طاق بستان در قرن سوم میلادی ساخته شده است و ارزش هنری و تاریخی زیادی دارد. چند صحنه تاریخی از جمله تاج‌گذاری خسرو پرویز، تاج‌گذاری اردشیر دوم، تاج گذاری شاهپور دوم و سوم و همچنین چند سنگ‌نوشته (کتیبه) به خط پهلوی کتیبه‌ای در آن کنده‌کاری شده است. وجود کوه و چشمه در این مکان، آن را به گردشگاهی روح‌فزا تبدیل نموده که از زمان‌های دیرین تا به امروز مورد توجه بوده است.

کرمانشاه و استان کرمانشاه یکی از مقاصد گردشگری کشور به دلیل آب و هوایی مطبوع، مناظر زیبای طبیعی و از همه مهم‌تر حضور مهم‌ترین آثار باستانی در نظر گرفت. آثاری که که طبق آمار ارائه شده توسط کارشناسان و باستان‌شناسان به تعدادی بیش از ۴۰۰۰ اثر خواهد رسید. سرزمینی کهن که با مشاهده‌ی هر یک از این بناها و عمارات تاریخی، لمس غروری از جنس هویت، اصالت و تمدن غنیِ یک ایرانی را برای بازدیدکنندگان و گردشگران، ممکن می‌سازد.

تاریخچه کامل طاق بستان کرمانشاه

طاق‌ بستان در گویش کرمانشاهی (کردی کرمانشاهی)، به تاق وه سان، تلفظ می‌شود. در واقع تاق به معنای طاق و وه به معنای از و سان به معنای سنگ است. نظرات متعددی در مورد تاریخچه‌ی این مجموعه‌ی باشکوه تاریخی وجود دارد که هر کدام در نوع خود جالب و شنیدنی است.

در کتاب مسعودی اشاره  شده، حجاری‌های صورت گرفته در طاق‌بستان را یکی از شگفت‌انگیزترین آثار تاریخ معرفی کرده و بر این باور است که این منطقه از کشور، حدود ۱۳ قرن پیش، به عنوان باغ‌‌های پادشاهان ساسانی استفاده می‌شد. آرتور کریستن سن نیز، مجموعه‌ی طاق‌بستان را زیارتگاه آناهیتا برشمرده و معتقد است که اولین پادشاهان ساسانی، تا نرسی (نوه‌ی یزدگرد سوم و از پادشاهان ساسانی) تصاویر خود را در صخره‌ها و سنگ‌های عظیم اطراف مجموعه‌ی تخت جمشید، حکاکی کرده‌اند.

برخی از باستان‌شناسان و مورخان، قدمت این مجموعه را‌ که متشکل از چندین سنگ‌نوشته (کتبیه‌های سنگی) است، به دوران حکومت پادشاهان ساسانی که به قرن سوم میلاد باز می‌گردد، تخمین زده‌اند. این آثار شگرف ایران، به لحاظ هنری و تاریخی از اهمیت فراوانی نزد تاریخ‌نویسان و باستان‌‌شناسان برخوردارند که می‌توان شکوه و عظمت آن را در هنر به کار رفته توسط مردان ایران کهن مشاهده کرد. طاق‌بستان از چندین رخداد تاریخی رونمایی می‌کند که می‌توان به تاج‌گذاری خسروپرویز، تاج‌گذاری اردشیر دوم (این سنگ‌نوشته، در سال‌های ۳۷۹ تا ۳۸۳ میلادی و در طاق کوچک این مجموعه کار شده است)، تاج‌گذاری شاهپور دوم، تاج‌گذاری شاهپور سوم و تعدادی کتبیه‌ی سنگی که به خط پهلوی کتیبه‌ای منقوش است، اشاره کرد. به طور کلی مجموعه‌ی طاق‌بستان به سه بخش اصلی طاق بزرگ، طاق کوچک و نقش برجسته‌ی تاج‌گذاری اردشیر دوم تقسیم‌بندی شده است. به نظر می‌رسد پادشاهان ساسانی پیرامون مجموعه‌ی تاریخی تخت جمشید را اولین مکان انتخابی برای تراشیدن تندیس‌های دوران حکومت خود، در نظر گرفته‌اند. ولی پس از پادشاهی اردشیردوم (یازدهمین پادشاه ساسانیان در سال‌های ۳۷۹ تا ۳۸۳)، به دستور وی و بعد از رسیدن به پادشاهی، طاق بستان از میان سایر مناطق ایران برگزیده شده و این محل را بهترین مکان برای ایجاد سنگ‌نوشته‌های سلطنت خود، برشمرد. شاید بتوان مهم‌ترین دلیل این امر را موقعیت جغرافیایی آن که در بین راه جاده‌ی ابریشم (شاهراه مهم بازرگانی در قاره‌ی آسیا که غرب، شرق و جنوب آسیا را به یکدیگر و شرق قاره‌ی اروپا را به شمال قاره‌ی آفریقا پیوند داده است) قرار گرفته و از طبیعت بکر و زیبایی برخوردار است، بیان کرد. چشمه‌ای زیبا و چشم‌نواز در این منطقه به چشم می‌خورد که از آبی گوارا و مطبوع برخوردار بوده و زیبایی دوچندانی به محیط اطراف خود بخشیده است.

مجموعه‌ی باشکوه طاق‌بستان استان کرمانشاه، در تاریخ ۱۵ دی ماه سال ۱۳۱۰ با شماره‌ی ۱۷۲ به ثبت ملی رسیده است.

معماری طاق بستان

 مجموعه‌ی تاریخی طاق‌بستان کرمانشاه، از سه بخش اصلی و مهم تشکیل شده است که به نام‌های نقش برجسته‌ی تاج‌گذاری اردشیر دوم (۳۸۰- ۳۸۳ میلادی)، طاق بزرگ (معروف به ایوان بزرگ که مربوط به زمان پادشاهی خسروپرویز و در سال‌های ۵۹۰-۶۲۸ میلادی است) و طاق کوچک (معروف به ایوان کوچک و مربوط به تصویر برجسته‌ی شاپور سوم در سال های (۳۸۰-۳۸۳)، شهرت دارند که می‌توان آن‌ها را به عنوان دقیق‌ترین و در عین حال زیباترین آثار سنگی برجای‌مانده از حکومت پادشاهان ساسانی در نظر گرفت. در واقع معماری صورت گرفته در این مجموعه، بسیار زیبا و شگفت‌انگیز است که ارزش تاریخی آن، با مشاهده‌ی ذوق هنری استادکاران سنگ‌تراش آن دوران، به خوبی احساس می‌شود. در طاق‌بستان به نقاشی و موسیقی، همچون اثری هنری و ارزشمند با حک شدن تصاویر نوازندگان در دوران ساسانی، ارج نهاده شده است.

 می‌توان کتیبه‌ی سنگی طاق‌بستان را که به شکارگاه پادشاهان ایرانی شهرت دارد، اولین سنگ‌نگاره‌ی جهان معرفی کرد که به درستی قواعد و اصول نقاشی را در خود جای داده است. تصویر خسروپرویز سوار بر شبدیز (اسب سیاه‌رنگ خسرو پرویز)، به گونه‌ای در این سنگ‌نوشته حکاکی شده است که گویی تابلوی نقاشی زیبا و ستودنی را مشاهده می‌کنید. طبق اظهارات برخی از کارشناسان آثار تاریخی و باستان‌شناسان، هنرمند حکاک تصویر فرد سوار، لباسی را برای او در نظر گرفته که با نخ‌های طلایی و به شکل هندسی لوزی بافته شده است. در واقع می‌توان اینگونه بیان کرد که وی به شیوه‌ای کاملا استادانه لباس آن سوار را تزئین کرده است. همچنین می‌توان به صحنه‌ی شکار گراز شاه اشاره کرد که در آن قسمت، شاه از لباسی استفاده کرده که پارچه‌ی آن به تصویر سیمرغ در نشانه‌های مدور، به زیبایی تزئین شده است. در تصاویر پاروزن‌ها نیز می‌توان نقوشی نمایشی را مشاهده کرد.

همانگونه که قبلا اشاره شد، طاق‌بستان متشکل از دو طاق به هم پیوسته و از جنس سنگ خام خاکستری رنگ است که در کوه حفر شده‌اند. در واقع از مزایا و خصوصیات بارز این سنگ‌ها می‌توان به عدم رشد گیاهان و علف‌های هرز درآن، اشاره کرد.

خصوصیات دو طاق حکاکی شده

جالب است بدانید که هنرمندی استادکاران سنگ‌تراش در زیباسازی این مجموعه‌ی عظیم تاریخی بسیار جالب به نظر می‌رسد و تزئینات به کار رفته در ساخت آن‌، تحسین‌برانگیز است. هر دو طاق موجود در این اثر باستانی، از ذوق و سلیقه‌ی هنرمندان ایران کهن، بهره‌ها برده‌اند در طاق کوچک‌ تزئینات کمتری نسبت به طاق بزرگ‌ به کار رفته است.

این در حالی است که باستان‌شناسان، اهمیت طاق کوچک‌ را بیشتر از دیگری دانسته و آن را ارزشمندتر معرفی کردند. چرا که این بخش از مجموعه‌ی تاریخی، بهره‌مند از دو کتبیه‌ی سنگی منقوش به خط پهلوی است که در طرفین آن قرار گرفته است. در انتهای غار نیز می‌توان تصویر برجسته‌ی دو فرد را مشاهده کرد.

طاق بزرگ‌ از تصاویر حک‌شده‌ی ظریفی برخوردار است که از چند بخش تشکیل شده‌اند. این حجاری‌ها از ابعادی به پهنای ۵/۷ متر، ارتفاعی بالغ بر ۹ متر و عمقی حدود ۵/۶ متر برخوردار است. در جدار پشت این طاق دو تصویر برجسته که مربوط به صحنه‌های شکار است، مشاهده می‌شود. صحنه‌ی شکار گوزن و گراز که هرکدام از خصوصیات و ویژگی‌های قابل توجهی برخوردارند.

شرح تصویر حکاکی شکار گوزن

صحنه‌ی مربوط به شکار گوزن، درون قابی به ابعاد ۹۰.۳ متر عرض و ۸۰.۵ متر طول تشکیل شده است. می‌توان تصاویر فیل‌بانانی را که در سه ردیف قرار گرفته‌ و گوزن‌ها را بوسیله‌ی دروازه‌ای که در قسمت راست حصار قرار گرفته است، به درون شکارگاه هدایت می‌کنند، مشاهده کرد. در واقع این گوزن‌ها در پی چندین گوزن دست‌آموز که با روبانی به گردن قابل تشخیص بوده، متواری هستند. تصاویر شاه نیز سوار بر اسب خویش، درون شکارگاه و در سه بخش ارائه شده است. وی شمشیری مرصع‌گونه را به کمر خود آویزان کرده و کمانی را بر گردن خود قرار داده است. پشت او زنی را مشاهده خواهید کرد که چتری بر فراز سر پادشاه قرار داده است. همچنین سه ردیف از زنان را پشت سر شاه حکاکی کرده‌اند که هر کدام به حالاتی متفاوت نمایش داده شده‌اند. در دو ردیف نخست، زن‌ها به حالت احترام ایستاده و ردیف سوم نیز زنانی که در حال نواختن آلات موسیقی هستند، به تصویر کشیده شده‌اند. تصاویر افرادی که در حال رام کردن گوزن‌ها حکاکی شده است، به صورت ایستاده و در حال نواختن چنگ و دست زدن نمایش داده شده‌اند. در بخش بعدی صحنه‌ی شکار گراز، می‌توان شاه را در حال شکار دید. وی سوار بر اسبی است که چهار نعل در حال تعقیب گوزن‌ها می‌تازد. در بخش انتهایی این تصویر نیز شاه را کمان به گردن که نشان‌دهنده‌ی اتمام شکار است، مشاهده خواهید کرد. در قسمت چپ حصار، چهره‌ی چند شتر سوار را که گوزن‌های شکارشده را حمل می‌کنند، حکاکی کرده‌اند.

شرح تصویر حکاکی صحنه‌ی شکارگراز

طبق برآورد کارشناسان معماری و باستان‌شناسان، به نظر می‌رسد که سازندگان این اثر تاریخی، صحنه‌ی شکار گراز را نیز داخل قابی به عرض ۱۳.۴ متر و طول ۷۰.۵ متر، حجاری کرده‌اند. در بخش چپ آن، ۱۲ فیل که در ۵ ردیف عمودی قرار گرفته‌اند، حضور دارند که تصویر دو سوار روی هر یک از آن‌ها، نقش بسته است. به نظر می‌رسد که فیل‌بانان، مشغول بیرون کشیدن گرازها از پناهگاه باتلاقی به درون نیزارها هستند. برفراز صحنه‌ی شکار گراز، قایق پارویی مشاهده می‌شود که پنج نفر درون آن‌ها در حال دست زدن حکاکی شده‌اند. تصویر ۲ پاروزن را نیز می‌توانید درون قایق مشاهده کنید.

 شاه داخل قایقی که در اطراف آن، نوازندگان زن حضور دارند، درست در مرکز صحنه‌ی شکار، به چشم می‌خورد. او با تیر و کمان خود، به سمت دو گرازی که به سمت او در حال گریز هستند، تیراندازی می‌کند. داخل قایق پادشاه نیز تصویر ۴ شخص دیگر نیز وجود دارد که به نظر می‌رسد نفرات اول و آخر، پاروزن‌ها، نفر دوم خدمتکار شاه و چهارمین نفر نوازنده‌ی چنگ است. در پشت قایق پادشاه، قایق دیگری به تصویر کشیده‌ شده که حامل ۴ نوازنده‌ی زن است. به نظر می‌رسد آن‌ها در حال نواختن چنگ هستند. در قسمت راست صحنه، انتهای شکار گراز به نمایش گذاشته شده است.

استادکاران، تصویر شاه را در حالت ایستاده و داخل قایق به گونه‌ای که کمان خود را به نشانه‌ی پایان شکار در دست چپ خویش گرفته است، حکاکی کرده‌اند. در این صحنه، در کمر وی شمشیری وجود نداشته و در اطراف سر او نیز هاله‌هایی از نور مشاهده می‌شود. در پشت قایق پادشاه نیز می‌توان قایق دیگری را یافت که درون آن، چندین نوازنده‌ی زن، در حال نواختن هستند. در بخش پایانی تصویر نیز تصویر ۵ فیل‌سوار که در حال جمع کردن اجساد گرازهای کشته شده بوسیله‌ی خرطوم‌ فیل‌ها هستند، وجود دارد. هیبت خدمه نیز در حالیکه ضربه‌ی نهایی را بوسیله‌ی گرزهای خود به شکارها وارد می‌کنند، منقوش شده است. درون قاب نیز در بخش بالایی، گرازهایی را که شکار شده‌اند روی فیل‌ها حکاکی کرده و در پایان هنرمندان سنگ‌تراش و استادکاران خوش‌ذوق ایران کهن، در قسمت پائین تصویر، نقش گرازهایی را که روی زمین قرار داده شده‌ و خدمه در حال بریدن و قطعه قطعه کردن اعضای بدن آن‌ها هستند، به تصویر کشیده‌اند.

