قاجار – بلاگ راهدون

سفری به تاریخچه شهر اصفهان

آیناز برنجکار — Sun, 22 Mar 2020 14:16:38 +0000

شهر اصفهان از دوران قبل از اسلام و حتی شاید پیش از پیدایش تمدن‌های مهم در ایران، محلی مناسب برای سکونت انسان‌ها بوده است. شهر اصفهان فعلی در منطقه‌ای شبیه به یک دشت بنا شده به این معنا که سر زمینی هموار با رشته کوه‌های بلند احاطه شده است و رودی پر آب و دائمی مانند زاینده رود در این دشت، جریان دارد بنابراین می‌توان حدس زد که این مناطق از قرن‌ها پیش، مکانی مهم و مناسب برای کشاورزی و شهر نشینی بوده همچنان که می‌دانید آثار تمدن شهری متعلق به دوران ساسانی، هنوز هم در اصفهان پا بر جا می باشند. طبق گفته مورخان کهن همچون حمزه اصفهانی به نظر می‌رسد که شهر اصفهان از آنجایی که دقیقاً در مرکز فلات ایران قرار داشته، محلی مناسب برای گرد همایی سپاهیان پارس بوده است و سپاهیان از مناطق فارس و کرمان، پیش از اینکه عازم نبرد در خارج از مرز‌های ایران شوند در این منطقه جمع می‌شدند. حمزه اصفهانی دلیل نام اصفهان را هم همین مورد بیان می‌کند و نام قدیمی شهر را سپاهان یعنی محلی برای جمع شدن سپاهیان می‌داند. نام‌های دیگری هم برای شهر اصفهان در دوران گذشته استفاده می‌شده که از معروف‌ترین آن‌ها جی (معرب گی) است.
یکی از بهترین منابع برای مطالعه تاریخ اصفهان قدیم، مسجد جامع اصفهان واقع در سبزه میدان است. این مسجد یکی از سازه‌های مهم شهر اصفهان بوده که در طی چندین قرن رشد کرده و به وسعت آن اضافه شده است. حتی عده‌ای اعتقاد دارند این مسجد پیش از اسلام متعلق به زرتشیان بوده و برای برپایی آتش یا به عبارتی به عنوان آتشکده استفاده می‌شده که بعد از اسلام به یکی از مهم‌ترین مسجد‌های شهر اصفهان تبدیل شده است.
تا اینجای مطلب متوجه شدیم که اصفهان قدیم، پیشینه‌ای طولانی دارد که شواهدی واضح از دوران ساسانی در آن وجود دارد. آثار تاریخی که از دوران ساسانیان در شهر اصفهان باقی مانده‌اند، پل تاریخی شهرستان و آتشگاه می‌باشد. در ادامه مطلب به زوایای دیگر تاریخ اصفهان قدیم می‌پردازیم.

اصفهان قدیم و جدید

اصفهان قدیم و جدید را به چه شکلی می‌توانیم دسته بندی کنیم؟ از بافت ساختمان‌های شهر اصفهان کاملاً مشخص است که در گذشته، آبادی شهر بیشتر در قسمت شمالی زاینده رود قرار داشته و در دهه‌های اخیر این رشد از سمت جنوب زاینده رود رو به افزایش است. در‌ واقع نمی‌توانیم اصفهان قدیم و جدید را به راحتی از هم تفکیک کنیم. به هر محله‌ای از شهر اصفهان قدم بگذارید یکی از آثار و میراث تاریخی را مشاهده خواهید کرد و هر چه در سمت شمال زاینده‌رود پیش برویم، گنبد‌های فیروزه‌ای بیشتری را می‌بینیم که مانند شناسنامه اصفهان هستند. غیر از دو موردی که نام بردیم آثار تاریخی چندانی از دوران ساسانی و یا قبل از آن در اصفهان باقی نمانده است با این حال قطعاً از دوران هخامنشیان به بعد در تمام ادوار تاریخ اصفهان شهر مهم ایران بوده است. هر چقدر هم درباره تاریخ کهن اصفهان تردید داشته باشیم در یک مورد توافق و اطمینان داریم و آن هم اینکه نام شهر اصفهان با سلسله صفویان گره خورده است. در دوران صفویان وقتی اصفهان به عنوان پایتخت انتخاب شد، تعداد کاخ‌ها، مساجد و کاروانسرا‌ها به دستور شاهان افزایش پیدا کردند. وجود معماران و هنرمندان چیره دست در آن دوران طلایی اصفهان، این شهر را تبدیل به زیباترین شهر تمدن اسلامی کرد. اگر .سفری به اصفهان داشته باشید و از این شهر به دقت دیدن کنید متوجه می‌شوید که اصفهان قدیم و جدید از هم جدا نیستند و آثار کهن و مدرن با یکدیگر پیوندی همیشگی دارند. مکان های دیدنی اصفهان بسیار زیاد است.

