طاق بستان در قرن سوم میلادی ساخته شده است و ارزش هنری و تاریخی زیادی دارد. چند صحنه تاریخی از جمله تاج‌گذاری خسرو پرویز، تاج‌گذاری اردشیر دوم، تاج گذاری شاهپور دوم و سوم و همچنین چند سنگ‌نوشته (کتیبه) به خط پهلوی کتیبه‌ای در آن کنده‌کاری شده است. وجود کوه و چشمه در این مکان، آن را به گردشگاهی روح‌فزا تبدیل نموده که از زمان‌های دیرین تا به امروز مورد توجه بوده است.

کرمانشاه و استان کرمانشاه یکی از مقاصد گردشگری کشور به دلیل آب و هوایی مطبوع، مناظر زیبای طبیعی و از همه مهم‌تر حضور مهم‌ترین آثار باستانی در نظر گرفت. آثاری که که طبق آمار ارائه شده توسط کارشناسان و باستان‌شناسان به تعدادی بیش از ۴۰۰۰ اثر خواهد رسید. سرزمینی کهن که با مشاهده‌ی هر یک از این بناها و عمارات تاریخی، لمس غروری از جنس هویت، اصالت و تمدن غنیِ یک ایرانی را برای بازدیدکنندگان و گردشگران، ممکن می‌سازد.

تاریخچه کامل طاق بستان کرمانشاه

طاق‌ بستان در گویش کرمانشاهی (کردی کرمانشاهی)، به تاق وه سان، تلفظ می‌شود. در واقع تاق به معنای طاق و وه به معنای از و سان به معنای سنگ است. نظرات متعددی در مورد تاریخچه‌ی این مجموعه‌ی باشکوه تاریخی وجود دارد که هر کدام در نوع خود جالب و شنیدنی است.

در کتاب مسعودی اشاره  شده، حجاری‌های صورت گرفته در طاق‌بستان را یکی از شگفت‌انگیزترین آثار تاریخ معرفی کرده و بر این باور است که این منطقه از کشور، حدود ۱۳ قرن پیش، به عنوان باغ‌‌های پادشاهان ساسانی استفاده می‌شد. آرتور کریستن سن نیز، مجموعه‌ی طاق‌بستان را زیارتگاه آناهیتا برشمرده و معتقد است که اولین پادشاهان ساسانی، تا نرسی (نوه‌ی یزدگرد سوم و از پادشاهان ساسانی) تصاویر خود را در صخره‌ها و سنگ‌های عظیم اطراف مجموعه‌ی تخت جمشید، حکاکی کرده‌اند.

برخی از باستان‌شناسان و مورخان، قدمت این مجموعه را‌ که متشکل از چندین سنگ‌نوشته (کتبیه‌های سنگی) است، به دوران حکومت پادشاهان ساسانی که به قرن سوم میلاد باز می‌گردد، تخمین زده‌اند. این آثار شگرف ایران، به لحاظ هنری و تاریخی از اهمیت فراوانی نزد تاریخ‌نویسان و باستان‌‌شناسان برخوردارند که می‌توان شکوه و عظمت آن را در هنر به کار رفته توسط مردان ایران کهن مشاهده کرد. طاق‌بستان از چندین رخداد تاریخی رونمایی می‌کند که می‌توان به تاج‌گذاری خسروپرویز، تاج‌گذاری اردشیر دوم (این سنگ‌نوشته، در سال‌های ۳۷۹ تا ۳۸۳ میلادی و در طاق کوچک این مجموعه کار شده است)، تاج‌گذاری شاهپور دوم، تاج‌گذاری شاهپور سوم و تعدادی کتبیه‌ی سنگی که به خط پهلوی کتیبه‌ای منقوش است، اشاره کرد. به طور کلی مجموعه‌ی طاق‌بستان به سه بخش اصلی طاق بزرگ، طاق کوچک و نقش برجسته‌ی تاج‌گذاری اردشیر دوم تقسیم‌بندی شده است. به نظر می‌رسد پادشاهان ساسانی پیرامون مجموعه‌ی تاریخی تخت جمشید را اولین مکان انتخابی برای تراشیدن تندیس‌های دوران حکومت خود، در نظر گرفته‌اند. ولی پس از پادشاهی اردشیردوم (یازدهمین پادشاه ساسانیان در سال‌های ۳۷۹ تا ۳۸۳)، به دستور وی و بعد از رسیدن به پادشاهی، طاق بستان از میان سایر مناطق ایران برگزیده شده و این محل را بهترین مکان برای ایجاد سنگ‌نوشته‌های سلطنت خود، برشمرد. شاید بتوان مهم‌ترین دلیل این امر را موقعیت جغرافیایی آن که در بین راه جاده‌ی ابریشم (شاهراه مهم بازرگانی در قاره‌ی آسیا که غرب، شرق و جنوب آسیا را به یکدیگر و شرق قاره‌ی اروپا را به شمال قاره‌ی آفریقا پیوند داده است) قرار گرفته و از طبیعت بکر و زیبایی برخوردار است، بیان کرد. چشمه‌ای زیبا و چشم‌نواز در این منطقه به چشم می‌خورد که از آبی گوارا و مطبوع برخوردار بوده و زیبایی دوچندانی به محیط اطراف خود بخشیده است.

مجموعه‌ی باشکوه طاق‌بستان استان کرمانشاه، در تاریخ ۱۵ دی ماه سال ۱۳۱۰ با شماره‌ی ۱۷۲ به ثبت ملی رسیده است.

معماری طاق بستان

 مجموعه‌ی تاریخی طاق‌بستان کرمانشاه، از سه بخش اصلی و مهم تشکیل شده است که به نام‌های نقش برجسته‌ی تاج‌گذاری اردشیر دوم (۳۸۰- ۳۸۳ میلادی)، طاق بزرگ (معروف به ایوان بزرگ که مربوط به زمان پادشاهی خسروپرویز و در سال‌های ۵۹۰-۶۲۸ میلادی است) و طاق کوچک (معروف به ایوان کوچک و مربوط به تصویر برجسته‌ی شاپور سوم در سال های (۳۸۰-۳۸۳)، شهرت دارند که می‌توان آن‌ها را به عنوان دقیق‌ترین و در عین حال زیباترین آثار سنگی برجای‌مانده از حکومت پادشاهان ساسانی در نظر گرفت. در واقع معماری صورت گرفته در این مجموعه، بسیار زیبا و شگفت‌انگیز است که ارزش تاریخی آن، با مشاهده‌ی ذوق هنری استادکاران سنگ‌تراش آن دوران، به خوبی احساس می‌شود. در طاق‌بستان به نقاشی و موسیقی، همچون اثری هنری و ارزشمند با حک شدن تصاویر نوازندگان در دوران ساسانی، ارج نهاده شده است.