در انتهای طاق نیز می‌توان تصویر سواری را مشاهده کرد که سلاحی جنگی در دست دارد. در قسمت بالای جدار پشتی غار، صحنه‌ی تاجگذاری شاه حک شده است. همچنین در بخش فوقانی ورودی طاق و در گوشه‌ی آن، دو نقش برجسته‌ی دیگر که به نظر می‌رسد تصاویر خدای پیروزی است، با شباهت‌ بسیار به سنگ‌تراشی‌های یونان به چشم می‌خورد.

شرح تصویر حکاکی درخت زندگی

در بخش ورودی طاق، سنگ‌نگاره‌هایی زیبا که منقوش به تصاویر فرشته‌های بالدار، درخت زندگی، بخشی از صحنه‌های شکار پرندگان و گراز، صید ماهی‌های مرداب، چهره‌های حک شده‌ی حیواناتی همچون فیل، اسب و همچنین نقش‌هایی از قایق‌های مختلف به چشم می‌خورد، جملگی نشان‌دهنده‌ی جلسات شادی و بزم پادشاهان ساسانی، دولتمردان و مردم آن دوران خواهند بود که به خوبی توسط ذوق و سلیقه‌ی استادکاران ایرانی، به هنر و اثری شگفت‌انگیز تبدیل شده است.

در طاق بزرگ این مجموعه‌ی تاریخی، صحنه‌ی زدوده شدن قلب و روح پادشاه از کینه و نفرت و قدم‌گذاشتن وی در مسیری نیکو و اقدام به مهرورزی نشان داده می‌شود که متاسفانه این گونه آداب و آئین تحسین‌برانگیز ایرانیان، مورد توجه کارشناسان و ایران‌شناسان غربی قرار نگرفته‌ است.

سنگ‌تراشان هنرمند ایرانی، پیکان‌هایی را از روی سر میترا به تمامی جهت‌ها حکاکی کرده‌اند. تمامی این پیکان‌ها نمایش‌دهنده‌ی تلالو نور است و مقصد آن‌ها، جسم و روح پادشاه خواهد بود. ، که توسط آن، آیین سعادت، کامیابی و زاد و ولد را اجرا می‌کند. همچنین در طاق بزرگ، ۳ تندیس بر جای مانده است که فروهر در سمت راست، آناهیتا (فرشته‌ یا الهه‌ی آب که نمادی از خرمی، سرسبزی و زندگی است)، در سمت چپ و پادشاه در میان این دو قرار گرفته است.

 باستان‌شناسان، صحنه‌ی تاج‌گذاری اردشیر دوم را نیز همانند این حجاری، می‌پندارند. جالب است بدانید که تصاویر الهه‌ی آب آناهیتا، در بسیاری از نقش‌برجسته‌ها و کتیبه‌های سنگی دوران پادشاهی ایران کهن به ویژه خسروپرویز، بسیار دیده می‌شود چرا که این پادشاه ایرانی، علاقه‌ی بسیاری به آناهیتا داشته و به دستور وی، تصاویر و نقوش فراوانی از او حک شده است.

تمامی تصاویر و نقوش حک شده روی کتیبه‌ها و سنگ‌های موجود در مجموعه‌ی طاق‌بستان، با ظرافت، دقت و استادی هنرمندان به گونه‌ای ساخته شده است که می‌توان جزئی‌ترین نکات را نیز در آن‌ها مشاهده کرد.

سازندگان طاق کوچک مجموعه‌ی طاق‌بستان، این بخش را به صورت فضایی به شکل مستطیل با ارتفاعی حدود ۳۰.۵ متر، عرض ۹۶.۵ متر و عمق ۸۰.۳۰ متر در نظر گرفته‌اند. در طرفین بخش ورودی آن، می‌توان دو جرز به صورت چهارگوش که از ارتفاعی بالغ بر ۳۷.۲ متر و پهنایی حدود ۹ سانتیمتر برخوردار است، مشاهده کرد. بر فراز این جرزها، اتاقی برخوردار از قوسی نیم‌دایره‌ای شکل که به اندازه‌ی ۱۰سانتیمتر از سطح درونی جرزها عقب‌تر قرار گرفته‌ است، وجود دارد. بخش دیوار انتهایی، این طاق را به دو بخش تقسیم‌بندی کرده است. قسمت فوقانی، یکی از این بخش‌ها را تشکیل می‌دهد که از طاقچه‌ای به عمق ۳۰ سانتیمتر و ارتفاعی حدود ۲.۹۳ متر تشکیل شده است.

در طاق کوچک نیز تصاویر و نقش‌هایی از چهر‌ه‌های پادشاهانی همچون شاهپور دوم و شاهپور سوم حجاری شده است که در نوع خود جالب و قابل توجه خواهد بود. در واقع تصاویر شاهپور دوم و سوم، دو تندیس موجود در طاق کوچک را تشکیل می‌دهد. باستان‌شناسان و کارشناسان معماری تصاویری را از این دو پادشاه بازسازی کرده‌اند که در میان نگاره و طاق بزرگ قرار گرفته است. این تصاویر از دو نقش بر فراز دیواره‌ طاق و دو کتیبه برخوردار است. کتیبه‌های ذکر شده با خط پهلوی منقوش بوده که حکایت تصاویر را برای بینندگان بازگو می‌کند.

طبق نوشته‌هایی که در کنار تصاویر پیکره‌های موجود در این بخش حک شده است، می‌توان هویت اصلی آن‌ها را کشف کرد. کتیبه‌ای که متعلق به شاهپور دوم است، از ۹ خط برخوردار بوده که باستان‌شناسان آن‌ را اینگونه ترجمه کرده‌اند: این پیکری از بغ مزدا پرست. خدایگان شاپور، شاهنشاه ایران و انیران که چهر از یزدان دارد. فرزند بغ مزدا پرست، خدایگان هرمز، شاهنشاه ایران و انیران که چهر از ایزدان دارد، نوه‌ی خدایگان نرسه شاه شاهان.

در سنگ‌نوشته‌ی متعلق به شاهپور سوم نیز ۱۳ سطر وجود دارد که معنای آن‌ها چنین است: این پیکری است از بغ مزدا پرست، خدایگان شاپور، شاهنشاه ایران و انیران که چهر از یزدان دارد، فرزند بغ مزدا پرست خدایگان شاپور، شاهنشاه ایران و انیران که چهر از ایزدان دارد، نوه‌ی خدایگان هرمز و شاهنشاه

در قرن ۱۹ ، کتیبه‌ای نقش برجسته، توسط محمدعلی میرزا در زمان حکومت قاجار، در مجموعه‌ی طاق بستان کرمانشاه، صورت گرفته است که تاسف زیادی را در بردارد. این دستکاری‌های انجام شده، صدمات و آسیب بسیاری را به این مجموعه‌ی عظیم و شگفت‌انگیز ایران کهن وارد ساخته که نشان‌دهنده‌ی تصاویر پادشاهی جاه‌طلب و خودپسند قاجار است که تنها به دلیل برجای‌ماندن یاد و خاطرات خود، این عمل نادرست را انجام داده است. در واقع ناهماهنگی و بی‌ارزش بودن تصویر مجسمه‌ی محمدعلی میرزا (پسر فتحعلی شاه قاجار)، به گونه‌ای است که ناصرالدین شاه در سفرنامه‌ای که از خود به یادگار گذاشته است، چنین می‌نویسد:

بالای این صفحه آغاغنی، خواجه پاشی محمدعلی میرزای مرحوم که از طوالش گیلان بوده، زحمت کشیدن صورت مرحوم شاهزاه را نشسته و حشمت الدوله پسرش و پسر کوچکتر را داده است حجاری نموده. خود آغاغنی را هم با هیات مکروه ایستاده در جلوی شاهزاده نقش کرده‌اند. طوری به او بیفتاده که واقعا مهوع است و طاق را ضایع کرده است و بسکه بد حجاری شده روی اشکال را رنگ آمیزی کرده‌اند. الحق مایه‌ی تضییع طاق شده است.

 طبق نقل قول‌ها، به نظر می‌رسد که فرشی متشکل از جواهر کف طاق بستان پهن بوده که متاسفانه در زمان حمله‌‌ی اعراب به ایران، بین فرماندگان عرب به عنوان غنیمت جنگی تقسیم‌بندی شده است. تجاوز و حمله به این مجموعه‌ی شگفت‌انگیز تاریخی بارها و بارها صورت گرفته که آسیب‌های فراوانی را به آن وارد ساخته است. بویژه در مدت زمان حضور نیروهای استالین و انگلیسی، تخریب‌ها و خسارت‌های بسیاری را بر پیکره‌ی طاق‌بستان کرمانشاه وارد کرده‌اند که واقعا تاسف‌بار است. هرچند با وجود این همه آسیب، باز هم می‌توان شکوه، عظمت و زیبایی این اثر باستانی را بوضوح مشاهده کرد.

از دیگر قسمت‌های مجموعه‌ی طاق‌بستان می‌توان به تصاویر برجسته‌ی به سلطنت رسیدن و تاجگذاری اردشیر دوم (نهمین پادشاه حکومت ساسانی) اشاره کرد. در این تصویر، هیبت اردشیر دوم به صورت ایستاده در حالیکه دست چپ خود را روی قبضه‌ی شمشیر خود قرار داده و با دست راست حلقه روبان‌داری را از اهورا مزدا دریافت می‌کند، حکاکی شده است. چهره‌ی وی به شکل سه ربع و با بدنی به صورت تمام رخ و در وسط تصویر، مشاهده می‌شود. شاه مذکور از چشمانی درشت، ابروهایی برجسته و پرپشت، ریشی فر (مجعد) و موهایی پر و انبوه که تا شانه‌ها نیز ادامه داشته، برخوردار بوده است؛ و به خوبی می‌توان در این تصویر، آن‌ها را تشخیص داد. در این نقش‌برجسته می‌توان گوشواره‌ (تصویر گوشواره به صورت دایره شکل که گوی کوچکی به آن آویخته، حکاکی شده است)، گردنبند (این گردنبند از یک ردیف مروارید تشکیل شده است) و دستبندی را که اردشیر دوم مورد استفاده قرار داده، مشاهده کرد.

باستان‌شناسان و مورخان معتقدند که در رسوم و آئین ایرانیان دوران کهن، از ملزومات پادشاهی و سلطنت، داشتن شایستگی‌های ویژه‌ای است که به فر کیانی یا خصوصیات خدایی معروف است. در واقع با بهره‌مندی از این نیروی خدایی، پادشاه می‌تواند به نهایت روحانی و نفسانی دست یافته و از طرف خداوند یکتا، برای ارشاد، راهنمایی و هدایت مردم سرزمین خود انتخاب شود. در دین و مکتب زرتشتیان نیز هر فردی که مورد رضایت و پسند خداوند باشد، از این خصوصیت ویژه برخوردار است. حال آنکه این فرد پادشاه، عابد و زاهد یا دانشمندی عالم باشد. تصویر فروهر در این نقش‌برجسته به گونه‌ای حک شده است که تاجی کنگره‌دار روی سر خود داشته و حلقه‌ی فر ایزدی را به دستان شاه می‌سپارد. می‌توان شباهت زیادی بین لباس‌های فروهر و پادشاه در این تصاویر مشاهده کرد که شلواری چین‌دار بر تن کرده که بوسیله‌ی ریسمان یا بندی به مچ پای آن‌ها متصل است. همچنین این دو کمربند و دستبندی نیز به تن داشته که از دیگر شباهت‌های پوشش ظاهری آن‌ها به شمار می‌آید. میترا یا مهر عنوان پیامبر دوران باستان ایران است که تصویر وی در سمت چپ پادشاه، نقش بسته است. جالب است بدانید که به نظر می‌رسد حضرت مسیح (ع) از بسیاری جهات همچون تولد و دین و آیین خود به میترا مشابه است. در واقع می‌توان اینگونه بیان کرد که بسیاری از رسوم و آئین‌های موجود در دین مسیحیت، آئین‌های میتراییسم است.

 پیش‌تر نیز به تصویر اسب‌سواری زره‌پوش در طاق بستان کرمانشاه، اشاره شد. البته هویت این سواره که در پائین تصویر تاجگذاری خسروپرویز مشاهده می‌شود، مشخص نیست. اما احتمالات متفاوتی در مورد آن ذکر شده است. برخی باستان‌شناسان وی را یک رزم‌جو، برخی دیگر آن را متعلق به خسروپرویز و تعدادی نیز او را پیروز ساسانی می‌پندارند. به هرحال این سوار هر که هست، قطعا نشان‌دهنده‌ی فر و قدرت پادشاه و ایرانیان خواهد بود. حکاکان این اسب‌سوار، آن را با چهر‌ه‌ای به صورت سه ربعی و بدنی تمام رخ که  پشت اسبی قوی نشسته‌ است، نشان داده‌اند. این فرد کلاه‌خودی که تمام چهره‌اش را پوشانده و تنها چشمانش را نشان می‌دهد بر سر داشته و روی آن نیز تاجی قرار داده است. نواری متشکل از دو ردیف مروارید، روی پایه‌ی تاج را تزئین کرده که بوسیله‌ی پاپیونی پشت سر بسته شده است. بخش حاشیه‌ی بالای تاج نیز توسط شیارهای عمودی به طرز زیبایی تزئین شده است. بالای تاج، موهای سر سوارکار نیز به شکل پر و انبوه و بدون داشتن هیچگونه پوششی که با پاپیون و دو روبان بسته شده است، نشان داده می‌شود. پیراهنی که وی به تن دارد، بلند بوده که با استفاده از تصاویر مرغ و ارغن، تزئین و جلوه‌ای زیبا به خود گرفته است. زرهی متشکل از بافت زنجیر نیز روی پیراهن سوار دیده می‌شود که تا روی زانوی وی، پیشروی کرده است. کمربند بسته شده روی کمر با کمک طرح‌هایی به شکل دایره، تزئین شده و در بخش انتهایی آن، حمایلی بسته که توسط شکل‌های هندسی به صورت لوزی و دایره تزئین شده است. این سوار، تیردانی را به حمایل مذکور متصل کرده که نشان از رزمی بودن وی دارد. نیزه‌ی بلندی که در دست وی دیده می‌شود و همچنین سپر دایره‌ای شکل که احتمالا برای دفاع مورد استفاده قرار می‌گرفته است، از دیگر اشیا حکاکی شده در صحنه‌ی این سوارکار به شمار می‌آید. روی صورت، سینه‌ و کپل اسب نیز منگوله‌هایی به عنوان تزئین قرار داده شده است. روی منگلوله‌های کپل، می‌توان تصویر انسانی با سه سر را مشاهده کرد. همانگونه که قبلا نیز ذکر شد، هویت اصلی این سوار مشخص نیست و نظرات گوناگونی در مورد آن ذکر شده است. برخی از تاریخ‌نویسان و جغرافی‌دانان از جمله ابن فقیه، ابن رسته، ابودلف، مسعودی و یاقوت، آن را متعلق به خسروپرویز دانسته که روی اسب مشهور و محبوب خود، شبدیز، مشاهده می‌شود.

