ماسال کجاست؟

شهرستان ماسال در فاصله 60 کیلومتری از مرکز استان یعنی رشت و در کنار کوه‌های منطقه تالش واقع‌شده. که مردم مهربان این خطه از اقوام تالش هستند و به زبان تالشی گویش ماسالی صحبت می­کنند.جاذبه های گردشگری ماسال بسیار فراوان هستند.روایتی که درباره معنی کلمه ماسال وجود دارد این است که این نام برگرفته از واژه تالشیِ مازال یا مسال است که به معنی کنار کوه و کوه وار ذکرشده. رودخانه خالکایی رودی است که از ارتفاع شاه معلم سرچشمه می­گیرد و با طی کردن مسافت 40 کیلومتری از میان شهر ماسال می‌گذرد و به دریا می­ریزد. به علت وجود این رودخانه از قدیم‌الایام به ماسال رودکنار هم اطلاق می­شده . ازلحاظ ارتفاع از سطح دریا، ماسال پس از رودبار مرتفع‌ترین منطقه استان گیلان است، البته این به معنی دور بودن ماسال از دریا نیست، بلکه ماسال در مجاورت شهرستان رضوانشهر، یکی از زیباترین سواحل دریای کاسپین واقع‌شده است.

خود شهرستان ماسال هم متشکل از دو بخش مرکزی و شاندرمن است که هر دوتای آن طبیعت تماشایی و منحصربه ­فردی دارند.بدون هیچ شک و با قاطعیت می‌توان گفت که این منطقه بهشت دست‌نخورده‌ای روی زمین است و البته ماسال به نسبت جاهای دیگر استان کمتر دستخوش تغییرات انسانی و از بین رفتن بافت طبیعی شده.

آب‌وهوای ماسال

جاذبه های گردشگری ماسال هم مثل سایر شهرهای شمالیِ ایران اکثراً در زمستان سرد و بارانی و البته در تابستان هم نسبتاً شرجی است اما از شهرستان‌های هم‌جوار خودش کمی خنک‌تر هست و این علت هم به خاطر مرتفع‌تر بودنش است. دمای هوا در این منطقه در فصول سرد سال حتی به زیر صفر هم می‌رسد! بهترین زمان سفر به ماسال معمولاً از اواسط اردیبهشت تا اوایل آبان ماه است.

ییلاقات ماسال

درواقع باید گفت اصلاً جاذبه های گردشگری ماسال به خاطر ییلاقات بی‌نظیرش معروف شده. این ییلاقات در ارتفاعاتی بین ۱۸۰۰ تا ۲۰۰۰ متری از سطح دریا قرارگرفته‌اند. اگر بخواهید به این ییلاقات خارق‌العاده سفر کنید باید حدوداً 25 کیلومتر از میانِ کوه‌های سرافراز و سرسبز و همچنین جنگل مه‌آلود و اعجاب‌انگیز بگذرید. اولین و معروف‌ترین ییلاق ماسال اولسبلنگاه نامیده می­شود که برخلاف سایر ییلاقات این منطقه، به علت وجود امکانات زندگی، همه­ ی فصول سال پذیرای گردشگران است. پس‌ازاین مکان، با ییلاقات جذاب دیگری مانند سوئه چاله، خال اسپیت، شنبه راه (چمبراه)، خریدول و … مواجه خواهید شد که دیدن از آن‌ها نه‌تنها خالی از لطف نیست بلکه به یکی از جذاب‌ترین ماجراجویی‌های سفرتان تبدیل خواهد شد.