 می‌توان کتیبه‌ی سنگی طاق‌بستان را که به شکارگاه پادشاهان ایرانی شهرت دارد، اولین سنگ‌نگاره‌ی جهان معرفی کرد که به درستی قواعد و اصول نقاشی را در خود جای داده است. تصویر خسروپرویز سوار بر شبدیز (اسب سیاه‌رنگ خسرو پرویز)، به گونه‌ای در این سنگ‌نوشته حکاکی شده است که گویی تابلوی نقاشی زیبا و ستودنی را مشاهده می‌کنید. طبق اظهارات برخی از کارشناسان آثار تاریخی و باستان‌شناسان، هنرمند حکاک تصویر فرد سوار، لباسی را برای او در نظر گرفته که با نخ‌های طلایی و به شکل هندسی لوزی بافته شده است. در واقع می‌توان اینگونه بیان کرد که وی به شیوه‌ای کاملا استادانه لباس آن سوار را تزئین کرده است. همچنین می‌توان به صحنه‌ی شکار گراز شاه اشاره کرد که در آن قسمت، شاه از لباسی استفاده کرده که پارچه‌ی آن به تصویر سیمرغ در نشانه‌های مدور، به زیبایی تزئین شده است. در تصاویر پاروزن‌ها نیز می‌توان نقوشی نمایشی را مشاهده کرد.

همانگونه که قبلا اشاره شد، طاق‌بستان متشکل از دو طاق به هم پیوسته و از جنس سنگ خام خاکستری رنگ است که در کوه حفر شده‌اند. در واقع از مزایا و خصوصیات بارز این سنگ‌ها می‌توان به عدم رشد گیاهان و علف‌های هرز درآن، اشاره کرد.

خصوصیات دو طاق حکاکی شده

جالب است بدانید که هنرمندی استادکاران سنگ‌تراش در زیباسازی این مجموعه‌ی عظیم تاریخی بسیار جالب به نظر می‌رسد و تزئینات به کار رفته در ساخت آن‌، تحسین‌برانگیز است. هر دو طاق موجود در این اثر باستانی، از ذوق و سلیقه‌ی هنرمندان ایران کهن، بهره‌ها برده‌اند در طاق کوچک‌ تزئینات کمتری نسبت به طاق بزرگ‌ به کار رفته است.

این در حالی است که باستان‌شناسان، اهمیت طاق کوچک‌ را بیشتر از دیگری دانسته و آن را ارزشمندتر معرفی کردند. چرا که این بخش از مجموعه‌ی تاریخی، بهره‌مند از دو کتبیه‌ی سنگی منقوش به خط پهلوی است که در طرفین آن قرار گرفته است. در انتهای غار نیز می‌توان تصویر برجسته‌ی دو فرد را مشاهده کرد.

طاق بزرگ‌ از تصاویر حک‌شده‌ی ظریفی برخوردار است که از چند بخش تشکیل شده‌اند. این حجاری‌ها از ابعادی به پهنای ۵/۷ متر، ارتفاعی بالغ بر ۹ متر و عمقی حدود ۵/۶ متر برخوردار است. در جدار پشت این طاق دو تصویر برجسته که مربوط به صحنه‌های شکار است، مشاهده می‌شود. صحنه‌ی شکار گوزن و گراز که هرکدام از خصوصیات و ویژگی‌های قابل توجهی برخوردارند.

شرح تصویر حکاکی شکار گوزن

صحنه‌ی مربوط به شکار گوزن، درون قابی به ابعاد ۹۰.۳ متر عرض و ۸۰.۵ متر طول تشکیل شده است. می‌توان تصاویر فیل‌بانانی را که در سه ردیف قرار گرفته‌ و گوزن‌ها را بوسیله‌ی دروازه‌ای که در قسمت راست حصار قرار گرفته است، به درون شکارگاه هدایت می‌کنند، مشاهده کرد. در واقع این گوزن‌ها در پی چندین گوزن دست‌آموز که با روبانی به گردن قابل تشخیص بوده، متواری هستند. تصاویر شاه نیز سوار بر اسب خویش، درون شکارگاه و در سه بخش ارائه شده است. وی شمشیری مرصع‌گونه را به کمر خود آویزان کرده و کمانی را بر گردن خود قرار داده است. پشت او زنی را مشاهده خواهید کرد که چتری بر فراز سر پادشاه قرار داده است. همچنین سه ردیف از زنان را پشت سر شاه حکاکی کرده‌اند که هر کدام به حالاتی متفاوت نمایش داده شده‌اند. در دو ردیف نخست، زن‌ها به حالت احترام ایستاده و ردیف سوم نیز زنانی که در حال نواختن آلات موسیقی هستند، به تصویر کشیده شده‌اند. تصاویر افرادی که در حال رام کردن گوزن‌ها حکاکی شده است، به صورت ایستاده و در حال نواختن چنگ و دست زدن نمایش داده شده‌اند. در بخش بعدی صحنه‌ی شکار گراز، می‌توان شاه را در حال شکار دید. وی سوار بر اسبی است که چهار نعل در حال تعقیب گوزن‌ها می‌تازد. در بخش انتهایی این تصویر نیز شاه را کمان به گردن که نشان‌دهنده‌ی اتمام شکار است، مشاهده خواهید کرد. در قسمت چپ حصار، چهره‌ی چند شتر سوار را که گوزن‌های شکارشده را حمل می‌کنند، حکاکی کرده‌اند.

شرح تصویر حکاکی صحنه‌ی شکارگراز

طبق برآورد کارشناسان معماری و باستان‌شناسان، به نظر می‌رسد که سازندگان این اثر تاریخی، صحنه‌ی شکار گراز را نیز داخل قابی به عرض ۱۳.۴ متر و طول ۷۰.۵ متر، حجاری کرده‌اند. در بخش چپ آن، ۱۲ فیل که در ۵ ردیف عمودی قرار گرفته‌اند، حضور دارند که تصویر دو سوار روی هر یک از آن‌ها، نقش بسته است. به نظر می‌رسد که فیل‌بانان، مشغول بیرون کشیدن گرازها از پناهگاه باتلاقی به درون نیزارها هستند. برفراز صحنه‌ی شکار گراز، قایق پارویی مشاهده می‌شود که پنج نفر درون آن‌ها در حال دست زدن حکاکی شده‌اند. تصویر ۲ پاروزن را نیز می‌توانید درون قایق مشاهده کنید.