عکس های اصفهان قدیم

اصفهان قدیم، عکس و تصاویر بسیاری را در بر می‌گیرد که اغلب در دوران قاجار ثبت شده‌اند. در این دوران بود که اشخاصی از اروپا به ایران سفر کردند و با دوربین‌هایی که بهترین تکنولوژی آن زمان را داشتند، تصاویری را برای همیشه ثبت کردند. به عکس‌هایی که از اصفهان قدیم موجود هستند نگاهی بیندازید. معمولاً در این تصاویر قدیمی نشانی از آثار تاریخی مانند پل‌ها و مساجد و میدان‌های اصفهان وجود دارد که تصویر را در نظر ما شبیه به نقاشی جلوه می‌دهند .

از نامهای قدیم اصفهان

از نام‌های قدیم اصفهان می‌توانیم به نام‌های آپادانا، آصف‌هان، اسباهان، اسبهان، اسپاتنا، اسپادنا، اسپاهان، آسپدان، اسپدانه، اسپهان، اسپینر، اسفاهان، اسفهان، اصباهان، اصبهان، اصپدانه، اصفاهان، اصفهان، اصفهانک، انزان، بسفاهان، جی، دارالیهودی، رشورجی، سپاهان، سپانه، شهرستان، صفاهان، صفاهون، گابا، گابیان، گابیه، گبی، گی، نصف جهان و یهودیه اشاره کنیم.

چرا نام اصفهان در دوره‌های مختلف تغییر کرده است؟

همان‌طور که متوجه شده‌اید نام‌های قدیم اصفهان بسیار متعدد بوده‌اند که یکی از دلایل این نام‌های گوناگون، تغییرات تاریخی بسیاری است که برای شهر اصفهان رخ داده، درست است که دوران اوج شهر اصفهان متعلق به سلسله صفوی می‌باشد ولی حتی پیش از این دوره نیز، اصفهان نقش مهمی در میان شهر‌های ایران داشته و هر بار با شهرتی که پیدا می‌کرده نام آن هم تغییر داده می‌شده و به مرور بین مردمان به کار می‌رفته است.

نام اصفهان در زمان هخامنشیان

نام اصفهان در زمان هخامنشیان گی بوده که بعد از ورود اسلام به ایران به صورت معرب آن استفاده شده و به شهر اصفهان کنونی نام جی را نسبت داده‌اند. نام اصفهان در زمان هخامنشیان مربوط به کارایی بوده که شهر اصفهان برای سلسله هخامنشینان داشته است. در آن دوران و حتی شاید پیش از آن، در محل شهر اصفهان کنونی تمام لشکر‌ها و سپاهیان متحد با دولت هخامنشیان گرد هم آمده و برنامه کشور گشایی‌ها و نبرد‌ها را می‌ریختند. از این جهت شهر اصفهان به عنوان محلی برای جمع آوری سپاهیان متحد هخامنشیان حائز اهمیت بوده و این نقش در ادامه تاریخ، مهم‌تر و تأثیر گذار‌تر شده است.

برای اقامت آسان در این شهر تاریخی و رزرو اقامتگاه های بوم گردی و دریافت جدیدترین رویدادها در سایت راهدون ثبت نام کنید.