اولسبلنگاه، محبوب ترین ییلاق ماسال

کافی است که 25 کیلومتر از شهر ماسال به‌سوی ییلاقاتش از مسیر جنگلی و سپس کوهستانی برانید تا به معروف­ترینِ جاذبه های گردشگری ماسال یعنی اولسبلنگاه برسید. این ییلاق در ارتفاع 1800 متری از سطح دریا قرار دارد. برای اقامت در این روستا دو گزینه وجود دارد. گزینه اول کلبه‌های چوبی زیبا و برخاسته از دل فرهنگ قدیمی تالش که در سرتاسر این محل وجود دارند. و گزینه دوم هتلی به سبک امروزی که اتفاقاً متعلق به قهرمان کشتی المپیک جناب آقای فردین معصومی است. البته واقع حیف است که تا این حد به دل طبیعت نفوذ کنید و تجربه اقامت در کلبه‌ها و اقامتگاه‌های بوم گردی را از خود بگیرید. این ییلاق فاقد شبکه برق است و اهالی برای روشنایی و سایر نیازها از موتوربرق استفاده می‌کنند. پیاده‌روی و طبیعت‌گردی در عصرگاهِ مراتعِ ییلاقی بسیار لذت‌بخش است مخصوصاً که اکثر مواقع در این خطه شاهد هوای مه­ آلود هم هستیم.

تفریح در ییلاق اولسبلنگاه فقط به تماشای چشم‌اندازهای حیرت‌برانگیز و گشت‌وگذار در دل محیط، ختم نمی‌شود بلکه خوش‌گذرانی‌های دیگری هم برای این سرزمین وجود دارد.منظره‌های میخکوب کننده­ ی ییلاق اولسبلنگاه، ابرها و مه‌هایی که گهگاه پا به درون روستا می‌گذارد ، پیچ‌وواپیچ جاده با درختان تنومندِ کنار هم و در هم گره‌خورده، خانه‌ها و کلبه‌های چوبی با درودیوار رنگی و بوی عجیبِ لذت‌بخش مخصوص به خودش، همه ایده‌های گوناگونی را برای عکس بردای به شما پیشنهاد می‌دهد.

غار آویشو، غاری به قدمت تاریخ

این غار یکی از جذابیت‌های گردشگریِ طبیعی در شهرستان هزار زیباییِ ماسال و یکی از طولانی‌ترین غارهای آبی ایران و قدیمی­ترین مکان در بین جاذبه های گردشگری ماسال است که در سال 1389 تحت عنوان اثر طبیعی ملیِ این مرزوبوم در نزد سازمان میراث فرهنگی کشور ثبت شده است. دهانه اصلی این غار طولی تقریباً برابر 740 متر و همچنین به شکل عجیبی عمق آن به 150 متر می‌رسد همچنین ارتفاع آن از سطح دریا برابر با 1460 متر می‌باشد.این شگفتیِ طبیعت دارای 9 حلقه چاه اصلی همچنین 1 حلقه چاه فرعی و رودخانه‌ای در جریان است. این غار محل زندگی جاندارانی مثل خفاش، حلزون، آبدزدک و پشه است.

اسبه ریسه منطقه‌ای باستانی

اگر تابه­ حال فکر می‌کردید که شمال کشور فقط محلی برای جنگل‌گردی و کوه‌پیمایی و کنار دریا رفتن است و کسی که بخواهد منطقه‌های باستانی با قدمت بالا را ببیند بهتر است به مرکز کشور و شهرهایی مثل یزد و کرمان و اصفهان سفر کند، سخت در اشتباهید. چراکه ماسال دارای یکی از کهن‌ترین محوطه‌های باستانی ایران است. این یکی از جاذبه های گردشگری ماسال یعنی منطقه تاریخی اسبه ریسه که قدمتش به حدوداً هزاره اول قبل از میلاد مسیح تا سده‌های اول اسلامی بازمی‌گردد یکی از مناطق جذاب و بی‌نظیر و دیدنی گیلان می‌باشد که در شهرستان دلربای ماسال واقع‌شده است. به همت باستان شناسان و با کاوش‌های صورت گرفته فضاهای معماری شده با خانه‌های محل سکونت و همچنین آثاری از دیوارهای دفاعی  در این محوطه پیداشده است. همچنین در کاوش‌های به‌عمل‌آمده مصالح ساختمانی آن دوران که ملاط گل، سنگ‌های حاشیه رودخانه و سنگ‌های زاویه‌دار  بودند هم کشف‌شده‌اند. علاوه بر همه این‌ها لوازمی همچون ابزار نساجی و خمره و کاسه و کوزه‌های سفالین هم در اینجا یافته شده است.محوطه تاریخی اسبه ریسه  نخستین و تنها گورستان با استودان افقی و طاق‌باز در سراسر استان گیلان است که بقایای 28 گوردخمه زرتشتی از عهد هخامنشیان در آنجا کشف‌شده است. درنهایت این نقطه با بیش از 3200 سال قدمت در سال 1386 به‌عنوان اثر ملی ایران ثبت گردیده است.