 شاه داخل قایقی که در اطراف آن، نوازندگان زن حضور دارند، درست در مرکز صحنه‌ی شکار، به چشم می‌خورد. او با تیر و کمان خود، به سمت دو گرازی که به سمت او در حال گریز هستند، تیراندازی می‌کند. داخل قایق پادشاه نیز تصویر ۴ شخص دیگر نیز وجود دارد که به نظر می‌رسد نفرات اول و آخر، پاروزن‌ها، نفر دوم خدمتکار شاه و چهارمین نفر نوازنده‌ی چنگ است. در پشت قایق پادشاه، قایق دیگری به تصویر کشیده‌ شده که حامل ۴ نوازنده‌ی زن است. به نظر می‌رسد آن‌ها در حال نواختن چنگ هستند. در قسمت راست صحنه، انتهای شکار گراز به نمایش گذاشته شده است.

استادکاران، تصویر شاه را در حالت ایستاده و داخل قایق به گونه‌ای که کمان خود را به نشانه‌ی پایان شکار در دست چپ خویش گرفته است، حکاکی کرده‌اند. در این صحنه، در کمر وی شمشیری وجود نداشته و در اطراف سر او نیز هاله‌هایی از نور مشاهده می‌شود. در پشت قایق پادشاه نیز می‌توان قایق دیگری را یافت که درون آن، چندین نوازنده‌ی زن، در حال نواختن هستند. در بخش پایانی تصویر نیز تصویر ۵ فیل‌سوار که در حال جمع کردن اجساد گرازهای کشته شده بوسیله‌ی خرطوم‌ فیل‌ها هستند، وجود دارد. هیبت خدمه نیز در حالیکه ضربه‌ی نهایی را بوسیله‌ی گرزهای خود به شکارها وارد می‌کنند، منقوش شده است. درون قاب نیز در بخش بالایی، گرازهایی را که شکار شده‌اند روی فیل‌ها حکاکی کرده و در پایان هنرمندان سنگ‌تراش و استادکاران خوش‌ذوق ایران کهن، در قسمت پائین تصویر، نقش گرازهایی را که روی زمین قرار داده شده‌ و خدمه در حال بریدن و قطعه قطعه کردن اعضای بدن آن‌ها هستند، به تصویر کشیده‌اند.

در انتهای طاق نیز می‌توان تصویر سواری را مشاهده کرد که سلاحی جنگی در دست دارد. در قسمت بالای جدار پشتی غار، صحنه‌ی تاجگذاری شاه حک شده است. همچنین در بخش فوقانی ورودی طاق و در گوشه‌ی آن، دو نقش برجسته‌ی دیگر که به نظر می‌رسد تصاویر خدای پیروزی است، با شباهت‌ بسیار به سنگ‌تراشی‌های یونان به چشم می‌خورد.

شرح تصویر حکاکی درخت زندگی

در بخش ورودی طاق، سنگ‌نگاره‌هایی زیبا که منقوش به تصاویر فرشته‌های بالدار، درخت زندگی، بخشی از صحنه‌های شکار پرندگان و گراز، صید ماهی‌های مرداب، چهره‌های حک شده‌ی حیواناتی همچون فیل، اسب و همچنین نقش‌هایی از قایق‌های مختلف به چشم می‌خورد، جملگی نشان‌دهنده‌ی جلسات شادی و بزم پادشاهان ساسانی، دولتمردان و مردم آن دوران خواهند بود که به خوبی توسط ذوق و سلیقه‌ی استادکاران ایرانی، به هنر و اثری شگفت‌انگیز تبدیل شده است.

در طاق بزرگ این مجموعه‌ی تاریخی، صحنه‌ی زدوده شدن قلب و روح پادشاه از کینه و نفرت و قدم‌گذاشتن وی در مسیری نیکو و اقدام به مهرورزی نشان داده می‌شود که متاسفانه این گونه آداب و آئین تحسین‌برانگیز ایرانیان، مورد توجه کارشناسان و ایران‌شناسان غربی قرار نگرفته‌ است.

سنگ‌تراشان هنرمند ایرانی، پیکان‌هایی را از روی سر میترا به تمامی جهت‌ها حکاکی کرده‌اند. تمامی این پیکان‌ها نمایش‌دهنده‌ی تلالو نور است و مقصد آن‌ها، جسم و روح پادشاه خواهد بود. ، که توسط آن، آیین سعادت، کامیابی و زاد و ولد را اجرا می‌کند. همچنین در طاق بزرگ، ۳ تندیس بر جای مانده است که فروهر در سمت راست، آناهیتا (فرشته‌ یا الهه‌ی آب که نمادی از خرمی، سرسبزی و زندگی است)، در سمت چپ و پادشاه در میان این دو قرار گرفته است.

 باستان‌شناسان، صحنه‌ی تاج‌گذاری اردشیر دوم را نیز همانند این حجاری، می‌پندارند. جالب است بدانید که تصاویر الهه‌ی آب آناهیتا، در بسیاری از نقش‌برجسته‌ها و کتیبه‌های سنگی دوران پادشاهی ایران کهن به ویژه خسروپرویز، بسیار دیده می‌شود چرا که این پادشاه ایرانی، علاقه‌ی بسیاری به آناهیتا داشته و به دستور وی، تصاویر و نقوش فراوانی از او حک شده است.

تمامی تصاویر و نقوش حک شده روی کتیبه‌ها و سنگ‌های موجود در مجموعه‌ی طاق‌بستان، با ظرافت، دقت و استادی هنرمندان به گونه‌ای ساخته شده است که می‌توان جزئی‌ترین نکات را نیز در آن‌ها مشاهده کرد.

سازندگان طاق کوچک مجموعه‌ی طاق‌بستان، این بخش را به صورت فضایی به شکل مستطیل با ارتفاعی حدود ۳۰.۵ متر، عرض ۹۶.۵ متر و عمق ۸۰.۳۰ متر در نظر گرفته‌اند. در طرفین بخش ورودی آن، می‌توان دو جرز به صورت چهارگوش که از ارتفاعی بالغ بر ۳۷.۲ متر و پهنایی حدود ۹ سانتیمتر برخوردار است، مشاهده کرد. بر فراز این جرزها، اتاقی برخوردار از قوسی نیم‌دایره‌ای شکل که به اندازه‌ی ۱۰سانتیمتر از سطح درونی جرزها عقب‌تر قرار گرفته‌ است، وجود دارد. بخش دیوار انتهایی، این طاق را به دو بخش تقسیم‌بندی کرده است. قسمت فوقانی، یکی از این بخش‌ها را تشکیل می‌دهد که از طاقچه‌ای به عمق ۳۰ سانتیمتر و ارتفاعی حدود ۲.۹۳ متر تشکیل شده است.