منبع:

Isfahanvisit.com

سرگذشت رعنا دختر زیبای گیلک

آیناز برنجکار — Sun, 01 Dec 2019 09:08:27 +0000

رعنا از تصنیف‌های فولکوریک گیلکی است که در سرتاسر گیلان خوانده و اجرا می‌گردد. خاستگاه این ترانه در شرق گیلان از سیاهکل تا اشکور می‌باشد. رعنا دختری خوش چهره و زیباروی بود و عشاق زیادی داشت. مضمون اصلی ترانه گفتگوی سرچوپانی با محبوب خود رعناست که البته به بهانه آن مسائل اجتماعی و سیاسی عصر هم در ترانه مطرح می‌شود.

تاریخچه شعر رعنا

زمان سرودن تصنیف با توجه به اشاراتی که در آن انجام گرفته، به نظر می‌رسد مربوط به اواخر دوره قاجار یعنی حدود سال‌های ۱۲۹۵ تا ۱۳۰۰ خورشیدی باشد، داستان رعنا به سال های قیام میرزا کوچک خان جنگلی بر می گردد دوره‌ای که هرج و مرج بر کشور حاکم بود، فئودال‌ها و مالکین بر جان و مال مردم مسلط بودند، بیگانگان در امور کشور دخالت می‌کردند و حتی دستور می‌راندند، دزدان و سرکشان به حقوق مردم تجاوز نموده و شرایط سختی بر جامعه حاکم بوده است. ترانه رعنا محصول چنین دورانی است.

نام پدر رعنا حسن خانه سری اهل خانه سر اشکور علیا و شوهرش نوروز اهل کشایه اشکور بود، ولی شخص دیگری به نام سرگالش هادی سورچانی و به روایتی شخص سومی به نام کُردآقاجان عاشق رعنا شدند که موجب پیدایش اشعار و ترانه‌های سوزناک عاشقانه محلی فراوان در این زمینه گردید.

البته به نظر می‌رسد که ارتباط عاشقانه ما بین آقاجان و رعنا مقرون به صحت نبوده، بلکه رفاقت کُردآقاجان و هادی سورچانی با هم چنین تفکری را برای بعضی ایجاد کرده بود، سرانجام کار این دو تن (هادی و کُردآقاجان) به جایی کشید، که با مردم درگیر و کشته شدند. آنگاه رعنا و نوروز با هم عروسی کرده و تشکیل زندگی دادند، ثمره این ازدواج دختریست به نام صغری . آرامگاه رعنا در روستای کلایه در اشکور می‌باشد.

روایات دیگر

روایت است که رعنا توسط کرد آقا جان (از عیاران زمان خود) از روستایش دزدیده می شود اما بعد رعنا با او ازدواج می کند یک سال بعد کرد آقا جان در درگیری زخمی و سپس در اثر پرت شدن با اسبش به دره ای در جایی به نام كلرود [پلرود ] افتاده و کشته می شود و رعنا که خود را روسیاه می بیند از برگشتن به روستا احراز می کند این شعر توسط عاشق او سروده می شود. هر چند نمی توان صحت و سقم روایت یا جزییات را به قطعیت مشخص کرد اما از خود شعراطلاعاتی ازقبیل ازدواج رعنا با کرد آقاجان و سرودن شعر از زبان پسردایی او و همچنین عدم پذیرش رعنا در جامعه آنروز قابل استنباط است.

یک روایت دیگر از داستان رعنا :

رعنا دختری گیلک و بسیار زیبا بود که در شرق گیلان زندگی می کرد و کردآقاجان عاشقش میشه و با هم فرار میکنند. کردآقاجان عیار بود و از اربابان و ثروتمندان می دزدید و به فقرا کمک می کرد و اربابان هم همیشه دنبالش بودند تا دستگیرش کنند که البته با یاران زیادی که داشت این کار مشکل بود. تا اینکه بالاخره در درگیری ها کشته میشود.