کلام آخر

یک‌بار که با استاد تقی اسکندری یکی از بزرگان و محققان ماسال و قوم تالش صحبت می‌کردم از ایشان پرسیدم نظرتان راجع به ماسال چیست؟ ایشان جواب جالبی به بنده دادند، و گفتند: حیف است انسان از این دنیا برود و ماسال را نبیند.فعلاً به معرفی کلی از شهرستان ماسال و نقاط برجسته آن در بالا بسنده می‌کنیم اما باید دانست که جاذبه های گردشگری ماسال بسیار زیادند و مطمئن باشید که یک‌به‌یک سراغشان خواهیم رفت. در به‌روزرسانی‌های آتیِ این مقاله به مابقی ماجراجویی­مان در ماسال پهناور و زیبا می­پردازیم!

شهر ماسال در کنار رودخانه خالکایی واقع است، که این رودخانه از قله مرتفع شاه‌معلم ماسال سرچشمه می‌گیرد پس از طی ۴۰ کیلومتر از درون شهر ماسال گذر می‌نماید.

بهترین فصل برای سفر به ماسال

شهرستان ماسال در واقع از دو بخش ماسال و شاندرمن تشکیل شده است. ماسال دارای محدوده‌های کوهپایه‌ای، مرتفع و جنگلی است. مناطق پست و جلگه‌ای از آب و هوای مرطوب و نواحی کوهستانی از آب و هوای نیمه مرطوب کوهستانی برخوردارند. این منطقه به دلیل کوهستانی بودن و همچنین رطوبت بالا زمستان‌های گرمی دارد.
بیشترین رطوبت این منطقه در تابستان و ماه شهریور است و بنابراین توصیه می‌شود که حتی‌الامکان در این ماه به این منطقه سفر نکنید و اگر هم گذارتان به این منطقه افتاد، ترجیحاً از مناطق کوهستانی و ارتفاعات آن دیدن کنید. فصل بهار و همچنین اوایل تابستان بهترین زمان برای بازدید از جاهای دیدنی منطقه زیبای ماسال است.

مناطق دیدینی ماسال

ییلاق اولسبلنگاه

ییلاق «اولسبلنگاه»؛ نمی‌توانید به آسانی این جاذبه‌ی ماسال را ترک کنید. شاخصه این روستای ییلاقی که در ارتفاع 1800 متری از سطح دریا قرار دارد، آب و هوای خاص آن است. این دهکده‌ با خانه‌های چوبی فراوانش، جمعیت زیادی را در خود جای داده. اولسبلنگاه در مسیر ییلاق به خلخال قرار گرفته و در این مسیر  2 رستوران میهمان‌پذیر نیز قرار دارد.  این منطقه در 25 کیلومتری جنوب ماسال و در ارتفاع 1800 متری از سطح دریا قرار گرفته و تنها ساختمان سنگی این منطقه در واقع یک هتل تازه‌ساز است. از  جمله اقدامات بسیار خوبی که برای حفظ زیبایی این منطقه صورت گرفته این است که اجازه ساخت خانه با مصالح سنگی و سیمانی داده نمی‌شود.
شبکه برق یا در این روستا وجود ندارد، یا بسیار ضعیف است. نور و شنایی و سایر نیازهای مردم با استفاده از موتور برق تأمین می‌شود. عصر هنگام زیبایی این منطقه دو چندان می‌شود و قدم زدن در ییلاق این منطقه بسیار دلنشین خواهد بود، اگر خوش‌شانس باشید می‌توانید از مناظره پوشیده با مه و ابری این روستا لذت ببرید. ‏ییلاق اولسبلنگاه برخلاف بسیاری از ییلاق‌ها و با توجه به آب و هوای خاصی که دارد تقریباً در تمام طول سال پذیرای گردشگران است.
مسیر رسیدن به این منطقه ییلاقی بسیار مناسب است. برای بازدید از روستای اولسبلنگاه باید وارد جاده جنوبی خروجی از ماسال شوید و بعد از طی مسافتی تقریباً 25 کیلومتری به روستای اولسبلنگاه خواهید رسید. این مسیر کاملاً آسفالت شده است و به راحتی می‌توانید که از خودروی شخصی خود استفاده کنید.