در طاق کوچک نیز تصاویر و نقش‌هایی از چهر‌ه‌های پادشاهانی همچون شاهپور دوم و شاهپور سوم حجاری شده است که در نوع خود جالب و قابل توجه خواهد بود. در واقع تصاویر شاهپور دوم و سوم، دو تندیس موجود در طاق کوچک را تشکیل می‌دهد. باستان‌شناسان و کارشناسان معماری تصاویری را از این دو پادشاه بازسازی کرده‌اند که در میان نگاره و طاق بزرگ قرار گرفته است. این تصاویر از دو نقش بر فراز دیواره‌ طاق و دو کتیبه برخوردار است. کتیبه‌های ذکر شده با خط پهلوی منقوش بوده که حکایت تصاویر را برای بینندگان بازگو می‌کند.

طبق نوشته‌هایی که در کنار تصاویر پیکره‌های موجود در این بخش حک شده است، می‌توان هویت اصلی آن‌ها را کشف کرد. کتیبه‌ای که متعلق به شاهپور دوم است، از ۹ خط برخوردار بوده که باستان‌شناسان آن‌ را اینگونه ترجمه کرده‌اند: این پیکری از بغ مزدا پرست. خدایگان شاپور، شاهنشاه ایران و انیران که چهر از یزدان دارد. فرزند بغ مزدا پرست، خدایگان هرمز، شاهنشاه ایران و انیران که چهر از ایزدان دارد، نوه‌ی خدایگان نرسه شاه شاهان.

در سنگ‌نوشته‌ی متعلق به شاهپور سوم نیز ۱۳ سطر وجود دارد که معنای آن‌ها چنین است: این پیکری است از بغ مزدا پرست، خدایگان شاپور، شاهنشاه ایران و انیران که چهر از یزدان دارد، فرزند بغ مزدا پرست خدایگان شاپور، شاهنشاه ایران و انیران که چهر از ایزدان دارد، نوه‌ی خدایگان هرمز و شاهنشاه

در قرن ۱۹ ، کتیبه‌ای نقش برجسته، توسط محمدعلی میرزا در زمان حکومت قاجار، در مجموعه‌ی طاق بستان کرمانشاه، صورت گرفته است که تاسف زیادی را در بردارد. این دستکاری‌های انجام شده، صدمات و آسیب بسیاری را به این مجموعه‌ی عظیم و شگفت‌انگیز ایران کهن وارد ساخته که نشان‌دهنده‌ی تصاویر پادشاهی جاه‌طلب و خودپسند قاجار است که تنها به دلیل برجای‌ماندن یاد و خاطرات خود، این عمل نادرست را انجام داده است. در واقع ناهماهنگی و بی‌ارزش بودن تصویر مجسمه‌ی محمدعلی میرزا (پسر فتحعلی شاه قاجار)، به گونه‌ای است که ناصرالدین شاه در سفرنامه‌ای که از خود به یادگار گذاشته است، چنین می‌نویسد:

بالای این صفحه آغاغنی، خواجه پاشی محمدعلی میرزای مرحوم که از طوالش گیلان بوده، زحمت کشیدن صورت مرحوم شاهزاه را نشسته و حشمت الدوله پسرش و پسر کوچکتر را داده است حجاری نموده. خود آغاغنی را هم با هیات مکروه ایستاده در جلوی شاهزاده نقش کرده‌اند. طوری به او بیفتاده که واقعا مهوع است و طاق را ضایع کرده است و بسکه بد حجاری شده روی اشکال را رنگ آمیزی کرده‌اند. الحق مایه‌ی تضییع طاق شده است.

 طبق نقل قول‌ها، به نظر می‌رسد که فرشی متشکل از جواهر کف طاق بستان پهن بوده که متاسفانه در زمان حمله‌‌ی اعراب به ایران، بین فرماندگان عرب به عنوان غنیمت جنگی تقسیم‌بندی شده است. تجاوز و حمله به این مجموعه‌ی شگفت‌انگیز تاریخی بارها و بارها صورت گرفته که آسیب‌های فراوانی را به آن وارد ساخته است. بویژه در مدت زمان حضور نیروهای استالین و انگلیسی، تخریب‌ها و خسارت‌های بسیاری را بر پیکره‌ی طاق‌بستان کرمانشاه وارد کرده‌اند که واقعا تاسف‌بار است. هرچند با وجود این همه آسیب، باز هم می‌توان شکوه، عظمت و زیبایی این اثر باستانی را بوضوح مشاهده کرد.

از دیگر قسمت‌های مجموعه‌ی طاق‌بستان می‌توان به تصاویر برجسته‌ی به سلطنت رسیدن و تاجگذاری اردشیر دوم (نهمین پادشاه حکومت ساسانی) اشاره کرد. در این تصویر، هیبت اردشیر دوم به صورت ایستاده در حالیکه دست چپ خود را روی قبضه‌ی شمشیر خود قرار داده و با دست راست حلقه روبان‌داری را از اهورا مزدا دریافت می‌کند، حکاکی شده است. چهره‌ی وی به شکل سه ربع و با بدنی به صورت تمام رخ و در وسط تصویر، مشاهده می‌شود. شاه مذکور از چشمانی درشت، ابروهایی برجسته و پرپشت، ریشی فر (مجعد) و موهایی پر و انبوه که تا شانه‌ها نیز ادامه داشته، برخوردار بوده است؛ و به خوبی می‌توان در این تصویر، آن‌ها را تشخیص داد. در این نقش‌برجسته می‌توان گوشواره‌ (تصویر گوشواره به صورت دایره شکل که گوی کوچکی به آن آویخته، حکاکی شده است)، گردنبند (این گردنبند از یک ردیف مروارید تشکیل شده است) و دستبندی را که اردشیر دوم مورد استفاده قرار داده، مشاهده کرد.