شعر کامل رعنا

رعنا گونی مو دلیرم رعنای

اشکور باج بگیرم رعنای

رعنا تو که دونی مو گالشم رعنای

از گالشی جی دس نکشم رعنای

مختار خانکه سرگالشم رعنای

سالی صد من روغن کشم رعنای

جان من بگو مرگ من بگو رعنای

پارسال بیچاره تره چی ببو رعنای

رعنای می شِی رعنا، سیاه کیشمیشه رعنا

رعنا تی تومان گِله کِشه ،رعنا

تی غصه آخر مَره کوشه ،رعنا

دیل دَوَستی کُردآجانه،رعنا

حنا بَنَی تی دَستانه،رعنا

جان من بگو مرگ من بگو رعنای

پارسال بیچاره تره چی ببو رعنای

رعنای می شِی رعنا، سیاه کیشمیشه رعنا

آخه پارسال بوشوی امسال نِمَی ،رعنا

تی بوشو راه واش دَر بِمَی، رعنا

تی لِنگانِ خاش در بِمَی ،رعنا

جان من بگو مرگ من بگو رعنای

پارسال بیچاره تره چی ببو رعنای

رعنای می شِی رعنا، سیاه کیشمیشه رعنا

رای اسپیلی سر به جیرای رعنای

قزاق بمای دست به تیرای رعنای

بزا آقا جونه چیپیرای رعنای

کورد آق جونی ایمشو میرای رعنای

اونی هفتمه کی بگیرای رعنای

جان من بگو مرگ من بگو رعنای

پارسال بیچاره تره چی ببو رعنای

رعنای می شِی رعنا، سیاه کیشمیشه رعنا

رعنای بوشو تا لنگرود رعنای

خیاط بِدِی هیشکی نُدوت ،رعنای

خیاط وَچَی تَر کُت بُدوت ،رعنا

جان من بگو مرگ من بگو رعنای

پارسال بیچاره تره چی ببو رعنای

رعنای می شِی رعنا، سیاه کیشمیشه رعنا

ایمساله سال بارونای رعنای

نامرد چقد فراوونای رعنای

ایمساله ساله شیطونای رعنای

آدم کوشی چی آسونای رعنای

جان من بگو مرگ من بگو رعنای

پارسال بیچاره تره چی ببو رعنای

رعنای می شِی رعنا، سیاه کیشمیشه رعنا

گلونده رو اوخون درای رعنای

کوراب زرمخ اوخان درای رعنای

جنگل هنی شیرون درای رعنای

مرداکونه ژیبیر درای رعنای

جان من بگو مرگ من بگو رعنای

پارسال بیچاره تره چی ببو رعنای

رعنای می شِی رعنای

سیاه کیشمیشه رعنا

ترجمه قسمتی از شعر رعنا:

رعنا تی تومان گَله کشه رعنا

تی غوصه آخر مَرَ کُشه رعنا

دیل دوسی کردآجانه رعنا

حنا بنی تی دستانه رعنا

آی رو سیا رعنا جان برگرد بیا رعنا

رعنای میشه رعنا سیاکیش میشه رعنا

(آخه) پارسال بشو امسال نومی رعنا

تی بشورا واش در‌بومی رعنا

تی لنگان خاش دربومی رعنا

آی رو سیا رعنا جان برگرد بیا رعنا

رعنای میشه رعنا سیاچیش میشه رعنا

امسال سال چائیه رعنا

رعنای تی پرمه دائیه رعنا

جان من بوگو مرگ من بوگو رعنا

رعنای گل رعنا گل سمبله رعنا

رعنا بوشو تا لنگرود رعنا

خیاط بدی هیچ کی نوگود رعنا

خیاط وچی ته ره کت بودود رعنا

آی رو سیا رعنا جان برگرد بیا رعنا

رعنای میشه رعنا سیاچیش میشه رعنا

ترجمه فارسی

رعنای من، دامن بلندت روی زمین کشیده میشه، رعنا

از غصه دوریت دق می کنم، رعنا

چرا که دل به کرد آقا جان بستی رعنا

بخاطرش دستانت را حنا گرفته‌ای رعنا

آی روسیا رعنا جان برگرد بیا رعنا

رعنا مال منه رعنا، مثل کشمش سیاه شیرینه رعنا

پارسال رفتی امسال هنوز برنگشتی رعنا

راهی که رفتی چر از علف هرز شده رعنا

شاید استخوان پایت در اومده رعنا

آی روسیا رعنا جان برگرد بیا رعنا

رعنا مال منه رعنا، مثل کشمش سیاه شیرینه رعنا

امسال سال پر خیر چائیه است رعنا

رعنا پدر تو دایی من است (تو دختردایی من هستی)

جان من بگو مرگ من بگو رعنا

رعنا رفتی تا لنگرود رعنا

پارچه ای از جنس ماهوت خریدی رعنا

رفتی پیش خیاط برات کت دوخت

آی روسیا رعنا جان برگرد بیا رعنا

رعنا مال منه رعنا، مثل کشمش سیاه شیرینه رعنا

منابع:

http://esmaeil-eshkevarkia.blogfa.com/post/151

کتاب یادبود های انقلاب جنگل

رشت قبل از میلاد مسیح تا به امروز

آیناز برنجکار — Sat, 23 Nov 2019 16:17:04 +0000

شهر رشت با وسعتی حدود 137 کیلومترمربع، تقریباً در مرکز جلگه گیلان واقع‌شده است. این شهرستان دشتی آبرفتی و هموار است که از جانب شمال به دریای خزر و مرداب انزلی، از غرب به رودخانه پسیخان و شهرستان صومعه‌سرا و فومن، از جنوب به شهرستان رودبار و از شرق به شهرستان لاهیجان محدود است. بنا بر نظر برخی گیلان شناسان، بنای اولیه رشت به‌صورت یک آبادی با بافت روستایی به قبل از میلاد مسیح و به قوم گیل و دیلم نسبت داده می‌شود. با توجه به این‌که رشت در مرکز جلگه گیلان قرارگرفته است؛ استعداد زیادی برای رشد و توسعه داشت؛اما چون تا قرون میانه اسلامی به علت آشفتگی‌های سیاسی منطقه، بیشتر شهرهای مهم گیلان برای برخورداری از امنیت در کوهپایه‌ها قرار داشتند، آبادی رشت نیز چندان رشد و توسعه پیدا نکرد. با توجه به مطالب فوق، تردیدی نیست که رشت سابقه دیرینه دارد و یکی از قدیمی‌ترین مناطق مسکونی در جلگه گیلان است؛ اگرچه برخی از مظاهر تاریخی و طبیعی آن به سبب صنعتی شدن از بین رفته است.

تاریخچه شهر رشت

رشت از مهم‌ترین شهرهای ایران است که از دوره صفوی تاکنون، مرکز گیلان بوده و در عصر قاجار به‌ویژه دوره مشروطیت، در کنار تبریز بیشترین تأثیر را در تحولات آن دوره ایران داشته است؛ این شهر به دلیل داشتن موقعیت ممتاز جغرافیایی، ازنظر سیاسی، اقتصادی و تجاری ناحیه‌ای ممتاز در جلگه گیلان به شمار می‌آمده است. شهر رشت ازجمله شهرهای بزرگ ایران است که در میان دو رودخانه زرجوب در مشرق و گوهر رود در مغرب که هر دو به مرداب انزلی می‌ریزند بناشده است.

مؤلف(حدود العالم من المشرق الی المغرب) در قرن چهارم، از رشت به‌عنوان ناحیه‌ای بزرگ یاد کرده است. رشت تا دوره صفویه جزو گیلان غربی با مرکزیت شهر فومن بود در این دوره با انتخاب شهر رشت برای مرکزیت ولایت گیلان به دستور شاه‌عباس صفوی، این شهر رو به توسعه نهاد و گوی سبقت را از دیگر رقبای خود نظیر لاهیجان و فومن ربود. مخصوصاً با توجهی که شاهان صفوی به مزارات و مقابر شیعه، نظیر آقاسیدابوالقاسم و استاد ابوجعفر نشان دادند، محلات رشت رو به آبادی نهاد.