به راستی بناهای تاریخی مثل طاق بستان که ارزش معماری و تاریخی بی نظیری دارندو هرگوشه آن سرگذشتی از پیشینیان را بیان می کند از اهمیت زیادی برخوردار است و بایددر شناخت و نگهداری آن کوشید؛ با راهدون همراه بشید تا جاذبه های تاریخی بیشتری را بشناسید.

کتاب های مرتبط با گردشگری :

رفتار گردشگر مسئولیت پذیر

کتاب حاضر به گردشگری پایدار و رفتار گردشگر در حین سفر و بازدید توجه کرده و در هشت فصل به گردشگری مسئولانه؛ تصمیم گیری مصرف کننده و انگیزه گردشگر؛ مصرف کنندگان اخلاق مدار؛ ارزش ها و مصرف اخلاق مدارانه؛ گردشگران مسئولیت پذیر؛ ارزش های گردشگران مسئولیت پذیر؛ بازاریابی گردشگری مسئولانه؛ و پژوهش ها و یافته ها در این موضوع پرداخته است.

• نویسنده: کلر ویدن
• مترجم: حمیدرضا پوربرات ابوزید آبادی
• تعداد صفحات: 225

گردشگری ورزشی

چالش های جدید در دنیای جهانی شده …

• نویسندگان: ریکاردو ملو – کلود سابری
• مترجمان: امین دهقان – محمدامین پورعلی؛ انتشارات مهکامه

فرهنگ جامع کاربردی و توصیفی گردشگری و مهمانداری

این فرهنگ در بر گیرنده غالب اصطلاحات و واژگان بخش های پنجگانه مرتبط با صنعت گردشگری (بخش های ترابری و حمل و نقل، اقامتگاه ها و اماکن پذیرایی، جاذبه ها اعم از طبیعی و انسان ساخت، سفرسازان و بالاخره سازمان های مدیریتی و بازاریابی مقصد) می باشد و تلاش شده است تا مطالب به صورت توصیفی که جنبه آموزشی را هم برای دانشجویان رشته های مرتبط با این صنعت، باستان شناسی، مترجمان و دست اندرکاران صنعت گردشگری مانند دفاتر خدمات مسافرتی و سیاحتی، کارکنان واحدهای توریستی داشته باشد…

• نویسنده: جلال نصیریان
• 1267 صفحه، قطع وزیری
• چاپ اول -انتشارات مهکامه

توسعه اجتماع از طریق گردشگری

امروزه گردشگری به عنوان یک فعالیت مهم اقتصادی، به یکی از اصلی ترین ارکان اقتصادی جهان تبدیل شده است. با این میزان عظمتی که گردشگری در اقتصاد جهان پیدا کرده است، بیش از پیش نیازمند برنامه ریزی به منظور استفاده هر چه بیشتر از این امکان برای توسعه اجتماعات و در عین حال کاستن از آثار و تبعات منفی آن می باشیم. چرا که امروزه مقاصد گردشگری زیادی وجود دارند که به دلیل عدم برخورد علمی با این پدیده دچار تبعات سوء گردشگری انبوه و حتی زوال اجتماع و در نتیجه واکنش های منفی نسبت به گردشگران شده اند، کتاب حاظر بر پایه دیدگاه دانش پایه به پدیده گردشگری تدوین شده و لزوم برخورد علمی با آن…

• نویسنده: سو بیتون
• ترجمه: حسین مختاری هشی، نرگس وزین، مرتضی نصرتی هشی
• 280 صفحه، قطع وزیری
• چاپ اول_انتشارات مهکامه

ارتقای کیفیت خدمات در گردشگری و مهمان نوازی

ارائه خدمات به مشتریان، اصلی‌ترین مزیت رقابتی است. تأمین خواسته‌های مشتریان و سنجش رضایت آنان از خدمات دریافتی چالشی است که بسیاری از شرکت‌ها با آن مواجه‌اند. آگاهی از عوامل تعیین‌کننده کیفیت می‌تواند زمینه جذب و حفظ مشتری و از دست دادن آن را شناسایی نماید. در ادبیات نوین گردشگری، به میزان قابل توجهی بر نقش کیفیت خدمات به عنوان یکی از شاخص‌های رضایت مشتری و عملکرد مناسب سازمان‌های گردشگری تأکید شده است. بسیاری از تعاریف کیفیت خدمات نیز بر پوشش نیازها و الزامات مشتریان متمرکز شده‌اند. کتاب حاضر با هدف ارائه شیوه‌های ارتقای کیفیت خدمات در گردشگری به رشته تحریر درآمده است….

• نویسنده: اریک لوز
• مترجمان: حمید ضرغام بروجنی، مرتضی خزائی پول، امیر خزائی پول
• 232 صفحه، قطع وزیری؛ انتشارات مهکامه

ارتباطات انسانی در گردشگری

عصر حاضر را با توجه به گسترش وسایل ارتباط جمعی و وسائل نقلیه باید عصر گردشگری نامید. گردشگری دستمایه سیاست‌های اقتصادی و اجتماعی بسیاری از کشورها شده و بخش قابل ملاحظه ای از درآمدهای ارزی آنان را شکل می دهد. با اندک تعمق در احوال کشورهایی که از این نظر در طراز بالایی قرار دارند در مییابیم که این کشورها از منابع موجود گردشگری خود با اعمال سیاست های صحیح ارتباطی خود بهره گرفته و آنچه که آنها را کامیاب کرده است همانا ارتباطات کارآمد با دیگران می باشد. کشورهایی چون فرانسه، اسپانیا، چین و هند و ترکیه نمونه¬های قابل استناد می باشند. این کشورها تماماً در این زمینه خود را مهیای کار کرده و مردم و تمام ارکان مدیریتی آنان از این مهارت کارساز یعنی ارتباطات به میزان قابل ملاحظه ای سود می جویند.

متأسفانه در کشور عزیز ما ایران، علیرغم بهره مندی از منابع گردشگری فراوان و قرار گرفتن در درجه بندی بالای توان بالقوه گردشگری از این درآمد بسیار مطلوب و به عبارتی پاک محروم بوده و با اندک تعمق در آن در می¬یابیم که دشواری ما «ارتباطات اثربخش» است.

کتاب جمعاً از سیزده فصل شکل گرفته است. در تمام فصول آن ضمن بیان نظریه¬ها و مفاهیم ارتباطات انسانی یا میان فردی (International Communication) معقوله گردشگری در نظر باشد. در واقع رویکرد حاکم بر کتاب رویکردی مبتنی بر گردشگری بوده و علم ارتباطات را در این راستا بیان می دارد. امید است که این کتاب خلأ موجود ارتباطات را در سازمان های گردشگری پر کرده و به یاری استادان بزرگواری که درس ارتباطات در صنعت گردشگری را تدوین می فرمایند و نیز دانشجویان محترم این رشته آمده و آنها را در این مددکار باشد. سعی شده است، تمام سرفصل درس مذکور از این طریق پوشانده شده و زمینه برای مطالعات بعدی آماده شود….

فصل 1: نگاهی به گردشگری و نقش آن در فعالیت های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی جوامعه امروزی

فصل 2: ارتباطات انسانی و گردشگری

فصل 3: خویشتن و ارتباط با دیگران

فصل 4: تفاهم با دیگران (همدلی و گوش دادن )

فصل 5: ارتباطات کلامی و غیر کلامی در فعالیت های گردشگری

فصل 6: تصویری از کنشگران گردشگری در مسیر سر آمدی و ارتباطات انسانی

فصل 7: مباحث نوین در ارتباطات گردشگری

فصل 8: ارتباط گریزی و بازاریابان و تورگردانان در صنعت گردشگری

فصل 9: ارتباطات میان فردی

فصل 10: ارتباطات در گروه های گردشگری

فصل11: ارتباطات و تعاملات درون گروهی

فصل 12: مدیریت ارتباطات رسمی و غیررسمی در سازمان های گردشگری

فصل 13: رهبری سازمان های گردشگری و ارتباطات سازمانی

• تالیف: علی اکبر فرهنگی، زهرا طهماسب پور
• 360 صفحه، قطع وزیری
• چاپ اول_انتشارات مهکامه

کتاب های بازاریابی گردشگری

بازاریابی بین الملل در گردشگری

• مولف : دیلیپ ام.آر
• نوبت چاپ : اول؛ انتشارات مهکامه
• مترجم : ابوالفضل تاج زاده نمین – زهرا میرزا آقا

بازاریابی در سفر و گردشگری

به دلیل تنوع و تعدد جاذبه های گردشگری در دنیا و حتی در یک کشور و در نتیجه افزایش رقابت بر سر جذب گردشگران، به طور مسلم مقاصدی موفق به جذب گردشگران خواهند شد که علاوه بر داشتن جاذبه های خاص و امکانات رفاهی مطلوب، در عرصه ی بازاریابی نیز پیشرو این بازار رقابتی باشند…

سرفصل های کتاب عبارتند از:

فصل 1: معرفی گردشگری و سفر

فصل 2: بازاریابی؛ فرایند تفکر نظام مند

فصل 3: ویژگی های خاص بازاریابی سفر و گردشگری

فصل 4: محیط پویای کسب و کار؛ عوامل موثر بر تقاضا در بخش گردشگری

فصل 5: رفتار مصرف کننده: انگیزه های گردشگری و رفتار خرید

فصل 6: بخش بندی بازارهای سفر و گردشگری

فصل 7: تدوین محصول در سفر و گردشگری

فصل 8: تکامل آمیخته ی بازاریابی خدمات گردشگری

فصل 9: تحقیقات بازاریابی

فصل 10: استراتژی برنامه ریزی بازاریابی

فصل 11: فرایند برنامه ریزی بازاریابی

فصل 12: برنامه ریزی کمپین های بازاریابی: بودجه بندی و ارزیابی عملکرد بازاریابی

فصل 13: رشد و تاثیر فناوری ارتباطات و اطلاعات و افزایش برتری مشتریان

فصل 14: بازاریابی الکترونیکی: استفاده موثر از ICT

فصل 15: کانال های بازاریابی در سفر و گردشگری: ایجاد دسترسی

فصل 16: ادغام و یکپارچگی آمیخته ی ارتقا و آمیخته ی ارتباطات

فصل 17: بروشور، اقلام چاپی و سایر اطلاعات غیرالکترونیکی

فصل 18: بازاریابی مقاصد گردشگری

فصل 19: بازاریابی اقامتگاه

فصل 20: بازاریابی حمل و نقل مسافر

فصل 21: بازاریابی جاذبه های دیدنی

فصل 22: بازاریابی تورهای جامع و بسته های گردشگری

نویسندگان: ویکتور تی.سی میدلتون، آلن فایال، میکاییل مورگان

• مترجمان: طهمورث حسنقلی پور یاسوری، فاطمه باقری، غلامحسین نیکوکار
• نوبت چاپ:  اول؛ انتشارات مهکامه

بازاریابی رسانه های اجتماعی در گردشگری و مهمان نوازی

• مولف : روبرتا میناتزی
• نوبت چاپ : اول؛ انتشارات مهکامه
• مترجم : محسن نظری و سید مهدی طباطبایی

بازاریابی گردشگری و مهمان نوازی

سرفصل های کتاب عبارتند از:

فصل 1: بازاریابی گردشگری و مهمان نوازی

فصل 2 : راهبردهای مدیریت خدمات گردشگری

فصل 3 : سیستم های اطلاعات بازاریابی و تحقیقات بازاریابی

فصل 4 : بازاریابی مصرف کننده و رفتار خرید مصرف کننده

فصل 5 : رفتار خریدار سازمانی در بازارهای گروهی

فصل 6 : بخش بندی بازار، تعیین بازار هدف و تعیین جایگاه

فصل 7 : طراحی و مدیریت محصولات

فصل 8 : بازاریابی داخلی

فصل 9 : ایجاد وفاداری در مشتریان از طریف کیفیت

فصل 10 : قیمت کذاری محصولات: ملاحظات، رویکردها و استراتژی قیمت گذاری

فصل 11 : کانال های توزیع

فصل 12 : ترفیع محصولات: ارتباطات، سیاست توزیع و تبلیغات

فصل 13 : مدیریت فروش پیشرفته

فصل 14 : بازاریابی آنلاین و مستقیم:ایجاد ارتباط با مشتری

فصل 15 : بازاریابی مقصد

نویسنده : فیلیپ کاتلر
مترجمان : مسعود کیماسی – سیدحسن موسوی خادم – نیلوفر رضایی
نوبت چاپ: اول؛ انتشارات مهکامه

کتاب های شناخت گردشگری در هتل داری

شناخت خدمات صنعت گردشگری و هتلداری

کتاب حاظر منبع اطلاعاتی مهم و مناسبی برای مخاطبان خود می باشد؛ یعنی افرادی که علاقه مندند هتل را قبل از  تجربه کردن بشناسند تا معنای تازه ای به این تجربه داده و آگاهانه صنعتی را در کنار صنایع دیگر تحت عنوان صنعت سرویس با دیدگاه یک مطلع بشناسند و برای آینده خود تصمیم بگیرند.

سر فصل های کتاب عبارتند از :

فصل 1: خدمات صنعت گردشگری

فصل 2: خدمات صنعت هتل داری

فصل 3: خدمات پشتیبانی در هتل

نویسندگان : سوزان کلهری، جهاندار مظاهری
نوبت چاپ: اول؛ انتشارات مهکامه

مدیریت منابع انسانی در صنعت گردشگری و هتلداری

مولف : دیوید کی.هایس – جک دی نینمیر
نوبت چاپ : اول؛ انتشارات مهکامه
مترجم : علی اکبر فرهنگی – مرتضی بذر افشان – الهه سادات کرباسی زاده

قوانین و مقررات جهانگردی و هتلداری

مولف : محمود یزدی مهریزی
نوبت چاپ : یازده؛ انتشارات مهکامه

کتاب های مرتبط با بوم گردی و جوامع محلی

دستورالعمل های جهانی برای ایجاد و توسعه اقامتگاه های بومی (بومگردی)

نویسنده:هیتش مهتا، آنا ال باییز،پائول اولوگلین
ترجمه: تقی اکبرپور
384 صفحه،قطع وزیری
چاپ اول؛ انتشارات مهکامه

بوم گردی و اقامتگاه های دوستدار طبیعت

نویسنده: زاهد شفیعی، راضیه ربانی
324صفحه، قطع وزیری
چاپ اول سال 1397 ؛ انتشارات مهکامه

ظرفیت سازی در جوامع محلی برای توسعه گردشگری

محوریت اصلی این کتاب بر این موضوع است که در یک جامعه چه اتفاقی می افتد، یا باید بیفتد، پیش از آنکه برنامه ای در راستای توسعه ی گردشگری در آن منطقه آغاز شود. چندین بخش از این کتاب به ارائه توصیه ها و مثال های برای جوامعی می پردازد که در آن ها گردشگری به صورت محدودی توسعه یافته و یا منطقه اساساً فاقد گردشگری است. در واقع انگیزه ی اتخاذ بسیاری از تصمیمات در زمینه ی توسعه ی گردشگری، افزایش حضور گردشگران در یک جامعه و یا افزایش آگاهی از اثرات گردشگری موجود در منطقه است.