باستان‌شناسان و مورخان معتقدند که در رسوم و آئین ایرانیان دوران کهن، از ملزومات پادشاهی و سلطنت، داشتن شایستگی‌های ویژه‌ای است که به فر کیانی یا خصوصیات خدایی معروف است. در واقع با بهره‌مندی از این نیروی خدایی، پادشاه می‌تواند به نهایت روحانی و نفسانی دست یافته و از طرف خداوند یکتا، برای ارشاد، راهنمایی و هدایت مردم سرزمین خود انتخاب شود. در دین و مکتب زرتشتیان نیز هر فردی که مورد رضایت و پسند خداوند باشد، از این خصوصیت ویژه برخوردار است. حال آنکه این فرد پادشاه، عابد و زاهد یا دانشمندی عالم باشد. تصویر فروهر در این نقش‌برجسته به گونه‌ای حک شده است که تاجی کنگره‌دار روی سر خود داشته و حلقه‌ی فر ایزدی را به دستان شاه می‌سپارد. می‌توان شباهت زیادی بین لباس‌های فروهر و پادشاه در این تصاویر مشاهده کرد که شلواری چین‌دار بر تن کرده که بوسیله‌ی ریسمان یا بندی به مچ پای آن‌ها متصل است. همچنین این دو کمربند و دستبندی نیز به تن داشته که از دیگر شباهت‌های پوشش ظاهری آن‌ها به شمار می‌آید. میترا یا مهر عنوان پیامبر دوران باستان ایران است که تصویر وی در سمت چپ پادشاه، نقش بسته است. جالب است بدانید که به نظر می‌رسد حضرت مسیح (ع) از بسیاری جهات همچون تولد و دین و آیین خود به میترا مشابه است. در واقع می‌توان اینگونه بیان کرد که بسیاری از رسوم و آئین‌های موجود در دین مسیحیت، آئین‌های میتراییسم است.

 پیش‌تر نیز به تصویر اسب‌سواری زره‌پوش در طاق بستان کرمانشاه، اشاره شد. البته هویت این سواره که در پائین تصویر تاجگذاری خسروپرویز مشاهده می‌شود، مشخص نیست. اما احتمالات متفاوتی در مورد آن ذکر شده است. برخی باستان‌شناسان وی را یک رزم‌جو، برخی دیگر آن را متعلق به خسروپرویز و تعدادی نیز او را پیروز ساسانی می‌پندارند. به هرحال این سوار هر که هست، قطعا نشان‌دهنده‌ی فر و قدرت پادشاه و ایرانیان خواهد بود. حکاکان این اسب‌سوار، آن را با چهر‌ه‌ای به صورت سه ربعی و بدنی تمام رخ که  پشت اسبی قوی نشسته‌ است، نشان داده‌اند. این فرد کلاه‌خودی که تمام چهره‌اش را پوشانده و تنها چشمانش را نشان می‌دهد بر سر داشته و روی آن نیز تاجی قرار داده است. نواری متشکل از دو ردیف مروارید، روی پایه‌ی تاج را تزئین کرده که بوسیله‌ی پاپیونی پشت سر بسته شده است. بخش حاشیه‌ی بالای تاج نیز توسط شیارهای عمودی به طرز زیبایی تزئین شده است. بالای تاج، موهای سر سوارکار نیز به شکل پر و انبوه و بدون داشتن هیچگونه پوششی که با پاپیون و دو روبان بسته شده است، نشان داده می‌شود. پیراهنی که وی به تن دارد، بلند بوده که با استفاده از تصاویر مرغ و ارغن، تزئین و جلوه‌ای زیبا به خود گرفته است. زرهی متشکل از بافت زنجیر نیز روی پیراهن سوار دیده می‌شود که تا روی زانوی وی، پیشروی کرده است. کمربند بسته شده روی کمر با کمک طرح‌هایی به شکل دایره، تزئین شده و در بخش انتهایی آن، حمایلی بسته که توسط شکل‌های هندسی به صورت لوزی و دایره تزئین شده است. این سوار، تیردانی را به حمایل مذکور متصل کرده که نشان از رزمی بودن وی دارد. نیزه‌ی بلندی که در دست وی دیده می‌شود و همچنین سپر دایره‌ای شکل که احتمالا برای دفاع مورد استفاده قرار می‌گرفته است، از دیگر اشیا حکاکی شده در صحنه‌ی این سوارکار به شمار می‌آید. روی صورت، سینه‌ و کپل اسب نیز منگوله‌هایی به عنوان تزئین قرار داده شده است. روی منگلوله‌های کپل، می‌توان تصویر انسانی با سه سر را مشاهده کرد. همانگونه که قبلا نیز ذکر شد، هویت اصلی این سوار مشخص نیست و نظرات گوناگونی در مورد آن ذکر شده است. برخی از تاریخ‌نویسان و جغرافی‌دانان از جمله ابن فقیه، ابن رسته، ابودلف، مسعودی و یاقوت، آن را متعلق به خسروپرویز دانسته که روی اسب مشهور و محبوب خود، شبدیز، مشاهده می‌شود.

به راستی بناهای تاریخی مثل طاق بستان که ارزش معماری و تاریخی بی نظیری دارندو هرگوشه آن سرگذشتی از پیشینیان را بیان می کند از اهمیت زیادی برخوردار است و بایددر شناخت و نگهداری آن کوشید؛ با راهدون همراه بشید تا جاذبه های تاریخی بیشتری را بشناسید.

غاردربندرشی

غارهای دربند رشی، در جنوب روستای رشی در بخش رحمت آباد بلوکات شهرستان رودبار و در ارتفاع حدود ۷۵۰ متری از سطح دریا و در ییلاقات بخش خورگام واقع شده‌است. این مکان‌های باستانی شامل غار بزرگ کویل گر با طول تقریبی ۶۰ متر و غار جوکویله با طول تقریبی ۳۰ متر است که دهانه هر دو در جهت جنوب قرار دارد.

غار دربند ب (جوکویله) نخستین بار به وسیلهٔ دکتر ولی جهانی (باستان‌شناس) در سال ۱۳۸۴ شناسایی و بررسی شد که طی آن شماری بقایای استخوان جانوران و انسان و همچنین تعدادی قطعات سفال (هزاره اول ق م) گردآوری شد. در بررسی غار مجاور (کویل گر) شماری قطعات سفال گردآوری کرد که همانند سفالهای غار دربند ب مربوط به هزاره اول ق م هستند. پس از بررسی اولیه پرونده ثبت این غار آماده و در مرداد ۸۴ با شماره ۱۳۲۱۹ به ثبت آثار ملی رسید. در بررسی‌های مجددی توسط بیگلری، جهانی و شیدرنگ در این غار علاوه بر بقایای سنگواره‌ای جانوران (از جمله خرس غار)، تعدادی ابزار سنگی شامل یک ساطور، تراشه روتوش شده، سنگ مادر و ضایعات تراش سنگ از سطح رسوبات گردآوری شد که مربوط به دوره پارینه سنگی قدیم است.

