالسرا و آرامگاه درویش شاه و امیر شاندرمن به این غار خواهید رسید. مسیر دسترسی به این غار هم بسیار مناسب است و می‌توانید که با وسیله شخصی خود این مسیر را طی کنید.

یادمان میرزا کوچک خان

یادمان میرزا کوچک خان جنگلی در ارتفاعات «آلاله پشت» قرار گرفته است. محل مرگ «میرزا کوچک خان جنگلی» کمی بالاتر از منطقه «اولسابلانگاه» و در روستای «گیلوانه» قرار دارد. در این محل که در فاصله 45 کیلومتری از مرکز شهر ماسال قرار دارد به یاد این بزرگ مرگ یک سنگ یادبود نصب شده. در سال‌های اخیر اقدامات و تلاش‌های بسیار خوبی در این محل و برای جذب هر چه بیشتر گردشگر صورت گرفته اما بی‌نتیجه باقی‌مانده‌اند.

باغ پرندگان

باغ پرندگان تمجیدی در منطقه ییلاقی از ماسال قرار دارد که به اسب ریسه معروف است این باغ علاوه بر امکانات تفریحی و برخورداری از گونه های مختلف پرندگان برای اسکان مسافران دارای ویلاهای مسافرتی است.

منطقه اسب ریسه نیز خود یکی از جاذبه های زیبای ماسال است که دارای رودخانه های زلال بوده که مناسب شنا در فصل تابستان می باشدو همچنین دارای ارزش تاریخ هزارساله است.

آبشار رامینه

آبشار رامینه از دیگر مکان های دیدنی ماسال با جاذبه های بکر است و در یک منطقه جنگلی قرار گرفته است ارتفاع این آبشار زیبا ۱۰ متر است و از پر آب ترین آبشارها در این منطقه محسوب می شود.

ییلاق خان بند

پارک جنگلی ریزه مندان

پارک جنگلی ریزه مندان، از پارک‌های جنگلی زیبا و جاذبه‌های طبیعی ماسال به شمار می‌رود، که با وسعت بیش از ۲۰۰ هکتار در این منطقه واقع شده است.

دشت آلنزه

ییلاق النزه شاندرمن دشتی پهناور و سرسبز است که با کوه های پوشیده از درختان جنگلی و انواع گیاهان احاطه شده و دارای مناظر بی بدیلی می باشد. منطقه دشت النزه ماسال به دلیل وجود طبیعت بکر و آب و هوای خنک و مطبوع، خاطرات سفری هیجان انگیز را برای مسافران رقم می زند. وجود خانه های قدیمی چوبی نیز خود سبب زیبایی هرچه بیشتر این منطقه شده است. منطقه ییلاقی دشت النزه علاوه بر جاذبه های طبیعی بی بدیل دارای حس و حال مذهبی نیز می باشد. دلیل این امر وجود بقعه امامزاده ابراهیم در دشت النزه است. برای رسیدن به بقعه امامزاده ابراهیم باید در حدود پنج دقیقه پیاده روی کرد تا به آنجا رسید. در کنار بقعه امامزاده ابراهیم شاهد وجود یک درخت کهنسال می باشیم که در حدود 200 سال قدمت دارد. بنابر باور مردم محلی این درخت برای برآورده شدن حاجات بسیار موثر و کارگشا است. به همین دلیل آنها پارچه های سبز و نخ و شمشاد را از ضریح کوچک آن آویزان می کنند تا حاجت بگیرند.

اقامتگاه های ماسال

ماسال ییلاق های زیادی دارد و یکی از مناطق مرتفع مناسب برای عکاسی شب و یک اقامت به یاد ماندنی می باشد چراکه آلودگی نوری در این منطقه وجود ندارد و شما می توانید بهترین عکس هارا به ثبت برسانید؛

شما می توانید برای رزرو اقامتگاه و کلبه های موجود در ماسال به سایت راهدون مراجعه کنید.