سر فصل های کتاب عبارتند از:

فصل 1: ظرفیت سازی برای توسعه ی گردشگری

فصل 2: تقویت منافع اقتصادی در سطح محلی

فصل 3: نقش گردشگری در ایجاد منافع اجتماعی-فرهنگی در جوامع مقصد

فصل 4: ارتباط حس مکانی و حس مراقبت : غلبه بر چالش های پایداری پیش روی جوامع دور افتاده جزیره ای

فصل 5: ارتقای سطح دانش جامعه از توسعه ی گردشگری

فصل 6: نمونه هایی از تکنیک های موءثر برای تقویت درک جوامع محلی از گردشگری

فصل 7: ابزارهایی برای تقویت ظرفیت جوامع محلی، به منظور ارزیابی انتقادی فعالیت های گردشگری

فصل 8: تقویت مشارکت جامعه ی محلی در توسعه گردشگری

فصل 9: تقویت مشارکت زنان در گردشگری

فصل 10: کارآفرینی و گردشگری روستایی: نقطه ی شروع

فصل 11: چشم اندازی از نحوه ی رهبری و مدیریت برای مدیران و کارآفرینان گردشگری منطقه ای

فصل 12: ظرفیت سازی از طریق همکاری

نتیجه گیری: ظرفیت سازی برای توسعه ی گردشگری

نویسنده: جیانا ماسکاردو
مترجمان: حمید ضرغام بروجنی – تقی اکبرپور
304 صفحه، قطع وزیری
نوبت چاپ: اول  ؛ انتشارات مهکامه

توانمندسازی زنان از طریق گردشگری

در بیشتر کشورهای در حال توسعه نابرابری جنسیتی مانعی بزرگ بر سر راه پیشرفت است. یکی از مهم ترین اقداماتی که به منظور رسیدن به اهداف توسعه ی هزاره باید انجام شود تلاش برای کاهش شکاف جنسیتی میان زنان و مردان در زمینه ظرفیت ها، دسترسی به منابع، فرصت ها و آسیب پذیری در برابر خشونت و جنگ است. بیشتر زنان فداکاری می کنند و از درآمدهای اندک به دست آمده توسط کسب و کار گردشگری برای برآورده ساختن نیازهای فرزندان و کل جامعه استفاده می نمایند.

سرفصل های کتاب عبارتند از:

فصل1: مقدمه

فصل2: پیشینه تحقیق در زمینه ی زنان در گردشگری

فصل3: مفهوم توانمندسازی زنان از طریق گردشگری

فصل 4: مطالعات موردی

ترجمه: تقی اکبرپور
136 صفحه، قطع رقعی
چاپ اول؛ انتشارات مهکامه

کتاب های مرتبط به سفرنامه

چگونه سفرنویس شویم

هر سال تعداد کمی از مردم دنیا سفر می‌کنند و به‌صورت کامل در مورد آن می‌نویسند. اگر شما همچنین قصدی دارید، اکنون شروع کنید. این کتاب تمام اطلاعات و انگیزه‌هایی را که برای رسیدن به رؤیایتان لازم دارید، در اختیارتان قرار می‌دهد.

کتاب مورد نظر، یکی از بهترین منابع در زمینه آموزش نویسندگی برای سفر است، از نویسندگی سفر برای مجلات و روزنامه‌ها گرفته تا بلاگ‌نویسی.
کتاب «چگونه سفر نویس شویم» مانند یک کتاب راهنما به علاقه‌مندان به سفرنامه‌نویسی کمک می‌کند داستانِ سفری منحصربه‌فرد بنویسند، همچنین به نویسندگان نشان می‌دهد که چگونه مطالب خود را در مجلات، روزنامه‌ها و کتاب کاغذی و حتی آنلاین به‌چاپ برسانند. دستورالعمل، پیشنهادها و نکته‌های بسیاری برای نویسندگان، سردبیران و همچنین بلاگ‌نویسان در این کتاب وجود دارد.

ناشر:ایران‌شناسی
نویسنده:دان جورج، جانین ابرلی
مترجم:سارا سادات‌مکیان، مجید حیدری، زهرا کوچکی مطلق
نوبت چاپ:1
سال چاپ:1398
تعداد صفحات:272

سفرنامه کاریستن نیبور

کارستن نیبور تنها اروپایی‌ای بود که در زمان کریم‌خان زند از ایران دیدن کرد و همچنین او گذشته از گزارش های گوناگون سیاحان اروپایی، مانند شاردن و کمپفر از تخت جمشید، نخستین کسی بود که تخت جمشید را به طور اساسی بررسی و مطالعه کرد. نیبور از بوشهر وارد خشکی ایران شد و به جای استفاده از راه معمول، از بیراهه ای طولانی به شیراز رفت و از شیراز راهی تخت جمشید شد و بعد از طرح برداری از پیکرکنده‌ها و سنگ‌نبشته‌ها دوباره به بوشهر بازگشت و از راه جزیره خارک ایران را ترک کرد.

ناشر:ایران‌شناسی
نویسنده:کارستن نیبور
مترجم:پروفسور پرویز
نوبت چاپ:1
سال چاپ:1390
تعداد صفحات:303

از کاپ تا کیپ

رضا پاکروان زندگی راحت و آسودهٔ لندن را رها می‌کند و با دوستش استیو از نورکاپ در شمالی‌ترین نقطۀ اروپا به راه می‌افتد تا ۱۷۷۰۰ کیلومتر را به کیپ‌تاون در آن سوی کرۀ زمین رکاب بزند. سفر بی‌پشتیبان آن دو برای طی مسافت و دستیابی به رکورد جهانی صدروزه به مسابقه با زمان تبدیل می‌شود.

این سفر مهیج و زورآزمایی طاقت‌سوز با زمین و جاده‌های ناهموار، آب‌وهوای خشن و مالاریا، مسمومیت غذایی و گرمازدگی، آن‌ها را با برخی از مسحورکننده‌ترین، به‌یادماندنی‌ترین و متغیرترین مناطق جهان روبه‌رو می‌سازد. این داستانی عمیقاً فردی از رسالت مردی است برای خلق یک زندگی بهتر و معنی‌دارتر، و روایتی جالب و گیرا از سفری حماسی که او برای دست‌یابی به هدف در پیش گرفت.

نویسنده: رضا پاکروان
مترجم: شهلا طهماسبی
نوبت چاپ: سوم؛ نشر نو
تعداد صفحات: ۴۱۶

سفرنامه ناصرخسرو

سفرنامه ناصر خسرو کتاب نوشته شده توسط ناصر خسرو قبادیانی بلخی و گزارشی از یک سفر هفت‌ساله است.

قطع: وزیری
تعداد صفحات: 400 صفحه؛ انتشارات زوار

سفرنامه آلفونس گابریل

اثری است از آلفونس گابریل به ترجمه ی فرامرز نجد سمیعی و چاپ انتشارات به نشر. دکتر گابریل، پزشک و پژوهشگر اتریشی است که به همراه همسر خود سه بار به ایران سفر کرد؛ نتیجه ی سفرهای آنها دو کتاب پربار به نام تحقیقات جغرافیایی راجع به ایران و عبور از صحاری ایران، می باشد. در کتاب پیش رو، او از نظر جغرافیایی، زمین شناسی، گیاه شناسی و جانورشناسی و … کویر های ایران را مورد مطالعه قرار داده است و حاصل آن سفرنامه ی دلکش و علمی پیش رو می باشد.

ناشر: به نشر
مولف: آلفنوس گابریل
مترجم: فرامرز نجد سمیعی
قطع: رقعی
تعداد صفحات: 552
نوبت چاپ: 1

سفرنامه برادران امیدوار

سفرنامه برادران امیدوار» مجموعه ماجراها و اتفاقاتی است که برای دو برادر جهانگرد و سیاح ایرانی، عیسی و عبدالله امیدوار طی سفرهای پژوهشی ده ساله شان به نقاط گوناگون دنیا به وقوع پیوسته است از زبان خود آن ها و با چاپ انتشارات جمهوری.

در کتاب حاضر تصاویر گوناگون، روایات جالب، مطالبی در رابطه با قبایل و اقوام مختلف با آداب و رسوم و فرهنگ خاص و گاه عجیب خود فراهم آمده و نیز از علاقه و اشتیاق برادران امیدوار به جهانگردی و کشف اسرار و سرزمین های گوناگون که ریشه در دوران کودکی شان دارد پرده برداشته شده است. اثری جالب و خواندنی که دیدی وسیع از ابعاد گوناگون زندگی مردم دنیا به خواننده می بخشد.

نویسنده:‌ عیسی امیدوار و عبدالله امیدوار
ناشر: جمهوری
سال انتشار:‌ 1398
تعداد صفحات: 780
قطع: وزیری

مارک و پلو

کتاب مارک و پلو با عنوان کامل «مارک و پلو، مجموعه‌ای از سفرنامه‌ها و عکس‌ها » اولین کتاب از مجموعه سفرنامه‌های منصور ضابطیان به نقاط مختلف دنیاست. این کتاب اولین بار سال 89 در ایران منتشر شد و در مدتی نزدیک به یک سال به چاپ دهم رسید. سفرنامه‌های این کتاب که با تصاویر بسیار جذابی که اغلب خود نویسنده آن‌ها را تهیه‌کرده است گزارش‌هایی است که او پس از هر سفر منتشر می‌کرد و درنهایت در کتاب مارک و پلو همه‌ی آن‌ها را در کنار هم قرارداد.

کتاب مارک و پلو با پیشگفتاری از منصور ضابطیان آغازشده که در آن از چگونگی علاقه‌اش به سفر و دلایل نگارش این کتاب حرف زده است. پس‌ازآن محتوای اصلی کتاب در 8 بخش مختلف آمده است که در هرکدام از آن‌ها به نقطه‌ای از جهان پرداخته‌شده است.

فرانسه، خواب‌های پاریسی

اسپانیا، چند روز در یک دنیای کوچک

لبنان، سرزمین آواز و زیتون

هندوستان، جایی شبیه خودش

ایتالیا- اتریش، تعطیلات رمی

ارمنستان، سرخوشی‌های کارگرانی که مشغول کارند

کره جنوبی، گمشده در پنج و نیم

ایالات‌متحده امریکا، نهایت فقر و ثروت

نویسنده: منصور ضابطیان
انتشارات مثلث
تعداد صفحات:176

(در این مقاله سعی داشتیم  شما را با تعدادی از کتب گردشگری آشنا کنیم، کتاب های داخلی و خارجی بسیاری با موضوعات متنوع در زمینه گردشگری به چاپ رسیده است که در مقاله های بعدی نیز معرفی خواهیم کرد؛ امید است با بالا بردن دانش خود در زمینه گردشگری،سفرو بوم گردی سطح کیفیت فعالیت های خود در سفر، کار،پژوهش و حتی میزبانی را بالا ببریم)

رشته خشکار را به صورت سنتی در سینی‌های مسی داغ درست می‌کنند و برای ریختن رشته در آنها از شانه‌های مخصوص برنجی استفاده می‌شود که به شانه مخصوص رشته معروف است. ولی در خانه می‌توان از یک ماهیتابه تفلون برای این منظور استفاه کرد و با کمک یک قیف مخصوص یا قوطی سس، مایه‌ی رشته را در ماهیتابه ریخت.

مواد لازم (برای پنج نفر)

• آرد برنج_۱ پیمانه
• آرد گندم_۱ پیمانه
• نمک_ کمی
• آب یا شیر_۲-۲.۵ پیمانه

مواد میانی

• مغز گردو آسیاب شده_۱۰۰ گرم
• پودر شکر_۳-۵ قاشق غذا خوری
• پودر هل ،دارچین و جوزهندی(از هرکدام)_کمی

طرز تهیه رشته خشکار :

1-برای مواد میانی مغز گردو را آسیاب کنید و با چند قاشق پودر شکر و ترکیبی از ادویه جات معطر مخلوط کنید. میزان شکر بستگی به ذائقه شما دارد.‌
2-آرد الک شده را با آب یا شیر و نمک با همزن دستی مخلوط کنید تا یکدست شود. مایع نباید خیلی شل یا خیلی سفت باشد. میتوانید فقط از ۲ پیمانه آرد برنج استفاده کنید.
3-روی درب بطری آب معدنی را ۳ تا ۶ سوراخ در یک یا دو ردیف ایجاد کنید.گوش پاک کن بردارید و پنبه آنرا جدا کنید و نی گوش پاک کن را داخل سوراخ ها فرو کنید.مواد را داخل بطری ریخته ، تابه را روی حرارت قرار دهید و با برس کمی چرب کنید.
4-مواد را به صورت رشته های عمودی و افقی در طول و عرض تابه ریخته و چند لحظه اجازه دهید روی حرارت ملایم بپزد. به محض پخت رشته ها از تابه جدا میشوند و به راحتی میتوانید آنرا با دست یا کفگیر بلند کنید. 5-روی پارچه یا کاغذ روغنی قرار دهید.بلافاصله چهار گوشه آن را به داخل تا می‌کنیم و یک قسمت را روی قسمت بعدی می‌آوریم.از مواد میانی روی یک سمت از آن می‌ریزیم و قسمت آخر را که در نهایت آخرین تا است، روی آن می‌آوریم و با دست‌ اطراف آن را می‌چسبانیم.
6-وقتی همه رشته ها آماده شدند ، در تابه روغن ریخته و آنها را سرخ کنید.میتوانید به همین صورت سرو کنید یا روی آن کمی شکر بپاشید و سرو کنید.‌
7-در صورت تمایل میتوانید با ۱ لیوان آب و ۱/۵ لیوان شکرو کمی زعفران،هل و گلاب شربت آماده کنید و رشته های سرخ شده را یک دقیقه داخل شربت قرار دهید سپس سرو کنید.‌

این دسر خوشمزه گیلانی را در کنار چای گرم میل کنید و از طعم آن لذت ببرید.

نوش جان.

در ادامه 10روش به شما پیشنهاد خواهم داد تا در زندگی روزمره خود از پلاستیک کمتری استفاده کنید:

1-از کیسه های پارچه ای یا چرخ به جای کیسه های پلاستیکی برای خرید های خود استفاده کنید

برای تجزیه یک کیسه پلاستیکی بیش از 1000سال زمان نیاز است، پس سعی کنید برای خرید های خود از یک کیسه با قابلیت استفاده مجدد استفاده کنید و حتما بعداز هربار استفاده به خوبی آن را شستشو دهید، شاید قیمت پایین کیسه های پلاستیکی شمارا برای استفاده ازآن ها وسوسه کنند اما باید این عادت را کنار بگذارید و از کیسه های پارچه ای، سبدهای حصیری یا چرخ های خرید استفاده کنید.

2-استفاده از نی های پلاستیکی را متوقف کنید

امروزه تعدادی از رستوران، فست فود و کافه ها در جهان که دغدغه های محیط زیستی دارند از نی های کاغذی به جای نی های پلاستیکی استفاده می کنند، نی های پلاستیکی قابل تجزیه نیستند و برای حیات وحش و محیط زیست مضر هستند، اگرچه بهتر است ازاستفاده نی خودداری کنید اما اگر برایتان دشوار است و یا دوس دارید ازآن ها استفاده کنید پیشنهاد ما به شما نی های کاغذی، شیشه ای و فلزی هستند.