در اردیبهشت ماه ۱۳۹۱ نخستین فصل گمانه زنی در غار دربند به سرپرستی دکتر فریدون بیگلری از موزه ملی ایران و با معاونت دکتر ولی جهانی، مسئول مرکز باستان‌شناسی گیلان و مشارکت متخصصین میان رشته‌ای انجام شد. در نتیجه این گمانه زنی مجموعه غنی از بقایای باستان شناختی شامل سنگواره جانوران و دست ساخته‌های سنگی بجای مانده از ساکنان غار کشف شد که باستان شناسان را در شناخت یکی از ناشناخته‌ترین و کهنترین ادوار پیش از تاریخ ایران یاری می‌کند. طبق مطالعات جدید این غار پیش از ۲۰۰ هزار سال پیش مسکن شکارچیان عصر سنگ بوده‌ است. غار دربند قدیمیترین سکونتگاه تاریخگذاری شده انسان در ایران است.

دیگرجاذبه های توتکابن

قدم زدن در جنگل های سرسبز، شنیدن صدای حیوانات، غرق شدن در مه غلیظ، هوای خنک و دل انگیز همه و همه را در روستاهای این شهر تجربه خواهید کرد؛ از دیگر جاذبه های نزدیک به شهر توتکابن می توان به جنگل نقله بر، ییلاق سلانسر، استخرگاه، کوه درفک، سی دشت، دریاچه بره سر، دریاچه عروس نیز اشاره کرد که در مقاله های بعدی مفصل توضیح داده می شوند.

شما گردشگران گرامی برای آگاهی از اقامتگاه های بوم گردی نزدیک به این جاذبه ها می توانید به سایت راهدون مراجعه فرمایید.

]]> https://blog.rahdoon.com/darband_rashi_cave/feed/ 0 https://blog.rahdoon.com/langroud/ https://blog.rahdoon.com/langroud/#comments Wed, 11 Mar 2020 16:37:57 +0000 https://rahdoon.com/blog/?p=5874 شهر لنگرود مانند یک نگین زیبا و چشم نواز در بین کوه و دریا قرار گرفته است. از قدم زدن در ساحل زیبای چمخاله گرفته تا سفر به ارتفاعات این شهرستان و طبیعت بکر کوه های اطراف آن، همه و همه شهر لنگرود را به یکی از جاذبه های گردشگری در استان گیلان تبدیل کرده است. اگر شهر لنگرود را برای مقصد بعدیتان انتخاب کرده و قصد سفر به این شهر زیبا را دارید خواندن این مقاله که جاهای دیدنی لنگرود همراه با عکس را شامل می شود، برای شما خالی از لطف نیست.

فاصله لنگرود تا اطراف

تاریخچه شهر لنگرود

 نام لنگرود، برای نخستین بار در سال ۵۱۲ هـ. ق. در متون تاریخی ذکر شده‌است. این سال مصادف با مرگ سلطان محمد پسر ملک شاه آلب ارسلان است. در دوره صفویان، خصوصاً در دوره سلطنت شاه عباس اول، شهر لنگرود مرکز حوادث مهمی بوده‌است.

فرار احمد خان حاکم لاهیجان از لنگرود و دستگیری اعضای خانواده وی توسط کیا فریدون حاکم گیلان و تحویل آنها به شاه عباس، از جمله رویدادهای مهم این دوره شهر است. نادر برای سرکوب تاتارهای شرق مازندران و توسعه تجارت و دستیابی به دریا، لنگرود را برای ایجاد پایگاه دریایی و کارخانه کشتی‌سازی انتخاب کرد و در توسعه آن کوشید. در زمان قاجار نیز لنگرود مورد توجه قرار گرفت.این شهر،امروزه یکی از مناطق زیبای گردشگری دراستان گیلان است.نام لنگرود(LANGAROUD )ترکیبی است از دو پاره واژه لنگر (LANGAR) و رود(ROUD). لنگر به معنی وقار و سکون و آرامش است همان گونه که که کشتی لنگر انداخته آرامش می‌یابد. در ترکیب لنگر و رود دو (ر) در هم یکی شده و نام به لنگرود تبدیل می‌گردد و معنی رود سکون یافته و آرام و با وقار معنی می‌گیرد و اگر به رود جاری در این بنگریم آن را دارای جریان آن چنان آرامی می‌بینیم که گویا حرکتی ندارد.

جاذبه های دیدنی لنگرود

1-پل خشتی

در شهر لنگرود رودخانه ای به نام رودخانه لنگرود قرار دارد. این رودخانه دقیقا از مرکز این شهر میگذرد و باعث جدایی دو منطقه فشکالی محله و راه پشته میشود در سال های قدیم پلی در این منطقه ساخته شده بود که دو منطقه ذکر شده را به هم متصل میکرد. این پل به دلیل موقعیت خاصی که داشت و همکنون نیز دارد در طول عمر خود از اهمیت بالایی برخوردار بود.

تاریخچه پل خشتی لنگرود

این پل خشتی که قدیمی ترین پل لنگرود است و به نوعی نماد این شهر نیز محسوب میشود. در گویش محلی و گیلکی به این پل خشته پورد یا خشته پل گفته میشود . در مورد این که این پل توسط چه کسی ساخته شد و یا در چه دوره ای بود اختلاف نظر وجود دارد و گفته ها در این باره بسیار زیاد است.

• برخی ساخت این پل را به زمان کیاییان نسبت میدهند
• برخی از بومیان این منطقه ساخت این پل را به عهد تیموری و ایلخانی نسبت میدهند که البته برای این مورد سندی در دست نیست و فقط گفته مردم است.
• در کتاب دار المرز ولایت گیلان نوشته رابینو ، ساخت این پل را به دوره صفویه نسبت میدهند.
• برخی نیز ساخت این پل را توسط حاجی اقا پرد و به دستور حاچی آقا بزرگ منجم باشی میدانند که در زمان فتحعلی شاه قاجار است.

اما انچه که ما در باره این پل میدانیم قدمت بالا و نماد این شهر بودن است.

معماری پل خشتی لنگرود

این پل خشتی از آجر و ساروج ساخته شده است و دارای سه سطح ( قسمت ) قسمت های جانبی که دارای شیب تندی هستند و طول هر کدام از آنها 10 الی 11 متر است و سطح و قسمت میانی که صاف بوده و بدون شیب است و طول آن 10.15 متر است. در اطراف این پل جان پناهی درست کرده اند. که عرض آنها 45 سانتی متر و ارتفاع آنها 35 سانتی متر است . عرض کلی پل 430 سانتی متر است.

پل دارای 2 دهانه بزرگ برای عبور قایق ها و کشتی های کوچک است. هر یک از قوس ها در سمت بیرونی دارای یک نوار آجر کاری 12 سانتی متری است که جالت تزیینی دارد.