شاندرمن

شاندرمن نیز به مانند ماسال از یک آب و هوای بسیار دلنشین و کوهستانی بهره می‌برد و به همین سبب هم هر سال تعداد زیادی از گردشگران به این منطقه روی می‌آورند.  در گویش تالشی، شاندرمن در واقع به معنای «با من رفتن» است.
منطقه شاندرمن هم جمعیت زیادی را در خود جای داده و در واقع بزرگ‌ترین روستای استان گیلان یعنی «شاهمرد» نیز در این منطقه قرار گرفته. رودخانه «مرغک»، «خشکه دریا»، آبشار پلکانی «شته میل»، جنگل اَلاشستان «وزمه مندن» و آبشار «جیره وزن» مهم‌ترین و زیباترین جاهای دیدنی شاندرمن به شمار می‌رود. از دیگر جاهای دیدنی ماسال در این منطقه، می‌توان به روستای تاریخی «بی تم»، ییلاق تاریخی «سیفی» و دیگر ییلاق‌هایی همچون «النزه»، «شاله را»، «دشته دمن» و «هفته خونی» اشاره کرد.
خرید صنایع دستی این منطقه و بازدید از بازارهای سنتی منطقه ماسال و شاندرمن حال و هوای خاص خود را دارد. پنجشنبه‌بازار شاندرمن نمونه‌ای از قدیمی‌ترین بازارهای سنتی استان گیلان است. گردشگران و مسافران می‌توانند در این بازار سنتی انواع صنایع دستی مخصوص این منطقه را تهیه کنند.
همانطور که رد بالا اشاره کردیم شاندرمن، از بخش‌های ماسال، در فاصله تقریبی 60 کیلومتری شمال غربی شهرستان رشت قرار گرفته است. برای رفتن به منطقه شاندرمن می‌توانید که از مسیر رشت بروید و از شهرهای تولم شهر، صومعه سرا، طاهرگوراب و ماسال عبور کنید، یا اینکه می‌توانید از مسیر پیربازار به سمت ضیابر حرکت کنید تا پس از طی چند کیلومتر به شهر زیبای شاندرمن برسید. این مسیر چشم‌اندازهای به‌مراتب زیباتری را در مقابل چشمان گردشگران قرار می‌دهد و در این مسیر می‌توانید از روستاها، شالیزار‌ها و رودخانه‌های تماشایی این منطقه نیز دیدن کنید.

غارآویشو

طبق آمار بیش از 17 عدد غار در منطقه ماسال قرار دارد که بزرگ‌ترین و زیباترین آن‌ها غار «آویشو» است. این غار در ارتفاع 1300 متری از سطح دریا قرار دارد. تاکنون بیش از 2 کیلومتر از طول این غار توسط غارنوردان بررسی شده، اما خب تنها حدود 800 متر آن برای بازدید عموم در دسترس قرار دارد. از پدیده‌های گردشگری و زیبای این غار می‌توان به قندیل‌ها و هفت آبشار بسیار چشم‌نواز آن اشاره کرد.
برای بازدید از این غار می‌توانید از مسیر ماسال به شاندرمن استفاده کنید و پس از گذشتن از روستاهای سیاهمرد، چالسرا و آرامگاه درویش شاه و امیر شاندرمن به این غار خواهید رسید. مسیر دسترسی به این غار هم بسیار مناسب است و می‌توانید که با وسیله شخصی خود این مسیر را طی کنید.