3- از ظروف قابل استفاده مجدد به جای ظروف پلاستیکی استفاده کنید

چه برای کار و چه برای پیک نیک خانوادگی ، باید مواد غذایی خود را در جعبه های قابل استفاده مجدد و به جای جعبه های یکبار مصرف نگه دارید، مثل پاکت،ظروف شیشه ای یا فلزی. علاوه بر کاهش محل دفن زباله ، سرمایه گذاری در ظروف قابل استفاده مجدد نیز به شما در دراز مدت در پس انداز کمک می کند. همچنین باید سعی کنید میوه و سبزیجات تازه و همچنین خرید کالاهای فله را انتخاب کنید ، زیرا بسته بندی کمتری نسبت به محصولات یک وعده ارائه می شود.

4-برای خریداز ظروف و لیوان های شخصی استفاده کنید

اگرچه این یک انتخاب ساده است اما میزان قابل توجهی ازاستفاده پلاستیک در زندگی روزمره شما را کاهش می دهد، هنگام خرید غذا یا سفارش نوشیدنی هایی مثل چای و قهوه از لیوان شخصی برای پرکردن آن استفاده کنید.

بعضی از فروشندگان در قبال چنین کاری امتیازاتی مثل پرکردن مجدد لیوان یا برداشتن درصد بیشتری از محصول خریداری شده را پیشنهاد می دهند که این یک امتیاز ویژه هست که برای دو طرف دارای سود و ارزش خواهد بود.

5-از مواد شوینده ای که در جعبه هستند خریداری کنید

اغلب برندهای مواد شوینده در دو نوع بطری های پلاستیکی و جعبه های کاغذی ارائه می شوند، سعی کنید از نوع جعبه ای و کاغذی آن ها استفاده کنید.

6-اقلام مورد نظر خود را به صورت فله ای خریداری کنید

مواد غذایی مانند غلات ، ماکارونی و برنج را به صورت فله ای خریداری کنید و یک کیسه یا ظرف قابل استفاده مجدد را پر کنید. با این روش در هزینه و بسته بندی غیرضروری صرفه جویی می کنید.

7-ازآب میوه های تازه استفاده کنید

به جای خرید آب میوه در بطری های پلاستیکی ، آب تازه فشرده و درست کرده یا میوه بخورید. برای محیط زیست سالم تر و بهتر است.

8-استفاده از تیغه های فلزی

به جای تیغ یکبار مصرف از تیغ با تیغه های قابل تعویض استفاده کنید.

9-آدامس بدون پلاستیک را انتخاب کنید

آیا می دانید تقریبا تمام آدامس ها از پلاستیک ساخته شده اند؟ درست است. وقتی آدامس می خورید، پلاستیک را می جوید پس سعی کنید کمتر از این ماده جویدنی وسوسه کننده استفاده کنید و یا به مواد تشکیل دهنده آن ها دقت کنید.

10-به جای خرید لوازم خود را تعمیر کنید

اگر بعضی از لوازم پلاستیکی شما سوراخ می شود بااستتفده از چسب و مواد دیگر منافذ آن را گرفته و از خرید یک محصول جدید خودداری کنید.

نکات دیگر:

همچنین در هنگام سفر و کمپینگ از مواد طبیعی مثل چوب برای استفاده شخصی و یا آشپزی استفاده کنید، استفاده از شانه و مسواک چوبی نیز علاوه برزیبایی و جذابیت بیشتر به حفاطت از محیط زیست کمک می کند، استفاده از پدهای پارچه ای برای بانوان نیز حجم قابل توجهی از تولید محصولات بهداشتی پلاستیکی را کاهش می دهد.

و آخرین نکته : با دوستان خود چالش مفید “زندگی بدون پلاستیک” را به اشتراک بگذارید، اینگونه انگیزه شما و دیگران در این مسیر بیشتر شده و به مرور زمان عادات مثبت جایگزین شیوه های نامناسب گذشته می شود.

ویژگی‌ها و جذابیت‌های سفر به غار رودافشان

غار رودافشان به فاصله ۱۲۰ کیلومتری شرق تهران در نزدیکی روستایی به همین نام از توابع شهرستان دماوند واقع شده است. رودافشان روستایی‌ست سرسبز، با باغ‌های وسیع، چشمه‌سار‌های فراوان و رودی پر آب به نام دَلی‌چای. سرچشمه دلی‌چای از آب دریاچه‌های تار و هویر است که از ذوب یخچال‌های قره داغ ایجاد شده‌اند. این غار در جنوب روستا و در دامنه جنوبی دره‌ای که رودخانه دلی‌چای در آن جاری‌ست قرار دارد.

یکی از شاخصه‌های اصلی غار رودافشان دهانه ورودی آن است که در میان غارهای ایران جزو بزرگترین دهانه‌هاست. از دیگر ویژگی‌های غار، تالار‌های وسیع آن را می‌توان نام برد.

دهانه غار رودافشان

برای رسیدن به دهانه غار که در ارتفاع ۱۹۱۵ متری از سطح دریا قرار دارد باید مسیری حدود یک کیلومتر را در یک سراشیبی تند، پیاده  طی کنید. اختلاف ارتفاع رود و دهانه غار حدود ۱۳۰ متر است.

دهانه درون گودی بزرگی به قطر حدود ۱۰۰ متر قرار دارد و تا قبل از رسیدن به نزدیکی آن به علت قرار داشتن در گود اصلا قابل مشاهده نیست. تنها وقتی به لبه گود برسید می توانید دهانه عظیم غار را ببینید.

این دهانه بسیار وسیع و قوسی شکل است. دهانه غار رودافشان عرضی ۴۰ متری و ارتفاعی ۱۲ متری دارد.

تالار اول غار رودافشان

تالار اول غار رودافشان

بعد از عبور از دهانه؛ سراشیبی تند پیش رو را ادامه دهید تا به کف تالار اول برسید. با عبور از دهانه افت دما کاملا محسوس است. این تالار ابعاد ۸۰ در ۱۰۰ متری دارد و ارتفاع آن ۲۵ متر است که عظمت خود را به رختان می‌کشد. در سقف این تاقدیس عظیم به علت استحکام لایه‌ها اثری از شکستگی یا افتادن سنگ‌ها دیده نمی‌شود. در انتهای تالار اول به تعدادی ایوان ساخته شده با سنگ‌چین و مقادیری خرده سفال برمی‌خورید که نشان از مسکونی بودن غار در گذشته دارد.

این تالار آخرین جایی است که با نور خورشید روشن است و با عبور از آن و ورود به دالان غار به فاصله اندکی در تاریکی مطلق فرو خواهید رفت.

تالار دوم غار رودافشان

با گذر از دیواره سنگ‌چین به تالار دوم می‌رسید. طول این دیواره ۸ و پهنای آن ۱.۵ متر است. در حال حاضر قسمتی از این دیواره تخریب شده و درگاهی به عرض ۲ متر به وجود آمده که مدخل تالار دوم را تشکیل داده است.

در ابتدای این تالار تاقدیس کوچکی با ارتفاع ۸ متر قرار دارد سپس به تاقدیس بزرگتر می‌رسیم. ابعاد این تالار درحدود ۵۰ در ۶۰ متر و ارتفاع آن ۲۰ متر است. این تالار فاقد هرگونه غارسنگ است. غارسنگ‌ به ساختارهایی می‌گویند كه در اثر انحلال و رسوب‌گذاری كانی‌ها در خلال جریان آب درون غار‌ها ایجاد می‌شود؛ مانند چكنده‌سنگ (استالاکتیت) و چكیده‌سنگ (استالاگمیت).

تالار سوم غار رودافشان

تالارسوم غاررودافشان

تالار سوم ابعادی در حدود ۴۰ در ۵۰ متر و ارتفاع ۱۵ متر دارد. سرتاسر این تالار از چکیده‌‌سنگ‌ها و چکنده‌سنگ‌های زیبا و ستون‌ها و آبشارسنگ‌های خارق‌العاده پوشیده شده است. چکنده‌های نیزه‌ای، گل کلمی و نخودی در سقف و دیواره، چکیده‌های مخروطی و خوشه انگوری در کف غار و همچنین سنگ‌های بلورین در این تالار وجود دارند که هر کدام زیبایی خاصی به غار بخشیده‌اند. این اتاق دارای دهانه دیگری است که از آن به انتهای تالار سوم می‌رسید.

انتهای تالار سوم راهرویی به عرض ۲ و ارتفاع ۶ متر است. پس از طی ۵۰ متر، چکیده‌سنگ بزرگی می‌بینید. پس از حدود ۲۰ متر بلندترین چکیده غار به بلندی ۱۲ متر ظاهر می‌شود. در اینجا چکنده‌های نیزه‌ای نیز دیده می‌شوند.

معبد آناهیتا

در ادامه مسیر اصلی دهلیزی قرار دارد. یک پلکان آهنی راه این دهلیز را باز کرده است. انتهای دهلیز دخمه‌ای بزرگ به ابعاد ۴ در ۶ متر و ارتفاع ۳ متر واقع شده. یک حوض آب و ستونی در وسط دخمه دیده می‌شود. این دخمه را آناهیتا (الهه آبیاری و باروری) نام داده‌اند و پس از آن تاقدیسی به پهنای ۱۵ تا ۲۰ متر وجود دارد.

دالان انتهایی

با ادامه دادن مسیر اصلی پس از پیمودن حدود ۱۶۰ متر به دالان انتهایی می‌رسید. این دالان که طولش ۱۰ متر است، در واقع ۵۰ متر پایین‌تر از سطح دهانه غار قرار گرفته.

طول مسیر اصلی غار ۸۰۰ متر و مجموع مسیرهای اندازه‌گیری شده در نقشه​ مسیر غار رودافشان برابر ۱۶۳۷ متر است. بدون تجربه و تجهیزات ۳۰۰ تا ۴۰۰ متر از غار را بیشتر طی نکنید. راه‌های فرعی مسیر همه بن‌بست اند؛ اما دیدن آنها نیز خالی از لطف نیست.

در تالار اصلی و مسیر غار همواره قطرات آب از سقف به زمین می‌ریزد. تنها صدای قطرات آبی که از سقف غار به درون چاله‌های پر آب می‌چکد سکوت را می‌شکند. این قطرات منشا ایجاد چکیده‌ها، چکنده‌ها و ستون‌های عظیم غار هستند. همچنین  در داخل غار چاله‌هایی وجود دارد که آبی زلال از دل صخره‌های سنگی آن بیرون می‌آید.

درون غار تاریک است. هیچ نور و موجود زنده‌ای در غار نیست جز خفاش‌هایی که روی سقف غار نشسته‌اند. قبلا با برق‌کشی و نورپردازی در گوشه و کنار غار؛ مسیر اصلی روشن و مشخص بود. اما حالا به دلیل عدم رسیدگی نورافکن‌ها خاموش‌اند و با توجه با کابل‌کشی‌ها می‌توان مسیر اصلی را یافت.

در برخی قسمت‌های مسیر برای سهولت رفت‌وآمد نردبان‌های فلزی قرار داده‌اند. در برخی از مسیرها، سنگ‌ها به واسطه رطوبت موجود، لیز و صاف‌اند. کف برخی جاهای غار چنان سخت است که جای مناسبی برای ایستادن یا نشستن روی سنگ‌ها و دیدن سقف سنگی و دهلیزهای متعدد آن فراهم می‌کند.

غار رودافشان حدود ۵۰ سال پیش توسط مردم محلی با همکاری غارنوردان کشف شد. بعد از آن، از آنجا که گردشگران زیادی به این مکان می‌آمدند، مردم روستا با همراهی برگزارکننده‌های تور تعدادی پله سنگی برای رفت‌وآمد بهتر مردم ساختند که به مرور فرسوده شده‌اند، اما همچنان نردبان‌های فلزی وجود دارند. این اثر طبیعی در سال ۱۳۸۴ به فهرست آثار ملی ایران اضافه شد.

علت کمیاب بودن غار در این نقطه از کشور این است که رشته کوه البرز از سنگ‌های گرانیتی تشکیل شده است. در این نوع کوه‌ها تونل‌های طبیعی ایجاد نمی‌شود مگر این که رگه‌های آهک در دل کوه وجود داشته باشد. به نظر می‌رسد هزاران سال قبل رودخانه دلی‌چای هم سطح دهانه غار بوده و نفوذ آب به داخل دالان‌های غار به مرور موجب خوردگی رگه‌های آهکی و گسترش غار شده است.

غار رودافشان از نوع غارهای مرطوب با پوشش گیاهی خزه است که پیشروی تا عمق ۳۰۰ یا ۴۰۰ متری آن با تجهیزات کم غار‌نوردی امکان‌پذیر است.

غارنوردی در رودافشان جذاب است. دلایل این جذابیت مواردی‌ست از این قبیل:

• عظمت دهانه ورودی و تالارها
• چکیده‌ها و چکنده‌ها و ستون‌های آهکی متنوع
• هوای مطبوع
• سادگی پیمایش

چگونه مراقب فضای طبیعی غار رودافشان باشیم

غارنوردان و طبیعت‌دوستان حرفه‌ای بر این باور هستند که سفر به غار آداب دارد. مهم‌تر از آن باید با افراد آشنا به این رشته ورزشی و گردشگری پرداخت و سفر به تاریکی غار را تجربه کرد. از سوی دیگر باید هر گردشگر طوری غار را ترک کند و محیط زیستش را دست نخورده باقی بگذارد که انگار هیچ بشری تا کنون پا به آنجا نگذاشته است.

متاسفانه در نزدیکی این غار تابلوهایی برای آگاهی دادن به گردشگران و جلوگیری از آسیب وجود ندارد. ممکن است برای افراد غیرمتخصص در حوزه غارنوردی آسیب‌هایی به وجود بیاید یا گردشگران ممکن است به غار آسیب‌هایی بزنند؛ مانند دیوارنویسی که موجب آلودگی تصویری غار می‌شود یا تخریب سازه‌های سنگی داخل آن.

برخی از گردشگران به دلیل ناآگاهی و بی‌توجهی سازه‌های سنگی را تخریب می‌کنند؛ غافل از این که تشکیل هر دو سانت از سنگ صد هزار سال طول می‌کشد. آنها حتی آلودگی‌هایی را به دلیل حضورشان در غار ایجاد می‌کنند که موجودات زنده مانند خفاش‌های درون غار را فراری می‌دهد. باید گردشگران روی این مسائل حساس شوند. مثلا در زمستان‌ که فصل خواب خفاش‌هاست کمتر به غار بروند و آنها را بیدار کنند. چون آنها اگر در زمستان به خواب نروند تا بهار زنده نمی‌مانند.

چگونه به غار رودافشان برویم

فاصله تهران تا روستای رودافشان ۱۲۰ کیلومتر است که طی کردن آن  حدود ۲ ساعت طول می‌کشد. تمام این مسیر آسفالته است.