در دو طرف این پل بافت قدیمی مغازه ها قرار دارد که با سقف سفال پوش متصل به پل هستند. برای کاهش بار تردد این پل دو پل دیگر با فاصله در اطراف پل خشتی ساخته شده است که یکی برای عبور عابران و دیگری برای عبور وسائل نقلیه است. به علت نزدیکی این شهر به تالاب امیرکلایه لنگرود انواع مرغ های ماهی خوار در اطراف این رودخانه پرواز میکنند و یا در آب به استراحت میپردازند.

مرمت های صورت گرفته

قرار گرفتن در موقعیت رطوبتی و گیاهانی که در دیواره این پل در حال رشد هستند باعث آسیب به این پل خواهند شد. به همین دلیل مرمت هایی روی این بنا صورت گرفته است که برخی از آنها به صورت غیر اصولی انجام شده است. در یکی از مرمت هایی که صورت گرفت برای جلوگیری از تردد ماشین و موتور از روی این پل سطوح جانبی این پل را به صورت پلکانی درست کردند که خود باعث ایجاد وزن اضافه برای این پل و در نتیجه ترک خوردن در برخی نقاط آن شد که در دهه های بعد این پلکان برداشته شد و اقدام به ساخت سنگفرش بر روی آن شد.

آدرس پل خشتی لنگرود

این پل در شهرستان لنگرود و در بین محلات فشکالی محله و راه پشته و بر روی رودخانه لنگرود قرار دارد.

2-ساحل چمخاله

شهر ساحلی چاف و چمخاله از شهر های تابعه ی شهرستان لنگرود است که دارای یک نوار ساحلی بسیار زیبا و توریستی می باشد. این شهر در شمال شهرستان لنگرود و در بین قسمت اصلی شهر لنگرود و ساحل دریای خزر قرار گرفته است. ساحل چمخاله از زیباترین سواحل شرق گیلان است. در سال های اخیر با اجرای طرح سالمسازی دریای لنگرود و افزایش ایمنی و راحتی مسافران و گردشگران بازدید از این ساحل افزایش داشته است. این ساحل یک مکان بسیارعالی برای تجربه شنا، قایق سواری، قدم زدن و اسب سواری در ساحل است. هتل ستاره دریا لنگرود، یکی از هتل های 5 ستاره ساحلی و بسیار زیبای این منطقه می باشد که در نوار ساحلی دریای خزر قرار گرفته است.

3-تالاب کیاکلایه

تالاب کیاکلایه یکی از غنی‌ترین تالاب‌های استان گیلان است، چراکه گونه‌های حیاتی آن تنوع بسیاری دارد. این تالاب در گذشته وسعت زیادی داشته است، اما به علت تبدیل شدن به جایگاه دفن زباله این روزها کمتر از ۱۰۰ هکتار مساحت دارد. در گذشته در فصل زمستان پرندگان مهاجر بسیاری به این تالاب پرواز می‌کردند. پروژه‌های فعلی شهرداری همچون ایجاد کمربندی، احداث پیست موتور سواری و … حیات این تالاب را با خطر رو به رو کرده است.

4-تالاب چاف

منطقه شکار ممنوع تالاب چاف در نزدیکی شمال شرقی لنگرود واقع شده است. این تالاب با وسعت حدود ۸۰۰ هکتار در ارتفاع منفی ۲۵ متری از سطح دریا قرار دارد.

5-لیلا کوه

عده ایی اعتقاد دارند علت نامگذاری لیلاکوه “لیاشاه” به معنی “شاه دختر” می باشد. برخی هم می گویند لیاشاه دختر یکی از پادشاهان گیلان بوده که در نبرد با اعراب افتخارات زیادی داشته است.

برای رسیدن به باغ های چایی یک جاده خاکی و پر پیچ  خم و در عین حال زیبا وجود دارد. بوی عطر چایی و پوشش سبز مخملی مزارع در این روستا توجه هر گردشگری را به خود جلب می کند. این باغها میدان لیلاکوه را به خط الراس عطاکوه می رساند.

6-عطاکوه

قله عطا کوه با ارتفاع حدود ۷۰۰ متر از سطح دریا به لنگرود و لاهیجان مشرف است. روی قله عطاکوه دکل‌های مخابراتی رادیو، تلویزیون و مخابرات قرار دارد که به همین علت اهالی منطقه به این قله، «دکل» می‌گویند. برای دسترسی به این قله باید از میان باغ‌ها و جنگل گذر کرد.

7-بام کومله

قله نگین سبز یا بام کومله از مناطق بکر و کمتر شناخته‌شده لنگرود است که در میان ارتفاعات سرسبز آن واقع شده است. دریاچه یا استخر طبیعی کومله نیز در این ارتفاعات از ۳ آبگیر مجزا تشکیل شده است. بزرگ‌ترین این آبگیر حدود ۴۰۰ متر عرض و یک کیلومتر طول دارد. در اطراف این دریاچه امکانات تفریحی و رفاهی همچون قایق‌سواری و رستوران برای گردشگران فراهم شده است. این دریاچه زیستگاه پرندگان مهاجر نیز است.

8-مسجد جامع لنگرود

مسجد جامع لنگرود در محله بازار این شهر واقع شده که درب منبت‌کاری شده آن متعلق به سال ۱۲۰۴ هجری شمسی است.

9-مسجد آقا سید حسین

مسجد آقا سید حسین متعلق به یکی از حاکمان کیایی است که در شمال بازار لنگرود قرار دارد. این بنا شامل اتاق حرم و ایوان جانبی است. قدمت کاشی‌کاری‌های دیوارها و ایوان مسجد به دوران تیموریان، صفویه و قاجاریه باز می‌گردد. روی درب‌های مسجد که قدمتی کهن دارند، کتیبه‌هایی با آیات قرآن دیده می‌شود. روی دیواره‌های ایوان نیز نقش‌نگاره‌هایی از واقعه کربلا ترسیم شده است. بر حاشیه بالای دیوار نیز، اشعار گچ‌بری شده از مرثیه محتشم کاشانی نوشته شده است.

10-بقعه دوازده امام

بقعه دوازده امام آرامگاه ۱۲ تن از سادات کیایی است که به سادات ملاطی نیز معروف هستند. در شجره‌نامه موجود در این بقعه نام تمامی این ۱۲ تن بیان شده است.

11-مسجد آقا شیخ حبیب الله

مسجد آقا شیخ حبیب‌الله بنایی از دوران قاجار است که در محله راه پشته لنگرود واقع شده است. این مسجد تاریخی ستون‌ها و چوب‌کاری‌های زیبایی دارد.