یادمان میرزا کوچک خان

یادمان میرزا کوچک خان جنگلی در ارتفاعات «آلاله پشت» قرار گرفته است. محل مرگ «میرزا کوچک خان جنگلی» کمی بالاتر از منطقه «اولسابلانگاه» و در روستای «گیلوانه» قرار دارد. در این محل که در فاصله 45 کیلومتری از مرکز شهر ماسال قرار دارد به یاد این بزرگ مرگ یک سنگ یادبود نصب شده. در سال‌های اخیر اقدامات و تلاش‌های بسیار خوبی در این محل و برای جذب هر چه بیشتر گردشگر صورت گرفته اما بی‌نتیجه باقی‌مانده‌اند.

باغ پرندگان

باغ پرندگان تمجیدی در منطقه ییلاقی از ماسال قرار دارد که به اسب ریسه معروف است این باغ علاوه بر امکانات تفریحی و برخورداری از گونه های مختلف پرندگان برای اسکان مسافران دارای ویلاهای مسافرتی است.

منطقه اسب ریسه نیز خود یکی از جاذبه های زیبای ماسال است که دارای رودخانه های زلال بوده که مناسب شنا در فصل تابستان می باشدو همچنین دارای ارزش تاریخ هزارساله است.

آبشار رامینه

آبشار رامینه از دیگر مکان های دیدنی ماسال با جاذبه های بکر است و در یک منطقه جنگلی قرار گرفته است ارتفاع این آبشار زیبا ۱۰ متر است و از پر آب ترین آبشارها در این منطقه محسوب می شود.

ییلاق خان بند

آبشار رامینه از دیگر مکان های دیدنی ماسال با جاذبه های بکر است و در یک منطقه جنگلی قرار گرفته است ارتفاع این آبشار زیبا ۱۰ متر است و از پر آب ترین آبشارها در این منطقه محسوب می شود.

پارک جنگلی ریزه مندان

پارک جنگلی ریزه مندان، از پارک‌های جنگلی زیبا و جاذبه‌های طبیعی ماسال به شمار می‌رود، که با وسعت بیش از ۲۰۰ هکتار در این منطقه واقع شده است.

دشت آلنزه

ییلاق النزه شاندرمن دشتی پهناور و سرسبز است که با کوه های پوشیده از درختان جنگلی و انواع گیاهان احاطه شده و دارای مناظر بی بدیلی می باشد. منطقه دشت النزه ماسال به دلیل وجود طبیعت بکر و آب و هوای خنک و مطبوع، خاطرات سفری هیجان انگیز را برای مسافران رقم می زند. وجود خانه های قدیمی چوبی نیز خود سبب زیبایی هرچه بیشتر این منطقه شده است. منطقه ییلاقی دشت النزه علاوه بر جاذبه های طبیعی بی بدیل دارای حس و حال مذهبی نیز می باشد. دلیل این امر وجود بقعه امامزاده ابراهیم در دشت النزه است. برای رسیدن به بقعه امامزاده ابراهیم باید در حدود پنج دقیقه پیاده روی کرد تا به آنجا رسید. در کنار بقعه امامزاده ابراهیم شاهد وجود یک درخت کهنسال  می باشیم که در حدود 200 سال قدمت دارد. بنابر باور مردم محلی این درخت برای برآورده شدن حاجات بسیار موثر و کارگشا است. به همین دلیل آنها پارچه های سبز و نخ و شمشاد را از ضریح کوچک آن آویزان می کنند تا حاجت بگیرند.

اقامتگاه های ماسال

ماسال ییلاق های زیادی دارد و یکی از مناطق مرتفع مناسب برای عکاسی شب و یک اقامت به یاد ماندنی می باشد چراکه آلودگی نوری در این منطقه وجود ندارد و شما می توانید بهترین عکس هارا به ثبت برسانید؛

شما می توانید برای رزرو اقامتگاه و کلبه های موجود در ماسال به سایت راهدون مراجعه کنید.