برخی نام های دیگر

پس‌ازآن با انعقاد قراردادهای متعدد تجاری بین ایران و دولت‌های خارجی خصوصاً روسیه، رشت به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شهرهای تجاری ایران در دوره صفویه و قاجار درامد؛ رشت در این ایام به سبب مرکزیت در کرانه‌های جنوبی دریای خزر به (دارالمرز) معروف شد؛ (دروازه اروپا) و(شهر باران‌های نقره‌ای با بام‌های سفالین مه‌آلود)، از دیگر القابی است که به شهر زیبای رشت مرکز سرزمین گیلان داده شد. این شهر دوره پرفرازونشیب و رو به رشدی از آغاز شکل‌گیری تا پایان دوره قاجار طی کرده است. برخورداری از عوامل مطلوب جغرافیایی و تأثیر این عوامل در شکوفایی اقتصادی، عامل مهمی در توجه و تصرف رشت توسط دولت‌های خارجی به‌ویژه روسیه بوده.

با توجه به پیشینه تاریخی این آبادی، به نظر می‌رسد واژه رشت صفت بازاری بود که در گودی قرار داشت،از سوی دیگر زبان‌شناسان معتقدند رشت ازنظر لغوی واژه‌ای مرکب از رش+ت و به معنای باران ریز و مداوم است که از خصوصیات بارز این شهر پرباران و سرسبز به شمار می‌رفته است؛در همین راستا برخی رشت را برگرفته از واژه اوستایی تیشتر(الهه باران) دانسته‌اند و این دو وجه‌تسمیه به دلیل نزدیکی به وضع جغرافیایی این شهر از اعتبار بیشتری برخوردار هستند.

توسعه شهر رشت از دوره صفویه تا پهلوی

از زمان سقوط پایتخت صفویان بوسیله افغانها و اشغال رشت و گیلان توسط روسها، شرایطی کاملاً متفاوت با گذشته در حوزه گیلان پدید آمد. در ابتدا اشغال گیلان توسط روسها با هدف ضمیمه کردن آن به امپراتوری روسیه انجام شده بود. در این زمان پطر کبیر شخصاً بعد از اشغال گیلان، “لواشف” را به حکومت گیلان منصوب کرد، در چنین شرایطی شهر رشت نیاز به توسعه کالبدی داشت و تقریباً پانزده مایل به طرف جنوب از بیشه زارها پاک شد. اصلاحاتی که از سوی پطر کبیر در گیلان انجام شد با نیازهای سرمایه داری نوظهور روسیه به منظور تمرکز قدرت و ایجاد امنیت سیاسی و اقتصادی در قلمرو تحت حاکمیت روسیه هماهنگی داشت. روسها در این زمان ضمن این که آغازگر تحول مهمی در ساخت اقتصادی و شکل مالکیت بر زمین شدند، و املاک خاص دولت صفویه را به املاک خصوصی تبدیل کردند و در ضمن ساختارهای اداری قدرت و روابط اداری حاکم بر آن را نیز تغییر دادند. این تحول در تولید مازاد ثروت، قدرت و انباشت سرمایه به این شهر بسیار مؤثر بود.

دوره قاجار

در دوره قاجاریه رشت دارای دو بازار بود، بازار باربندان (ساغریسازان) و بازار ساروق بندان که در مرکز شهر واقع بود. در این دوره، رشت به طور چشمگیری توسعه یافت. در فاصله یازده کیلومتری این شهر در محل برخورد دو رودخانه گوهر رود و زرجوب (سیاهرود)، بندر ارتباطی پیربازار بوجود آمد، بدین ترتیب کالاهای تجاری از روسیه تا بندر پیربازار، و از آن به بعد به وسیله خط آهن تا شهر رشت منتقل میشد. پیربازار، روستائی از بخش مرکزی رشت بود که به علت مجاورت با مرداب و دریا، پره بازار یا بازار ساحلی و بازار مرکزی نامیده میشد، و تدریجاً به پیربازار یا پیله بازار، شهرت یافت و لنگرگاه و بندر مهم رشت شد. در هنگام فزونی آب سیاهرود، از پیربازار تا رشت، با کرجی طی میشد. لیکن به مرور زمان، راه مالرو و سپس راه درشکه رو، رشت را به این بندر ارتباط میداد. در دوره قاجاریه، برنامه های عمرانی بسیاری اجرا شد.