12-خانه منجم باشی

خانه منجم باشی از آثار تاریخی و برجسته هنر معماری دوران قاجار در لنگرود به شمار می‌رود. خانواده منجم باشی همزمان با روی کار آمدن آقامحمد خان قاجار در گيلان صاحب نام شدند. این خانه احتمالا متعلق به یکی از نوادگان این خاندان به نام میرزا موسی منجم باشی است که ارتش روس را در روستای پيله داربن رشت شکست سختی داد. این خانه تاریخی شامل اندرونی، بیرونی، خلوت خانه، مسجد، حمام و … بوده است. ورودی اصلی ساختمان بيرونی که به «مهتابی» مشهور است سردر ورودی هلالی شکل و حاوی گچ‌بری ساده دارد، طبقه بالای خانه نیز از يک سالن پذيرايی و سه اتاق تشکيل شده است. این خانه به شیوه سنتی با چوب و سفال ساخته شده است. این بنای تاریخی در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

13-آبشار ماهی مشو

آبشار ماهی مشو از دیدنی‌ّهای گردشگری لنگرود محسوب می‌شود. عدم عبور ماهی به سمت بالای آبشار آن را به «ماهی مشو» معروف کرده است. ارتفاع این آبشار حدود ۱۰ متر است و حوضچه آن دو متر عمق دارد. سنگ‌های قرمز حوضچه وو غار کنار آبشار نیز از دیگر دیدنی‌های آن است.

14-خانه دریابیگی

خانه دریابیگی که متعلق به دوران قاجار است از اندرونی، بیرونی و محل خدمتکاران تشکیل شده است. گچ‌بری‌ها و اروسی‌های این بنا از ارزش هنری خاصی برخوردار هستند.

15-پارک جنگلی خرما

پارک جنگلی خرما طبیعتی بکر در لنگرود است که چشم‌انداز کوهستان و رودخانه دارد و زیستگاه گونه‌های متنوع درختی همچون توسکا، لرک و انجیلی است. این پارک جنگلی محیطی مناسب برای گردشگران فراهم ساخته است.

16-پارک فجر

برای گذراندن عصری خاطره‌انگیز در طبیعت، پارک فجر یکی از بهترین جاهای دیدنی لنگرود است. این پارک با استخر بزرگی که در وسط خود دارد، امکانات بازی کودکان و امکانات رفاهی دیگر، یکی از زیباترین و بهترین پارک‌های گیلان محسوب می‌شود. اگر به تالاب کیاکلایه سر زدید، پارک فجر درست در کنار این تالاب زیبا، جنب میدان شهید نورانی لنگرود قرار دارد.

روستاهای لنگرود

روستاهای پرشکوه، بلوردکان، دیوشل، آبچالکی، تپه، لیسه رود، چاف، خالکیاسر، سالکویه، سیاه منسه، سلوش، فتیده، کوشالشاه، گالشکلام، گل سفید و پنو از مناطق سرسبز و گردشگری لنگرود به شمار می‌روند. مردم این روستاها عمدتا به کار در شالیزارها و برداشت از باغ‌ها و مرکبات مشغول هستند. جاذبه‌های سرسبز و جذابی همچون مرداب، ارتفاعات کوهپایه‌ایی و جنگل در این روستاها وجود دارد که طبیعت دوستانی بسیاری به این مناطق سفر می‌کنند.

بازارلنگرود

در بازار هفتگی لنگرود انواع مختلفی از محصولات و تولیدات منطقه، اجناس و کالاهای داخلی و خارجی به فروش می‌رسد. بازار لنگرود از جمله بازارهای درجه اول استان گیلان است که فروشندگان دوره‌گرد استان را به سوی خود می‌کشد.

اقامتگاه های لنگرود

لنگرود شهری زیبا در استان گیلان با اقامتگاه های بوم گردی و غذاهای محلی بسیار است که با اقامت در آن ها می توانید از طبیعت بکر اطراف آن ها نیز لذت ببرید و با لباس های محلی گیلان نیز عکس بگیرید.

برای اطلاع از اقامتگاه های نزدیک این شهر به سایت راهدون مراجعه فرمایید.

]]> https://blog.rahdoon.com/langroud/feed/ 1 https://blog.rahdoon.com/anzali_museum/ https://blog.rahdoon.com/anzali_museum/#comments Sun, 08 Mar 2020 16:07:33 +0000 https://rahdoon.com/blog/?p=5862 کاخ موزه نظامی بندر انزلی در شهر بندر انزلی در استان گیلان واقع شده. برای دسترسی به اینجا می بایست از پل غازیان عبور کرده تا به بلوار تکاوران برسید. موزه درست در سمت راست شما واقع شده است.
کاخ موزه نظامی بندر انزلی در گذشته به کاخ میان پشته مشهور بوده که متعلق به یک تاجر روسی بوده و در بازدید رضاشاه از این کاخ بدلیل علاقه او، این کاخ به وی اهدا شد. ساختمان کنونی در سال 1308 و به دستور او بنا شده است. این کاخ در سال 1348 به نیروی دریایی واگذار شد و در سال 1357 تبدیل به موزه شد.

وارد حیاط موزه که می شوید ابتدا می بایست از اتاقک قرار گرفته در ورودی بلیت تهیه کنید. در حیاط موزه تعدادی تانک جنگی، توپ جنگی، لنگر، مین های دریایی و رودخانه ای و … قرار گرفته است.
برای ورود به ساختمان اصلی موزه می بایست کف پوشهای پارچه ای که تهیه شده را روی کفش خود بپوشید تا به کف موزه آسیب وارد نشود. ساختمان موزه دارای یک سالن پذیرایی و 11 اتاق می باشد که توسط رضاشاه و بعد ها توسط فرزندش مورد استفاده قرار می گرفت. ساختمان دارای گچ بری های زیبا و با ظرافت بود. درون این موزه که در دو طبقه قرار گرفته بیش از 2500 شیء شامل اسلحه های جنگی، شکاری، ماکت ناوها و کشتی های جنگی، ابزار کشتیرانی و غواصی و … قرار داده شده است.

از جاذبه های اطراف اینجا می توان به پل غازیان، مقبره شهدای گمنام انزلی، حافظیه انزلی، مناره انزلی، یادمان شهدای انزلی، کلیسای حضرت مریم و پارک بندری شهدای گمنام انزلی اشاره کرد، همچنین اگر تا شهر ساحلی انزلی رفتید سری به بازارو تالاب زیبای آن نیز بزنید.

برای یافتن اقامتگاه های نزدیک این شهر به سایت راهدون مراجعه فرمایید.