غار رودافشان کجاست؟

استان تهران، شهرستان دماوند، روستای رودافشان

مسیر دسترسی به غار رودافشان دماوند

از تهران به سمت جاده فیروزکوه حرکت کنید. ۳۰ کیلومتر پس از دماوند به روستای سید آباد می‌رسید. در سید آباد از مسیر فیروزکوه خارج شده و به فرعی سمت راست به طرف روستای کَلاک برانید. پس از کلاک به دو راهی روستای مشهد–رودافشان می‌رسید. مسیر سمت راست به سمت روستای مشهد و مسیر سمت چپ به طرف رودافشان می‌رود. ۱۰ کیلومتر دیگر بپیمایید تا به روستای رودافشان برسید. پارکینگ غار رودافشان بعد از روستا و مقابل غار قرار دارد.

پس از عبور از رود پر آب دلی‌چای و پشت سر گذاشتن شیب نسبتا تندی در مدت ۲۰ الی ۳۰ دقیقه به دهانه عظیم غار رودافشان می‌رسید. کل مسیر پاکوب است و به راحتی می‌توان دهانه غار را پیدا کرد؛ ولی تا لحظه آخر دهانه غار قابل مشاهده نیست.

توصیه‌های سفر به غار رودافشان

اگر برای اولین بار است که به این مکان سفر می‌کنید توصیه‌های زیر را به خاطر داشته باشید.

• در صورتی که تجربه غارنوردی ندارید با کمک راهنما به غار وارد شوید.
• این غارنوردی به هیچ وجه مناسب کودکان و افراد مسن نیست.
• قبل از ورود به غار مسئولان محلى و نزديكان خود را از برنامه سفر و ساعات رفت و برگشت خود مطلع کنید.
• حتما لوازم كمك‌هاى اوليه همراه خود داشته باشيد.
• کفش مناسب کوهنوردی بپوشید.
• لباس ضدرطوبت  و نسبتا گرم بپوشید.
• هد لامپ یا چراغ‌قوه، باتری اضافه و شمع همراه داشته باشید.
• قمقمه آب برای رفع تشنگی همراهتان باشد.
• بهتر است کلاه ایمنی و دستکش با خود بیاورید.
• هنگام غارنوردی مراقب چاله‌های آب باشید؛ برخی از آنها ممکن است عمیق باشند.
• هیچ‌گونه زباله‌ای از خود در غار به جا نگذارید.
• در صورت امکان موقع برگشت زباله‌های محیط را جمع آوری کنید.

بهترین فصل سفر به غار رودافشان

این غار در تمام فصول برای سفر وضعیت مناسبی دارد. تنها برای حفاظت از خفاش‌ها سعی کنید مزاحم خواب زمستانی‌شان نشوید.

نزدیکترین اقامتگاه بوم گردی به این جاذبه طبیعی و مهیج اقامتگاه “کوچه غار” است که می توانید از طریق سایت راهدون اقدام به رزرو کنید.

_برگرفته از نوشته آقای ابراهیم دبیری

تنگه رغز کجاست؟

در میانه‌ی تنگه که بایستید و سرتان را بالا بگیرید، دور تا دورتان دیواره‌های بلند دره را می‌بینید که به آسمان ختم می‌شوند. کنارتان صدای شرشر دلپذیر آب در جریان است. ماهی‌های درشت در حوضچه‌ها شنا می‌کنند و به سمت شما می‌آیند و آب در زلال‌ترین حالت ممکن است.

یکی از تماشایی‌ترین جاذبه‌های گردشگری طبیعی ایران، تنگه‌ رغز است که در فاصله‌ی ۳۵ کیلومتری شمال غربی داراب، در بخش فسارود، منطقه‌ی حسن‌آباد قرار دارد. واژه‌ی رغز به‌معنی راه بکر و لغزنده است. جالب است بدانید در تنگه‌ رغز یا آن‌گونه که محلی‌ها می‌گویند، تنگه رودخیز ۶۴ آبشار و حوضچه‌ی طبیعی جاری است. البته تعداد کمی یعنی ۱۴ تا از این آبشارها مورد توجه گردشگران قرار گرفته است. این تنگه حدود چهار کیلومتر درازا دارد که از دره‌ی رغز آغاز شده و به دره‌ی جنوب می‌رسد. در جایی که آخرین آبشار دره‌ی جنوبی قرار گرفته، تنگه‌ی رغز به بن‌بست می‌رسد.

اگر بخواهید فقط از منطقه‌ی سرچشمه بازدید کنید، بدون تجهیزات فنی می‌توانید دل به دریا بزنید و از چند حوضچه‌ی ابتدای مسیر بگذرید. زمانی که به آبشاری به بلندای ۲۳ متر برسید، دیگر با دست خالی نمی‌توانید به راه‌تان ادامه بدهید، بلکه به تجهیزات فنی و تخصص نیاز دارید که در ادامه به آن‌ها اشاره خواهیم کرد.با گذشتن از حوضچه‌های اول، بقیه‌ی مسیر با دره‌نوردی طی می‌شود. باید به فرود و شیرجه مسلط باشید و در حد خوبی شنا بلد باشید.

از دشواری مسیر که بگذریم پوشش گیاهی این ناحیه زیبا و چشم‌نواز است و می‌توانید گیاهانی مانند ارژن،‌ برنوک، انار، کل‌خنگ، مرزنجوش، پونه و پر سیاوشون را در محدوده‌ی تنگ رغز ببینید.

آبشارهای معروف تنگه رغز کدامند؟

آبشار وداع یکی از زیباترین آبشارهای ایران است که ۴۶ متر بلندا دارد. حوضچه‌‌ی زیر این آبشار ۱۰ متر است. برای فرود از این آبشار و چند آبشار دیگر به طناب مخصوص کوهنوردی نیاز دارید. آبشار ۶۵ متری آذرخش، آبشار نگین با بلندای ۱۶ متر، آبشار کبوتر با بلندی ۲۵ متر، آبشار بوم‌رنگ با بلندی ۷ متر، آبشار مسعود، آبشار فتح، آبشار حوضچه، آبشار حکمت و آبشار جام تعدادی از معروف‌ترین آبشارهای این منطقه هستند.

چرا باید به دیدن تنگه رغز برویم؟

یک سفر ماجراجویانه‌ی تکرارنشدنی که پر است از شیرجه، دره‌نوردی، سنگ‌نوردی، شنا و هیجان، پیشنهادی است که نباید رد کرد. سفر به تنگه رغز هم ورزش است و هم تفریح. برای بازدید از این جاذبه‌ی طبیعی، می‌توانید همراه تور و در کنار راهنما سفر کنید. گزینه‌ی بعدی این است که درصورت داشتن تخصص و تجهیزات کامل همراه با راهنمای باتجربه به سفر بروید.

بهترین فصل سفر به تنگه رغز چه زمانی است؟

از خرداد تا آخر مهر بهترین زمان دره‌نوردی در تنگه رغز است. ولی در همین محدوده‌ی زمانی هم در بعضی جاهای دره که تابش آفتاب محدود است، ممکن است آب حوضچه‌ها سرد باشد. پیش از سفر بررسی کنید که احتمال بارش باران وجود نداشته باشد.

چه وسایلی همراه ببریم؟

برای سفر به آبشارهای دره‌ی مجبور هستید که دره‌نوردی را هم تجربه کنید، بنابراین ضمن این‌که باید تا حدی آموزش دره‌نوردی، سنگ‌نوردی و شنا دیده باشید، باید وسایل و تجهیزات کافی هم همراه ببرید. مهم‌تر از این‌ها، باید از لحاظ روحی و جسمی آمادگی کامل داشته باشید. ممکن است در جاهایی سرمای آب آزاردهنده باشد، یا فرود برای‌تان راحت نباشد و ایجاد استرس کند؛ پس لازم است تحمل کافی داشته باشید تا بتوانید از شیرجه در آب، شنا و تماشای منظره‌های بی‌نظیر میان دره لذت ببرید.

کوله‌ی یک روزه، چراغ قوه، کلاه، عینک آفتابی بنددار، آب، فلاسک چای، غذای سبک، ضد آفتاب، کیسه زباله، قلم دافع حشرات، یک دست کامل لباس اضافه و جعبه‌ی کمک‌های اولیه همراه داشته باشید. اما لوازم فنی هم لازم دارید. هارنس سنگ‌نوردی، ابزار فرود، طنابچه، کلاه ایمنی، جلیقه نجات، تسمه‌ی سنگ‌نوردی، لباس غواصی، کفش مناسب و صندل پشت و جلو بسته همراه ببرید. اگر قصد دارید شب در دره بمانید، چراغ قوه، بی‌واک و ملافه‌ی اضافه با خود بردارید.

بهتر است کوله‌پشتی ضد‌آب داشته باشید یا آ‌ن‌را آب‌بندی کنید. وسایل‌تان را در زیپ‌کیپ و بعد در دو، سه تا کیسه فریزر بگذارید. بعد همه را در یک کیسه‌ی بزرگ قرار دهید و در کوله بچینید. هوای داخل کیسه‌ها را حتما خالی کنید. بدون راهنما به آبشارها نروید. اگر از ارتفاع یا آب می‌ترسید، بهتر است در سرچشمه بمانید و به مسیر ادامه ندهید. درصورت بارندگی، سفر را به زمان دیگری موکول کنید. و در پایان این‌که هنگام سنگ‌نوردی مراقب لانه‌ی کبوترها که تعدادشان زیاد است، باشید.

جاذبه‌های نزدیک تنگه رغز کدامند؟

در شهر داراب و حوالی آن دیدنی‌های ارزشمندی وجود دارد. نقش شاپور، شهر باستانی دارابگرد و آتشکده‌ی آذرخش از جاهای دیدنی داراب هستند.

مسیر دسترسی به تنگه رغز کدام است؟

از هر جا که سفر کنید، خودتان را به برسانید. در ۳۵ کیلومتری جاده‌ی شیراز به داراب، گردنه‌ای به نام دراکویه قرار دارد. از این‌جا به بعد مسیر خاکی آغاز می‌شود. پیشنهاد می‌کنیم این مسیر را با نیسان بروید. جاده‌ی خاکی شیرازحدود دو ساعت طول می‌کشد. سپس بخش پیاده‌روی آغاز می‌شود. با گذشتن از چشمه بیدک و ادامه‌ی مسیر پاکوب، درنهایت به تنگه رغز خواهید رسید.

اولین شعبه‌ی بانکی ایران (اولین شعبه‌ی بانک سپه)

در آغاز سال ۱۳۰۴ شمسی که هنوز اهمیت موسسات اقتصادی و عوامل بازرگانی در سطوح اداری و زندگی اجتماعی ایران محسوس نشده بود، شورایی از افراد بصیر و مطلع موفق شدند در اردیبهشت سال ۱۳۰۴ در چند مغازه واقع در خیابان سپه نخستین بانک ایرانی را  افتتاح کنند.

اولین کتابخانه ملی ایران

فکر تاسیس این کتابخانه ملی در سال ۱۳۰۶ توسط محمد علی تربیت، رییس اداره فرهنگ گیلان، در زمین اهدایی شهرداری رشت به این اداره مطرح شد. در روز ۱۶ آذر سال ۱۳۰۶ جمعیتی به نام نشر معارف گیلان که هدف آن ساخت کتابخانه ملی بود تشکیل شد و سرانجام در روز پنجشنبه ۱۹ مهر ۱۳۱۳ هم‌زمان با جشن هزاره فردوسی کتابخانه مذکور گشایش یافت. این کتابخانه اولین کتابخانه‌ای است که لفظ “کتابخانه ملی”برای آن استفاده گردید و احداث بنا ی آن هم‌زمان با ساخت و ساز یک سلسله ابنیه اداری و عام‌المنفعه در شمال ایران در دوره عهد پهلوی اول انجام گرفت و نوع معماری آن تقلیدی از معماری شرق اروپا است. (کتابخانه ملی رشت واقع در میدان شهرداری – خیابان علم الهدی)

اولین تئاتر

اولین تئاتر ایران به شکل کلاسیک و در سالن در شهر رشت شروع به کار کرد.

اولین اتوبوس وارد شده به ایران (پیش از سال هزار و دویست و نود شمسی)

اولین اتوبوس در ایران توسط یک تاجر بلژیکی در شهر رشت به کار گرفته شد، اما به مرور زمان و با توجه به میزان کرایه، سودآوری و زیر ساخت‌های حمل و نقل توجیه اقتصادی آن رد شد و به همین دلیل اتوبوس به کار گرفته شده به یکی از تجار ایرانی به نام (معین التجار) فروخته شد.

اولین راه آهن ایران

قدیمی ترین راه آهن ایران در مسیر بندر انزلی به پیربازار و رشت احداث شده و بقایای این راه آهن و خطوط ریلی هنوز وجود دارد.

اولین داروخانه شبانه‌روزی ایران (داروخانه کارون)

آرسن میناسیان اولین داروخانه شبانه‌روزی ایران را افتتاح کرد. هدفش از افتتاح داروخانه کارون این بود که دست واسطه را کوتاه کند و می‌خواست داروها را به همان قیمت که برایش تمام می‌شد بدست مردم برساند. با شروع جنگ جهانی دوم و اشغال ایران توسط نیروهای متفقین، بیکاری و گرانی گریبان مردم را گرفته بود و این امر سبب شده بود تا بسیاری از بیماران توان خرید دارو را از دست بدهند ولی آرسن میناسیان دارو را به صورت مجانی در اختیارشان می‌گذاشت.

اولین خانه معلولین و سالمندان در ایران

یکی از مشتری‌های داروخانه که برای مادر پیرش از آرسن میناسیان دارو می‌گرفت، سرنوشت مادرش که زمنگیر بود و احتیاج به مراقبت شبانه‌روزی داشت را تعریف کرد و آرسن که تشنه خدمت به مردم بود با شنیدن صحبتهای آن مرد به فکر تاسیس خانه سالمندان می‌افتد. با تاسیس خانه سالمندان و معلولین، آرسن بیشر وقتش را در آنجا صرف خدمت به مردم می‌کرد، داروخانه را واگذار کرده بود و از ۵ هزارتومانی که بابت داروخانه می‌گرفت ۲ هزارتومان را به مارو همسرش می‌داد و بقیه را صرف خانه سالمندان می‌کرد.

مسیح گیلان:

آرسن میناسیان معروف به «موسیو آرسن» (زاده ۱۲۹۵ خورشیدی در رشت – وفات ۱۴ فروردین سال ۱۳۵۶ در رشت) از اهالی ارمنی استان گیلان و نیکوکاران بنام ارمنی – ایرانی بود.  آرسن میناسیان تحصیلاتش را در مدرسه ارمنی‌های انوشیروان رشت شروع، و در همان مدرسه به پایان رساند. آرسن در دوران تحصیل علاقه‌ای شدید به شیمی پیدا کرد و در همین راستا بعد از اخذ دیپلم به قزوین رفت و در داروخانه‌ای مشغول به کار شد. آرسن عاشق «مارو» دختر داروخانه دار شد، با او ازدواج کرد. بعد از چند سال دوباره به رشت بازگشت و به ساختن دارو در این شهر مشغول شد.

در ادامه اگر بخواهیم به اولین رویدادهای تاریخی دیگر بپردازیم باید به موارد زیر اشاره کنیم:

اولین بازیگر تئاترِ زنِ ایران (مرحوم فرخ لقا هوشمند) وهمچنین مرحوم حمیده خیرآبادی معروف به نادره و ملقب به مادر سینمای ایران رشتی بود.