دوره پهلوی

پس از انقلاب مشروطیت و تسلط رضاخان، چهره رشت بدلیل تغییراتی که در آن داده شد شکل تازه ای به خود گرفت در واقع در این دوره با احداث چند خیابان جدید (امام خمینی ـ سعدی – علم الهدی و شریعتی) و نقطه تقاطع آنها (میدان شهرداری)، بازار به حاشیه خیابان ها کشانده شده و ساختمان های مسکونی که در محلات قدیمی بصورت متراکم ساخته میشدند، در اطراف خیابانها احداث شده و در کنار آنها محلات جدید بوجود آوردند. در فاصله سال های 1327 – 1304 شمسی توسعه شهر بیشتر در امتداد خیابان های جدید الاحداث ادامه یافت و در مسیر خیابان های فوق الذکر کارخانجاتی از قبیل بلورسازی، حریربافی، گونی بافی و همچنین بیمارستانها و مدارس ساخته شد. در این دوره است که باغات و مزارع اطراف شهر از بین رفته و به تدریج با قطعه قطعه شدن آنها، این نواحی به واحدهای مسکونی تبدیل شدند . از 1350 به بعد گسترش شهر در جهت شمال و شمال غربی محسوس تر است. طی این دوره مجموعه مسکونی گلسار در شمال شهر ساخته شده و اراضی کشاورزی واقع در شمال غربی تبدیل به واحدهای مسکونی شدند.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی

طی این دوره نیز گسترش شهر در جهت شمال و شمال غرب ادامه یافت بطوریکه در سمت شمال شهرک گلسار، واحدهای مسکونی پراکنده تا نزدیکی فرودگاه رشت کشیده شده اند. بعلاوه در جهت غرب و شرق رشت یعنی در اطراف جاده فومن و جاده لاهیجان با افزایش قابل ملاحظه واحدهای مسکونی، خدمات و صنایع کارگاهی مواجه هستیم. در این دوره،جاده کمربندی که جاده های بندر انزلی، لاهیجان، تهران و فومن را به یکدیگر اتصال میدهد،احداث شد. احداث شهرک صنعتی در این دوره،وجود دانشگاه رشت در جاده تهران (جنوب شرق) و نیز تعیین بخشی از جاده لاکان به عنوان محور توسعه، تعداد زیادی از ساخت و سازهای جدید را به این جهات هدایت کرد .

رشت امروز

رشت امروزه به دلیل تاریخچه پرفرازونشیب و همچنین جاذبه های زیبا جزو یکی از شهرهای توریستی ایران به شمار می رود؛ فراموش نکنیم که اولین بازارها،تئاترهاوسینما و همچنین اولین بازیگران زن،مدارس،اولین داروخانه شبانه روزی ملی،اولین بانک ایران،اولین شهر برای صادرات و واردات به اروپا،اولین بیمارستان،اولین کتابخانه ملی،اولین چاپخانه و روزنامه،اولین بلدیه(شهرداری)و…. در شهر زیبای رشت بوده است،باشد که بیشتر قدردان این افتخارات بوده و در رونق و پیشرفت هرچه بیشتر استان گیلان و شهر رشت تلاش به عمل آوریم.

منابع:

1- محمودپور،مقدم، خلیلی فر.(1396)، تاثیرعوامل جغرافیایی در شکل گیری و وجه تسمیه”رشت”، فصلنامه علمی، شماره25

amar.rpcrasht.ir -2