رشت اولین شهر برای صادرات و واردات با اروپا بود.

رشت تنها شهریست که باران هایی بصورت خاکی در آن میبارد و معروف به خاک باران است.

معروفترین پروفسورها و مغزهای ایرانی در دنیا (پروفسور رضا, پروفسور سمیعی, مرحوم پروفسوراکبرزاده , مرحوم دکتر بهزاد پدر زیست شناسی ایران, دکتر محمدرضا عطرچیان) عضو مهندسین سیویل آمریکا ASCE عضو سازمان بین المللی کارشناسان متولد رشت هستند.

اولین کارخانه برق

اولین چاپخانه و روزنامه

اولین بلدیه(شهرداری)

اولین خیابان سنگ فرش

اولین اِگو و گنداب رو

اولین سینما و تاتر و انجمنهای فعال فرهنگی

اولین مدرسه به سبک امروزی دخترانه و پسرانه

و بالاخره اولین شهری که دولت های روس و انگلیس و عثمانی و فرانسه در آن نمایندگی سیاسی داشتند و کنسولگری دایر کردند.

و بیمارستان پورسینا، اولین مریض خانه ملی که با درآمد حاصله از نمایش “عاقبت وخیم” که نمایش نامه ان را مرحوم جهانگیر سرتیپ پور نوشته و کارگردانی کرد و با عوارضی که به قرار هر پوط(مقیاس وزن روسی 16 1/4 کیلو) پنج شاهی از برنج های صدری برای مصارف این یتیمان گرفته می شد، ساخته شد. حتی معماران در ساخت این بنا، نیمی از مزد معمول را می گرفتند.

باشد که روزی قدردان این تاریخ باشیم و در راه پیشرفت و شکوفایی شهرخود بکوشیم.

]]> https://blog.rahdoon.com/the_first_in_rasht/feed/ 0 https://blog.rahdoon.com/abianeh_village/ https://blog.rahdoon.com/abianeh_village/#respond Mon, 29 Jun 2020 11:11:04 +0000 https://rahdoon.com/blog/?p=6397 در 40 کیلومتری شمال غربی نطنز از استان اصفهان در دامنه کوه کرکس روستایی بس کهن واقع است به نام ابیانه. این روستا را به اعتبار آثار و بناهای تاریخی پرتنوعش باید از زمره استثنایی ‏ترین روستاهای ایران به شمار آورد. شکوه معماری بومی و سرشار از زیبایی این روستا، آن را در شمار نمونه‏ های کم نظیر دیدنی‏ های جهان درآورده است و هرساله تعداد بی شماری از گردشگران خارجی ازاین روستا دیدن می کنند؛ در ادامه با ما همراه باشید تا این روستای جذاب را بیشتر بشناسیم:

ابیانه نقطه ‏ای خوش منظره و خوش آب و هوا و دارای موقعیت طبیعی مساعدی است. در دوره صفویه هنگامی که شاهان صفوی برای ییلاق به نطنز می‏رفتند بسیاری از نزدیکان آنها و درباریان ترجیح می‏دادند در ابیانه اقامت کنند.

وجه تسمیه ابیانه

ابیانه در زبان محلی به ویونا (Viuna) هم معروف است. وی یعنی بید و ویانه یعنی بیدستان و به مرور زمان ویونا به ابیانه تغییر کرده است.

ابیانه روستایی شبیه ماسوله است، وقتی از دور به آن نگاه می‌کنید روستایی چند طبقه به نظر می‌رسد طوری که پشت بام خانه‌های پایینی، حیاط خانه‌های بالا هستند. خانه‌ها در این روستا کوچکند و پنجره‌هایی چوبی و مشبک رو به کوچه‌های باریک دارند و ایوان‌هایی که گاهی اهالی روستا در آن نشسته‌اند و خود، جزو جاذبه‌های اصلی روستا به حساب می‌آیند. ابیانه روستایی قرمز رنگ است به خاطر وجود معدنی در آن نزدیکی که خاک قرمز دارد.

آداب ورسومات ابیانه

کوچه های این روستا ۱۵۰۰ ساله‌ است، پس عمرش کم نیست. شما با روستایی تاریخی مواجه‌اید اما شاید وقتی در روستا بگردید با خودتان بگویید فقط همین؟ اینجا که چیز به خصوصی ندارد. خیلی‌ها معتقدند مردم محلی-هرچند که تعداد کمی از آنها هنوز در روستا زندگی می‌کنند- و فرهنگ‌ اصیل شان باعث محبوبیت اینجا شده و اگر انتظار چیز خارق العاده‌ای را دارید راه را اشتباه آمده‌اید.

ابیانه‌ای‌ها هنوز رسم و رسوم گذشته را حفظ کرده‌اند. هنوز کلمه‌های پهلوی در گویش مردم دیده می‌شود و هنوز هم مردها مثل قدیم شلوار گشاد و درازی از پارچه سیاه(مثل بختیاری‌ها) به پا می‌کنند و زن‌ها پیراهن‌های گلدار بلند می‌پوشند و چارقد سفید گل گلی روی سرشان می‌اندازند.

درست است که مراسمات مختلف در این روستا خیلی تماشاییست و خیلی‌ها هم دوست دارند مراسمی مثل محرم و نخل گردانی را در اینجا ببینند، ولی در سال‌های گذشته آنقدر گردشگر روانه ابیانه شده که آرامش را از ساکنین اصلی گرفته است، به طوری که در سال ۱۳۹۶ ورود گردشگران برای دیدن مراسم عاشورا و تاسوعای این روستا ممنوع شد، اگرچه در این سال ۳۹ هزار گردشگر خارجی از روستای سرخ ایران دیدن کردند که اصلا عدد کمی نیست.

زنان و مردان ابیانه‌ای

یکسری می‌گویند زن‌های ابیانه‌ای دوست ندارند از آنها عکس گرفته شود، هرچند عکس‌های گردشگران پراست از عکس زنانی که توی کوچه پس کوچه ها راه می‌روند یا جلوی خانه‌شان نشسته‌اند، پس شاید بهتر باشد جانب احتیاط را رعایت کرد و از آنها قبلش اجازه گرفت یا یکی از لباس‌های محلی را پوشید و به همانها برای عکس گرفتن رضایت داد.

جاهای دیدنی روستای ابیانه

این روستا سه محله پل به معنی بالا، یسمون و پایین ده دارد و از جاهای دیدنی‌اش اینهاست:

معروف ترین جای دیدنی ابیانه، آتشکده هارپاک است، نمونه‌ای از معابد زرتشتی که در دل کوه وجود داشته.

ابیانه ۱۱ مسجد دارد که مهمترین آنها مسجد جامع این شهر است که منبر چوبی بسیار قدیمی دارد. مسجد دیگر روستا برزله است که به دلبازی‌اش شهره است، این مسجد مربوط به دوره ایلخانی‌ست.

ابیانه دو زیارتگاه هم دارد. یکی مرقد شاهزاده عیسی و شاهزاده یحیی در جنوب روستا که به گفته اهالی فرزندان امام موسی کاظم بوده اند؛ و زیارتگاه دیگر هینزا.

این روستا ۳ قلعه هم دارد به اسم‌های پال همونه یا تخت هامان با عمری ۲۰۰ ساله، قلعه پایین هرده که آن نیز عمری ۲۰۰ ساله دارد و قلعه پاله در شمال غربی روستا. دو خانه غلام نادرشاه و خانه نایب حسین کاشی نیز از دیگر جاهای دیدنی ابیانه است.

سوغاتی های ابیانه

اواسط اردیبهشت که فصل گلابگیری‌ست تعداد گردشگران زیادی راهی ابیانه می‌شوند. همچنین از اینجا میتوانید میوه‌هایی مثل سیب، آلو و گلابی، گردو و بادام بخرید که دستفروش‌ها توی کوچه پس کوچه‌ها بساط کرده‌اند، و میوه‌هایی که از باغ‌های این روستا چیده می‌شود. سوغاتی‌های دیگری هم هست مثل گیوه، گلیم و قالی، لباس‌های زری دوزی و پارچه‌های قلم کار و نان‌های محلی.

مسیر دسترسی ابیانه:

روستای ابیانه هم از طریق جاده کاشان_نطنز و هم از اتوبان کاشان_اصفهان قابل دسترسی است، هرچند جاده کاشان-نطنز مسیر نزدیکتری‌ست.

در کیلومتر ۵۰ جاده قدیم کاشان ـ نطنز جاده‌ای بسمت راست جدا می‌شود و بعد از ۲۰ کیلومتر به ابیانه می رسد. از طریق آزاد راه کاشان ـ اصفهان بعد از گذشتن حدود ۱۰ کیلومتر از استراحت گاه “سان آرا” (واقع در ۳۰ کیلومتری کاشان) خروج اضطراری بسمت راست به جاده قدیم کاشان ـ نطنز وصل می‌شود.

دسر يك تعريف كلي است از كيك و شيريني و تركيبات خميري مانند تا مدل‌هاي متنوعي شبيه پودينگ و ژله كه بافت نرم و لطيفي دارند و نه‌ تنها يك جورهايي راحت‌الحلقوم محسوب مي‌شوند که به راحتي مي‌توان ادعا كرد آسان‌ترين دسرهايي هستند كه آنها را مي‌توان درست كرد.

علاوه بر اينها به خاطر همين لطافت و سبكي، اين مدل دسرها براي ‌مهماني‌هاي شب‌هاي كوتاه و گرم تابستاني مناسب است؛ به خصوص اينكه می‌توان آنها را همراه با ميوه‌هاي خوشمزه اين فصل سرو كرد يا اصولا با استفاده از آنها اين دسرهاي خوشمزه را درست کرد.

دسرخامه شاه‌توتی

مواد لازم برای دسر:

1. 2 ق س آرد ذرت
2. 2 /1 ق چ وانیل
3. 1 و 2 /1 ق س نشاسته ذرت
4. 2 /1 پیمانه آب
5. 4 ق س شکر
6. 2 /1 پیمانه خامه صبحانه
7. 1 ق م پودر ژلاتین

مواد لازم برای سس:

1 پیمانه شاه‌توت
3 پیمانه شیر
1 ق س نشاسته ذرت
3 ق س شکر
چند عدد شاه‌توت برای تزئین

طرز تهیه:

1. در قابلمه‌ای مناسب شکر، آرد و نشاسته ذرت را بریزید و مخلوط کنید. به آنها شیر را هم اضافه کنید و هم بزنید تا ترکیب شوند.

2. حالا این ترکیب را روی حرارت ملایم قرار دهید، دائم هم بزنید تا غلیظ شوند. سپس آن را از روی حرارت برداشته، وانیل و خامه را هم به آن افزوده، هم بزنید.

3. ژلاتین را با آب مخلوط کرده وروی بخار آب کتری بگذارید تا ژلاتین در آب حل شود (روش بن‌ماری). ژلاتین را به مواد بالا اضافه کنید و هم بزنید تا یکدست شود. حالا آنها را در ظرفی ریخته، در یخچال قرار دهید تا کمی سفت شود.

4. در این فاصله سس شاه‌توت را آماده کنید. برای تهیه سس، شاه‌توت را در دستگاه غذاساز ریخته و پوره کنید. شکر و نشاسته ذرت را به آن اضافه کنید و روی حرارت قرار دهید. آنها را هم بزنید تا کمی غلیظ شوند.

5. مقداری از دسر بسته شده را در گیلاس‌های پایه دار یا ظرف دلخواه بریزید. روی آن مقداری سس شاه‌توت بریزید. چند عدد شاه‌توت روی آن بچینید و دوباره مقداری از مواد دسر روی آن ریخته و با سس و میوه شاه‌توت تزئین کنید.مدتی دسر را در یخچال بگذارید تا خنک شود، سپس آن را سرو کنید.

مدل دیگر:
اگر می خواهید برای خود و مهمانانتان سنگ تمام بگذارید، یک لایه اول این دسر را ژله شاه توت یا بلوبری درست کنید بعد دسر را روی آن بریزید . به این صورت دسر شما سه رنگ می شود.

اِسموتی توت فرنگی

مواد لازم برای 2 لیوان:

1. 2 /1 پیمانه شاه‌توت
2. 2 /1 پیمانه تمشک
3. 5 عدد توت‌فرنگی متوسط
4. 170 میلی لیتر ماست پرچرب (معادل 4 /3 پیمانه)
5. 1 پیمانه یخ خرد شده

طرز تهیه:

همه مواد لازم را در مخلوط کن بریزید و چند دقیقه مخلوط کنید تا یکدست شود و به شکل پوره‌ای نرم در آید. اسموتی آماده را در لیوان‌های مورد نظر بریزید. یک نی تزئینی در لیوان بگذارید و نوشیدنی را سرو کنید.

مدل دیگر:
اگر دوست دارید نوشیدنی‌تان شیرین باشد می‌توانید برای این مقدار مواد 3 قاشق عسل هم اضافه کنید. البته اگر باز هم شیرین‌تر دوست دارید می‌توانید مقدار عسل را بیشتر کنید.

كرم هلو

مواد لازم:

1. 4 عدد هلو
2. 1 پيمانه شكر
3. 4 /1 پيمانه آب
4. 300 گرم خامه قنادي
5. 4 /1 ق چ وانيل
6. 2 پيمانه شير
7. 2 ق س نشاسته ذرت
8. 2 عدد زرده تخم‌مرغ
9. 3 ق م پودر ژلاتين

طرز تهیه

1. شكر، شير و وانيل را در ظرفي مناسب بريزيد و با همزن مخلوط كنيد. زرده تخم‌مرغ و نشاسته را هم بيفزاييد و با ديگر مواد مخلوط كنيد.

2. مواد را از صافي رد كنيد تا اگر گلوله‌اي داشت باز شود، سپس در قابلمه‌اي مناسب بريزيد و روي اجاق قرار دهيد. حدود 10 دقيقه دائم هم بزنيد. پودر ژلاتين را روي حرارت غيرمستقيم در آب حل كنيد.

3. وقتي مواد كمي غليظ شد آن را از روي حرارت برداريد و ژلاتين حل‌شده را اضافه كنيد. صبر كنيد تا مواد خنك شوند.

4. هلوها را از هسته جدا كنيد، در مخلوط كن بريزيد و پوره كنيد. خامه را هم با همزن بزنيد تا فرم بگيرد.

5. وقتي مواد خنك شد هلو و خامه را اضافه كنيد و داخل قالب مناسبی كه از قبل چرب كرده‌ايد و مدتي در يخچال گذاشته‌ايد تا خنك شود، بريزيد.

6. قالب را در يخچال قرار دهيد تا ژلاتين بسته و دسر آماده شود. بعد از دو، سه ساعت دسر را از قالب بيرون بياوريد و سرو كنيد.

دسرژله انبه

مواد لازم براي 6 ظرف دسر:

1. 3 /2 پيمانه شكر
2. 400 ميلي‌ليتر يا يك انبه درشت (پوره شده)
3. 200 گرم آب انبه
4. 1 پيمانه خامه فرم‌گرفته
5. 1 ق‌س پودر ژلاتين + 1 ق‌م
6. 4 /1 پيمانه آب

طرز تهیه:

1. انبه را پوره كرده و در كاسه‌اي بريزيد. شكر را با آب انبه در قابلمه‌اي كوچك يا شير جوش ريخته، روي حرارت بگذاريد و هم بزنيد تا شكر كاملا آب شود. وقتي مايع خوب داغ شد و شكر هم در آب حل شد، قابلمه را از روي حرارت برداريد.

2. در يك ظرف فلزي آب (يك‌چهارم پيمانه) را با پودر ژلاتين مخلوط كنيد و روي حرارت غيرمستقيم (مثلا بخاركتري) بگذاريد و دائم هم بزنيد تا ژلاتين در آب حل شود و مايه‌اي يكدست به دست آيد.

3. ژلاتين حل‌شده را به پوره انبه اضافه كنيد. حالا شكر حل‌شده در آب انبه را هم به مواد داخل ظرف اضافه كنيد و آن را خوب مخلوط كنيد. وقتي مواد كمي خنك شد نوبت اضافه كردن خامه فرم‌گرفته است. آن را هم اضافه كرده و مخلوط كنيد.

4 ظرف‌هاي مورد نظر را آماده كنيد. از مايه دسر در ظرف‌ها پر كنيد و آنها را به مدت چند ساعت در يخچال بگذاريد. وقتي كه دسر خنك و ژلاتين بسته شد، ظرف‌ها را بيرون آوريد و با خامه تزئين و سرو كنيد.

براي داشتن 400 ميلي ليتر پوره انبه، مي‌توانيد يك انبه درشت را از پوست و هسته جدا كنيد و در دستگاه غذاساز پوره كنيد.

مدل دیگر:

به جاي استفاده از آب انبه، مي‌توانيد از آب جوشيده‌شده هم استفاده كنيد.

کیک بستنی شکلات و بادام زمینی

تعداد: 12 نفر

زمان آماده سازی: 20 دقیقه

زمان سرد شدن: 6 ساعت

زمان پخت: 8 دقیقه در دمای 350 درجه فارنهایت

مواد لازم:

1.دو پیمانه خرده های بیسکوئیت

2.نصف پیمانه کره آب شده

3.¼ پیمانه شکر

4. 1.5 پیمانه بادام زمینی با روکش شکلات خرد شده

5.یک لیتر بستنی شکلاتی

6.یک لیتر بستنی وانیلی

7.سس شکلات و بادام زمینی

طرز تهیه:

1. فر را با دمای 350 درجه فارنهایت گرم کنید. در یک کاسه متوسط، خرده های بیسکوئیت، کره آب شده و شکر را با هم مخلوط کنید. مواد را داخل یک ظرف گرد فشار دهید تا همه مواد به خوبی به هم بچسبند. آن را به مدت 8 تا 10 دقیقه در فر بپزید. آن را از فر خارج کنید و 30 دقیقه داخل فریزیر بگذارید تا خنک شود.

2.بستنی وانیلی را 15 دقیقه در دمای اتاق قرار دهید تا کمی نرم شود. در یک کاسه بزرگ، با کمک قاشق چوبی بستنی را هم بزنید تا کاملا نرم و آب شود. بستنی آب شده را روی لایه سفت بیسکوئیتی بریزید. روی آن 1.5 پیمانه بادام زمینی با روکش شکلات بریزید. حدود یکساعت در فریزر قرار دهید تا بستنی سفت شود.

3.بستنی شکلاتی را 15 دقیقه در دمای اتاق قرار دهید تا کمی نرم شود. در یک کاسه بزرگ با کمک قاشق چوبی بستنی را هم بزنید تا کاملا آب شود. بستنی آب شده را روی بادام زمینی ها با روکش شکلات بریزید و آن را پهن کنید.

4. بستنی ها را از اطراف ظرف پاک و تمیز کنید. آن را داخل یخچال بگذارید تا بستنی خودش را بگیرد.

5. برای سرو، روی آن سس شکلات و بادام زمینی بریزید.

6.برای تهیه سس شکلات و بادام زمینی به 350 گرم خامه وانیلی و سه قاشق غذاخوری کره بادام زمینی نیاز دارید. در یک قابلمه کوچک، هر دو ماده را با هم مخلوط کنید و روی حرارت متوسط چند دقیقه هم بزنید تا نرم و یکدست شود.

یخ در بهشت اسپرسو

مواد لازم:

1. اسپرسوی فوری – یک سوم فنجان
2. آب لیموی تازه – یک چهارم فنجان
3. شکر – سه چهارم فنجان

طرز تهیه:

شکر و 6 پیمانه آب را باهم مخلوط کرده و روی حرارت می گذاریم تا به جوش آید.وقتی آب جوشید آن را از روی حرارت برداشته و اسپرسو را اضافه می کنیم. میگذاریم یک ربع استراحت کند. سپس مایع را صاف میکنیم و آب لیمو را به آن اضافه کرده و در فریزر قرار می دهیم. باید دو ساعت در فریزر بماند ولی هر نیم ساعت یکبار مخلوط را هم می زنیم و یخ های آن را خرد می کنیم.بعد از دو ساعت یخ در بهشت را با قاشق در کاسه ریخته و به کمک خامه آن را تزئین کنید. این نوشیدنی خنک عالی است.

موهیتو

مواد لازم:

1.لیمو – 1 عدد
2. شکر – 2 قاشق غذاخوری
3. آب گازدار(سودا)
4. برگ تازه نعنا

طرز تهیه:

یک سوم از لیمو را جدا کرده و به صورت کاملا کوچک و ریز خرد می کنیم.در یک لیوان لیموهای خرد شده و شکر و برگ های نعنا را ریخته و لیوان را از یخ پر میکنیم. سپس آب گازدار را داخل لیوان ریخته و خوب هم می زنیم. نوشیدنی خنک و خوشمزه شما آماده است.

 آگوئا فرسکا خیار

مواد لازم:

1. خیار – 4 عدد
2.نعناء یا ریحان – 1 پیمانه
3. نمک – یک سوم قاشق چایخوری
4. لیمو ترش – 1 عدد
5. یخ – 3 پیمانه
6. آب – نیم پیمانه
7. شربت شکر(قند)

طرز تهیه:

شربت قند را به این صورت درست میکنند که میزان مساوی از آب و شکر( برای این دستور یک پیمانه از هرکدام کافی است) را داخل قابلمه ریخته و روی حرارت آنقدر هم می زنیم تا کاملا شکر در آب حل شود. پس از حل شدن شکر، قابلمه را از روی حرارت برداشته و می گذاریم خنک شود.

خیار را پوست گرفته و در مخلوط کن با آب و نمک آنقدر مخلوط می کنیم تا له شود. نعناء و تکه های یخ را اضافه کرده و دوباره می زنیم تا کاملا یخ ها خرد شوند.آب لیمو ترش را گرفته و به همراه شربت قند خنک به مواد اضافه می کنیم.

شربت بهارنارنج

مواد لازم:

1. عرق بهارنارنج – ۲ لیوان
2. شکر – ۵ لیوان
3. آب – ۳ لیوان
4. آبلیمو – یک قاشق سوپ خوری

طرز تهیه:

آب و عرق بهارنارنج و شکر را روی حرارت گذاشته و میگذاریم آنقدر بجوشد که قوام بیاید. غلظت شربت بهار نارنج کمی رقیق تر از شربت آلبالوست. حدود یک ربع قبل از قوام آمدن ، آبلیمو را اضافه کنید. شربت را در یخچال نگهداری کنید و هرزمان که نیاز دارید میتوانید این نوشیدنی خنک را با آب رقیق کرده و میل کنید.

نوش جان.

پیشنهاد خنک شما برای تابستون چیه؟؟؟

توسعه‌ی گردشگری پایدار بر بهبود زنجیره عرضه تولیدات محلی‌،تشویق صنایع و حرفه‌های محلی، توسعه متناسب با ظرفیت زیست‌محیطی و افزایش ثبات درآمد گردشگری تاکید دارد.

جایگاه صنعت گردشگری در جوامع امروزی

امروزه صنعت گردشگری بیش از پیش پیشرفت کرده و به جایگاه واقعی خود نزدیک شده است. دولت‌‌ها و جوامع به اهمیت این صنعت و جایگاه مهم آن در مسائل سیاسی و اقتصادی پی برده‌اند و می‌توان این صنعت را جز پنج صنعت اول، مهم و پولساز جهان برشمرد. براساس پیش‌بینی‌های انجام شده توسط سازمان جهانی گردشگری، تعداد گردشگران خارجی تا سال 2020 به بیش از یک و شش میلیارد نفر خواهد رسید و همین مساله اهمیت و جایگاه گردشگری پایدار را نمایان می‌سازد.

لغت توریسم از دو بخش «تور» و «ایسم» تشکیل شده که کلمه‌ی «تور» به معنای گردش یا سفر است و ریشه در لغت لاتین (Turns) دارد که به معنای دور زدن یا رفت و برگشت بین مبدا و مقصد است. این لغت از یونان به اسپانیا، فرانسه و در نهایت به انگلیس راه یافته است. «ایسم» به معنای اندیشه یا مکتب است. بنابراین کلمه‌ی «توریسم» را می‌توان مکتبی بیان نمود که پایه و اساس آن سفر است. همچنین “توسعه” در لغت به معنای رشد تدریجی در جهت بزرگ‌تر شدن، پیشرفته‌تر شدن و حتی قدرتمندتر شدن است.

افزایش سالیانه‌ی گردشگران خارجی، اهمیت و جایگاه گردشگری پایدار را نشان می‌دهد.

توسعه‌ی پایدارگردشگری:

کمیسیون جهانی محیط و توسعه در سال 1984 میلادی توسط سازمان ملل تشکیل شد. این کمیسیون بیانیه‌ای را منتشر کرد با عنوان «آینده‌ی مشترک ما Our Common Future » که طی آن تعریف مشخصی برای توسعه‌ی پایدار ارائه کرد: «توسعه‌ای که بتواند نیازهای نسل فعلی را برآورده کند بدون آنکه توانایی نسل‌های آتی را در تامین نیازهایشان به مخاطره اندازد.»

توسعه‌ی پایدار گردشگری با تاکید بر سه اصل اقتصاد، اجتماع و محیط زیست بنا شده که برقراری توازن بین این سه رکن منتج به توسعه‌ی پایدار گردشگری می‌شود. امروزه گردشگری با سرعت زیادی در حال توسعه و فراگیرشدن است، این توسعه مستلزم ضرورت آگاهی افراد از تاثیرات گردشگری بر محیط پذیرای گردشگر و اصول پایداری از جنبه‌های مختلف است. بنابراین صنعت گردشگری در عین سوددهی اقتصادی، باید به گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که کمترین تاثیر مخرب را بر جوامع میزبان و محیط داشته باشد.

توسعه‌ی پایدار گردشگری بر سه اصل اقتصاد، اجتماع و محیط‌زیست بنا شده است.

ایران و توسعه‌ی گردشگری

کشور ما ایران با داشتن آثار تاریخی و هنری و مذهبی و معماری فراوان و همچنین جاذبه‌های متعدد طبیعی و فرهنگی و اقلیم چهار فصل جایگاه بسیار بالایی در جذب گردشگر دارد. همچنین ایران به دلیل موقعیت مناسب و دسترسی از دو سمت به دریا و طبیعتی متنوع شامل جنگل، دره و غار و رود و دریاچه و کوهستان، شرایط بسیار خوبی برای انواع زیرمجموعه‌های گردشگری به خصوص اکوتوریسم و گردشگری ماجراجویانه دارد.

گردشگری در ایران، یکی از زیباترین و در عین حال در دسترس‌ترین رویدادی است که می‌توان آن را با کم‌ترین هزینه برپا کرد و بیشترین درآمد را از طریق آن کسب کرد. اگر این پتانسیل جایگاه اصلی و واقعی خود را در تمامی شهرها و روستاهای ایران پیدا کند، و به صورت ملموس در جامعه نمود پیدا کند، یعنی توانسته‌ایم در امر آگاهی‌رسانی و بسترسازی اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در زمینه جذب گردشگر داخلی فعال عمل کرده و با فراهم کردن امکانات جدید در زمینه جذب گردشگر خارجی اقدام کنیم.

کشور ایران بدلیل جاذبه‌های طبیعی و فرهنگی و اقلیم چهارفصل جایگاه بالایی در جذب گردشگر دارد

با توجه به مطالبی که عنوان شد می‌توان گفت در رونق صنعت گردشگری علاوه بر ایجاد بسترهای مناسب اقتصادی، فرهنگی و…،آموزش نحوه‌ی استفاده از امکانات محیطی براساس اصول پایدار اهمیت به‌سزایی دارد. این آموزش‌ها در جهت حفظ و بهره‌برداری از مواهب و امکانات طبیعی جامعه میزبان منجر به پایداری گردشگری و نهایتا توسعه‌ی پایدار در جامعه خواهد شد.

آموزش نحوه‌ی برخورد صحیح با جامعه‌ی میزبان منجر به توسعه‌ی پایدار گردشگری در جامعه خواهد شد.

آثار و کارکردهای گردشگری

گسترش گردشگری را نه تنها باید موجب رونق اقتصادی، بلکه باید موجب گسترش روابط بین‌المللی، همزیستی مسالمت‌آمیز، استحکام دوستی‌ها و گسترش صلح و امنیت جهانی دانست. به علاوه، گردشگری در سطح بالای اقتصادی و اجتماعی آن باعث شکوفا شدن ذوق و استعداد و ارتقای آموزش در همه زمینه‌ها می‌شود.

به طور خلاصه، بخشی از کاردکردهای صنعت گردشگری عبارتند از:

گردشگری عامل نیروی موثر در کاهش فقر، اشتغال‌زایی و برقراری عدالت اجتماعی است.
توسعه گردشگری بخشی از اعتبارات لازم را برای بهبود بخشیدن به خدمات و تسهیلات جوامع محلی تامین می‌کند.
اگر منافع گردشگری در سطح جوامع و مناطق یک کشور به درستی توزیع شود، سطح زندگی مردم را بهبود می‌بخشد.
توسعه گردشگری موجب شتاب گرفتن شهرنشینی در مفهوم مثبت آن و توسعه روستایی و جلوگیری از سیل مهاجرت روستاییان به سمت شهرها و مراکز صنعتی می‌گردد.
گردشگری، موجب گسترش یکپارچگی، انسجام و همگرایی اجتماعی-فرهنگی و تقویت وحدت و وفاق می‌گردد.

استحکام دوستی‌ها و گسترش صلح و امنیت جهانی از آثار و کارگردهای گردشگری پایدار است.

سخن آخر

راهبرد گردشگری پایدار در دنیای امروز، رهیافت جامعه‌ای است که خواهان رشد بلندمدت صنعت گردشگری بدون اثرات مخرب بر زیست‌بوم‌های طبیعی است و بر این نکته تاکید دارد که در قالب توسعه گردشگری، انسان قادر خواهد بود که جوانب خاصی از محیط را در جهت مثبت یا منفی دستکاری کند.

توجه به عوامل یاد شده و بکارگیری آن در تدوین برنامه جامع گردشگری می‌تواند به توسعه پایدار صنعت گردشگری در ایران کمک کند.